I GZ 164/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Po 312/20 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z dnia 29 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Po 312/20 Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego - w kwocie 400 zł, na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 ppsa nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. W przepisie tym nie wymieniono - jak chociażby art. 8, czy art. 173 § 2 ppsa - obok wskazanych podmiotów Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Stanowiąc o wyjątku przepis ten, w ocenie Sądu I instancji, nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej, co oznacza, że Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, jako podmiot nim nie objęty podlega ogólnemu obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania (art. 199 ppsa). Zażalenie na zarządzenie wniósł Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, wnosząc o ponowne rozpatrzenie kwestii obciążenia skarżącego obowiązkiem wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Wskazał, że na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 8 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz.U. 2018, poz. 648), Rzecznik może w zakresie ochrony praw przedsiębiorców zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne, a także uczestniczyć w tych postępowaniach na prawach przysługujących prokuratorowi. A wobec tego, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 ppsa prokurator nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców również nie ma takiego obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 8 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. ze zm., dalej p.p.s.a.) Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praw mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495). W takim przypadku przysługują mu prawa strony. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 pkt 8 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, Rzecznik może w zakresie ochrony praw przedsiębiorców zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Zatem wobec tego, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 ppsa prokurator nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców również nie ma takiego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Przewodniczący Wydziału III WSA w Poznaniu zarządzeniem z 29 maja 2020 r. nieprawidłowo wezwał Rzecznika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.