I GZ 163/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1139/21 w zakresie odrzucenia zażalenia i odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1139/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanowił w pkt 1. odrzucić zażalenie z 10 marca 2022 r.; w pkt 2. odrzucić skargę. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 16 września 2021 r., III SPP/Po 97/21, starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu odmówiła skarżącemu przyznania prawa pomocy, w zakresie całkowitym. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z 12 października 2021 r., III SPP/Po 97/21. Zarządzeniem z 4 listopada 2021 r. Przewodniczący III Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Rozpoznając zażalenie skarżącego na ww. zarządzenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt I GZ 428/21, oddalił zażalenie. Przewodniczący III Wydziału zarządzeniem z 18 lutego 2022 r. wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 listopada 2021 r. o uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono 3 marca 2022 r. (k. 46). W piśmie z 10 marca 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na ostatnio podane zarządzenie. Jednocześnie skarżący podtrzymał swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitym. Jak wynika z informacji udzielonej przez Oddział Finansowo-Budżetowy, do dnia 28 marca 2022 r. wpłata nie wpłynęła (k. 51). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego III Wydziału z 18 lutego 2022 r. na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) wskazując że jest ono niedopuszczalne. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (postanowienie NSA z 17 października 2012 r., I OZ 785/12). Z tego ostatniego prawa skarżący w realiach niniejszej sprawy zresztą skorzystał. Zarządzenie przewodniczącego wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej ma charakter czynności materialno-technicznej, stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu, skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (postanowienie NSA z 15 lutego 2011 r., II FZ 4/11). Jednocześnie Sąd stwierdził, że pomimo wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący należnego wpisu nie uiścił. Jak stanowi natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a.: skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Wezwanie doręczono 3 marca 2022 r. (k. 46), zatem siedmiodniowy termin upłynął z dniem 10 marca 2022 r. Jak wynika z informacji udzielonej przez Oddział Finansowo-Budżetowy, do dnia 28 marca 2022 r. wpłata nie wpłynęła. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem odmówiono bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy, w zakresie całkowitym. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. R. P. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 30 marca 2022 r. wnosząc o: jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym, zwolnienie z opłat i kosztów sądowych w całości, ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W przedmiotowej sprawie, co wynika tak z motywów postanowienia Sądu I instancji jak i z analizy akt sprawy, skarżący zarządzeniem z dnia 4 listopada 2021 r. wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony kwestionującej poprawność zarządzenia na skutek czego Sąd I instancji wezwał stronę zarządzeniem z dnia 18 lutego 2022 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 listopada 2021 r. o uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Należy wskazać, że na zarządzenie Przewodniczącego z 18 lutego 2022 r. zażalenie nie przysługuje. Na gruncie art. 198 p.p.s.a. zażalenie na zarządzenie przewodniczącego przysługuje, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Z tego prawa skarżący w realiach niniejszej sprawy skorzystał. Rozpoznając zażalenie skarżącego na ww. zarządzenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt I GZ 428/21, oddalił zażalenie. Zarządzenie przewodniczącego wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej ma charakter czynności materialno-technicznej, stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu, skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu. Jednocześnie należy zauważyć, że pomimo wezwania zarządzeniem z dnia 18 lutego 2022 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 4 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżący należnego wpisu nie uiścił. Zarządzenie z dnia 18 lutego 2022 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 marca 2022 r., co wynika z treść zwrotnego poświadczenia odbioru korespondencji zawierającej przedmiotowe wezwanie (k.46). Zgodnie z informacją udzieloną w dniu 28 marca 2022 r., w Rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Dodać należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy był przedmiotem rozpoznania WSA w Poznaniu, który odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W takim stanie sprawy, a więc w sytuacji, gdy pomimo wezwania strona nie uiściła należnej w sprawie opłaty, w zakreślonym do tego terminie, Sąd pierwszej instancji zobligowany był do zastosowania regulacji z art. 220 § 3 p.p.s.a., stanowiącej, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Prawidłowo zatem Sąd I instancji, w pkt 1 zaskarżonego postanowienia odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na jego niedopuszczalność oraz w pkt 2 odrzucił skargę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.