I GZ 163/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2018 r.; sygn. akt V SA/Wa 2168/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ostanowieniem z 6 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2168/17 odmówił [...] wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd wskazał, że [...] – dalej: skarżące - we wniesionej na wymienioną decyzję skardze sformułowała wniosek o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że jej wykonanie groziłoby niepowetowaną szkodą, która może spowodować nieodwracalne skutki. Powyższe z tego względu gdyż zwrot kwoty [...] zł jest dużym obciążeniem dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność na niewielką skalę. Może to wpłynąć na utratę płynności finansowej prowadzonej przez nie placówki, czego konsekwencją będzie zamknięcie przedszkola. W wyniku tego zarówno one jak i 12 osób, które zatrudniają stracą swoje źródło utrzymania, bowiem znalezienie pracy na rynku, na którym działa przedszkole, jest bardzo trudne. Ponadto rodzice 67 przedszkolaków uczęszczających do placówki, stracą możliwość zapewnienia swoim dzieciom opieki, co może oznaczać konieczność rezygnacji przez nich z pracy. Skarżące zaznaczyły, że działalność oświatowa nie jest nastawiona na zysk i nie stanowi działalności gospodarczej. Placówka prawie w 100 % utrzymuję się z otrzymywanej z budżetu j.s.t. dotacji, a pobierane od rodziców niewielkie czesne jest przeznaczane na bieżące utrzymanie przedszkola i nie pozwala na spłatę określonej zaskarżoną decyzją kwoty. Do wniosku dołączono kopie zestawienia dokumentów potwierdzających wydatki przedszkola sfinansowane z dotacji za wrzesień 2017 r. oraz zestawienia przychodów i kosztów działalności przedszkola we wrześniu 2017 r. Sąd I instancji wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżące nie wykazały, iż wykonanie objętej jej skargą decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył, że skarżące nie przedłożyły dokumentów na podstawie, których możliwe byłoby dokonanie oceny zasadności zawartych we wniosku twierdzeń. Sąd zaznaczył, że rodzaj obowiązku nałożony na Skarżące, tj. zwrot dofinansowania w kwocie [...] zł nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Chodzi, bowiem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu Skarżącym kwoty dofinansowania orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Treść uzasadnienia wniosku wskazuje, iż Skarżące obawiają się wyrządzenia im znacznej szkody majątkowej poprzez utratę płynności finansowej prowadzonego przez nie przedszkola i konieczność jego likwidacji. Aby ocenić prawdopodobieństwo zaistnienia takiego skutku niezbędne jest odniesienie wysokości obciążającej je kwoty zwrotu do ich aktualnej kondycji majątkowej i możliwości płatniczych. Chodzi o całościową sytuację majątkową Skarżących, tj. zarówno "zawodową" jak i "prywatną". Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą odpowiadają za zobowiązania z tego wynikające całym swoim majtkiem. Nie ma tutaj podziału na majątek służący do prowadzenia działalności gospodarczej i majątek prywatny/osobisty. Dlatego też przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w postaci majątkowej w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarcza musi być ocenia w odniesieniu, co całości jej majątku. WSA podniósł, że Skarżące winne rzetelnie i przejrzyście zobrazować swoją aktualną sytuację finansową, a twierdzenia poprzeć odpowiednimi dokumentami. Z powinności tej nie wywiązały się one właściwie ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że kwota [...] zł jest znaczna dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą na niewielką skalę i nadesłania zestawienia przychodów i wydatków przedszkola we wrześniu 2017 r. Dane te są zdecydowanie niewystarczające do oceny stanu majątku służącego im do prowadzenia przedszkola. Nie wiadomo, jaką otrzymały dotację z budżetu j.s.t, jakie czesne pobierają od rodziców, jaki jest status prawny budynku, w którym prowadzą przedszkole, jakimi dysponują środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunkach bankowych bądź w kasie, a także, jaki posiadają majątek ruchomy i nieruchomości oraz jakiej wartości. Nieweryfikowalne są też twierdzenia Skarżących o "niewielkiej skali" ich działalności. Sądowi wiadome jest, bowiem (na podstawie danych zawartych w aktach sądowych i administracyjnych), że oprócz [...] Nadto nic nie wiadomo o rozmiarach i stanie ich majątku osobistego. [...] zażaleniem zaskarżyły w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie, przez WSA, iż umotywowanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie pozwala na zastosowanie wobec skarżących wyjątkowej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, iż sprawa jest ostatecznie wyjaśniona wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe rozważania, treść wniosku oraz motywy zażalenia, podzielić należy ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W istocie, tak wniosek zawarty w skardze jak i argumentacja podniesiona w zażaleniu, poza ogólnikowymi twierdzeniami, że wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu dotacji, wyrządzi stronie znaczne szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Strona podnosząc taką argumentację nie uściśliła, bowiem jaki konkretnie wpływ mieć będzie na prowadzoną przez nią działalność edukacyjną wykonanie zaskarżonej decyzji. Za niewystarczające, bowiem uznać należy samo tylko wskazywanie na ewentualne zaprzestanie funkcjonowania placówek edukacyjnych z uwagi na brak środków, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia w jakikolwiek sposób wpływu dotacji i ewentualnie konieczności jej zwrotu na zdolność finansową spółki związaną z prowadzoną działalnością oświatową. Jak również trafnie wskazał Sąd I instancji, wniosek i twierdzenia w nim zawarte nie zostały poparte żadnymi dokumentami, na podstawie, których możliwym stałoby się zweryfikowanie motywów żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia SKO w S. Brak ten dotyczy także zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nie ulega wątpliwości, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.