I GZ 155/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 179/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 179/18, odmówił M. J. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: M. J. wniósł skargę na ww. decyzję Prezesa ARiMR. Zarządzeniem z 1 lutego 2018 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 lutego 2018 r. (ZPO – k. 16 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał 22 lutego 2018 r. W dniu 2 marca 2018 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając wniosek, wyjaśnił, że wezwanie zostało doręczone w dniu 16 lutego 2018 r. jego piętnastoletniemu synowi – W. J. – który nie przekazał adresowanej do skarżącego przesyłki. List z sądu został przypadkowo odnaleziony w szafce W. J. dopiero 26 lutego 2018 r. Wraz z wnioskiem skarżący uiścił należny w sprawie wpis od skargi. Zaskarżonym postanowieniem WSA w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, uznając, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Za znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi została prawidłowo doręczona adresatowi w dniu 15 lutego 2018 r. Na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis – M. J. W tych okolicznościach, zdaniem WSA, brak było podstaw do stwierdzenia, że przesyłkę doręczono niepełnoletniemu synowi skarżącego. W konsekwencji Sąd uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zatem brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty zgodnie z przedmiotowym wnioskiem. Sądowi I instancji zarzucił nieuwzględnienie całościowych okoliczności faktycznych rzutujących na wadliwą treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, we wniosku wskazał on argumentację prawną i okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedochowaniu terminu. Podkreślił, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone jego 15-letniemu synowi, który podpisał się imieniem i nazwiskiem skarżącego. Przesyłka została odnaleziona dopiero 26 lutego 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowił podstawę orzekania przez Sąd I instancji, który – nie stwierdziwszy braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego – odmówił stronie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, nie wskazując przy tym, jaki przepis prawa został jego zdaniem naruszony przez Sąd I instancji. Z treści zażalenia wynika, że WSA naruszył prawo, oceniając zaistnienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Nie jest zatem wymagane – jak w przypadku skargi kasacyjnej – wskazanie przepisów prawa, które, zdaniem skarżącego, zostały naruszone przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany granicami zażalenia, zatem pomimo błędnego wskazania w tym środku odwoławczym podstaw zaskarżenia jest możliwa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowość ustalenia przez WSA, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wynikającego z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2018 r., a w konsekwencji, czy zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Z samej istoty instytucji przywrócenia terminy wynika, że strona, składając wniosek przywrócenie terminu, co do zasady przyznaje, że do uchybienia terminu rzeczywiście doszło. Wobec tego powinna wykazać spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 86-87 p.p.s.a. Tymczasem z treści zażalenia wynika, że skarżący jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazał nieprawidłowe doręczenie zarządzenia o wezwaniu do dokonania tej czynności, tj. do rąk małoletniego syna, który nie przekazał mu przesyłki. Konsekwencją przyjęcia stanowiska strony za słuszne byłoby stwierdzenie, że nie doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, a tym samym nie byłoby podstaw do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Powyższe działania skarżącego pozostają w sprzeczności i powodują, że jego zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Zdaniem NSA, argumenty podniesione przez skarżącego nie mogą odnieść skutku w postępowaniu z wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ponieważ – jak zostało już powiedziane – składając taki wniosek, zgodził się z tym, że wpis został uiszczony po terminie. Zarzut dotyczący prawidłowości doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi skarżący mógłby ewentualnie podnosić dopiero w sytuacji odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia tego braku formalnego w terminie. W tym stanie sprawy, wobec niewykazania okoliczności przemawiających za brakiem winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.