I GZ 151/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji [...] w E. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3916/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Fundacji [...] w E. na decyzję Ministra Edukacji z dnia 13 października 2025 r., nr DFS-WIO/11/2025 w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 7 stycznia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3916/25 na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." oraz stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) wezwał Fundację [...] w E. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 21 860 zł. od złożonej skargi na decyzję Ministra Edukacji z dnia 13 października 2025 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa. W zażaleniu na to zarządzenie strona skarżąca, powołując się na art. 239 § 2 p.p.s.a., wskazała, że jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego z mocy ustawy. Fundacja wniosła o uchylenie zarządzenia. Zaznaczyła, że jest fundacją i prowadzi centrum edukacyjne będące zadaniem publicznym w zakresie działalności pożytku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przewidziane w art. 239 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. ogólnej zasady ich ponoszenia. Zwolnienie to obejmuje dwie kategorie podmiotów: organizacje pożytku publicznego i inne organizacje pozarządowe. Tym pierwszym przysługuje – korespondujące z odsyłającym art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1057) – ogólne zwolnienie podmiotowe w sprawach własnych. Z kolei pozostałym organizacjom pozarządowym, nielegitymującym się statusem organizacji pożytku publicznego w rozumieniu art. 20 ust. 1 i nast. ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, przysługuje także zwolnienie podmiotowe, ale ograniczone do takich spraw własnych, które dotyczą realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z akt sprawy nie wynika, by fundacja stanowiła organizację pożytku publicznego. Należy ona natomiast niewątpliwie do organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy. Sprawa, w której wniesiono skargę nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, lecz na podstawie innych przepisów prawa. Należy wskazać, że fundacja złożyła wniosek o dofinansowanie z budżetu państwa inwestycji związanej z zakupem nieruchomości ze środków publicznych. Następnie zawarto umowę o udzieleniu dotacji celowej. Zaś w wyniku kontroli uznano, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W związku z powyższym należy wskazać, że to, że Fundacja w wyniku otrzymania dofinasowania realizowała zadania publiczne jest w tym przypadku niewystarczające do uznania, że przysługuje jej zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.