I GZ 142/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 marca 2024 r. sygn. akt III SPP/Po 89/23 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt III SPP/Po 89/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji) oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia K. P. (dalej: skarżąca) w sprawie jej skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała braku swej winy w uchybieniu do wniesienia zażalenia. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia zażalenia na orzeczenie z 1 marca 2024 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - rażące naruszenie przepisów prawa i błędne przyjęcie, iż przedstawione przez skarżącą okoliczności we wniosku o przywróceniu terminu nie świadczą o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji gdy z materiału dowodowego sprawy nie sposób wyprowadzić takiego wniosku, a skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji swojej choroby, która uniemożliwiła jej dokonanie w terminie czynności procesowej; - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji załatwieniu sprawy w sposób niezgodny ze słusznym interesem skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Nie sposób bowiem dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu zażalenia. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu, ani nie zadbała należycie o swoje interesy. Na żadnym etapie odwoławczym skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji medycznej wskazującej na brak możliwości poruszania się w okresie, w którym powinno zostać wniesione zażalenie. Nieuprawdopodobniła też braku możliwości zwrócenia się do innej osoby o pomoc w tej materii. Tym samym podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że argumenty podniesione we wniosku, jak i w przedmiotowym zażaleniu, nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.