I GZ 134/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. J. na punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 października 2018 r. sygn. akt I SA/Op 40/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w zakresie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie rozłożenia na raty grzywny w drodze mandatu karnego postanawia: uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w punkcie drugim postanowienia z dnia 29 października 2018 r. odrzucił skargę J. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący był dwukrotnie wzywany do uiszczenia wpisu należnego od skargi, tj. pierwotnie zarządzeniem z dnia [...] lutego 2019 r. oraz ponownie - po pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania - wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., które zostało doręczone w dniu [...] września 2018 r. Termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi upływał z dniem [...] września 2018 r. Z akt sprawy wynika, że strona, pomimo prawidłowego wezwania, nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi. W ocenie WSA bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje natomiast fakt, iż skarżący w terminie zakreślonym do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] lutego 2018r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy. Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę strony z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego w zakreślonym terminie. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożył J. J. wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji odrzucając skargę J. J. z tego powodu, że nie uiścił on wpisu od skargi w terminie, uczynił to przedwcześnie. Przesyłka z odpisem zarządzenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi została doręczona skarżącemu w dniu [...] września 2018 r. (zpo - k. 61 akt sądowych), w związku z czym termin do uzupełnienia braków skargi upływał z dniem [...] września 2018 r. Skarżący w dniu [...] września 2018 r., a zatem w terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. WSA w Warszawie odrzucając skargę J. J. podkreślił, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. W rezultacie kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie miał wpływu na bieg terminu wskazanego w zarządzeniu z dnia [...] sierpnia 2018 r., wzywającego do wykonania pierwotnego zarządzenia z dnia [...] lutego 2018r. Stwierdzenie to WSA poparł przytoczonym orzecznictwem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe twierdzenia Sądu I instancji – w okolicznościach tej sprawy – nie są zasadne. Otóż, poprzedni wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony w odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. pozostawił bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego wniosku. A zatem pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego nie został rozpoznany co do meritum. Co do zasady pogląd Sądu I instancji, zgodnie z którym kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonany w terminie określonym w wezwaniu, nie wywiera wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 p.p.s.a., jest prawidłowy. Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż pierwszy wniosek skarżącego nie został złożony na urzędowym formularzu, a strona – pomimo wezwania – tego braku wniosku nie uzupełniła. Dopiero drugi wniosek mógł być przez Sąd I instancji rozpoznany. Z akt sprawy nie wynika czy wniosek ten został rozpoznany. W tej sytuacji, wobec braku merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, za przedwczesne należy uznać odrzucenie skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.