I GZ 128/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 647/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Lu 647/16, orzekając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił wniosek D. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 9 września 2016 r. oddalającego jego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2013 r. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Lublinie z dnia 14 grudnia 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od powyższego wyroku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie skutecznie doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 grudnia 2016 r., zatem termin uiszczenia wpisu upłynął 4 stycznia 2017 r. Skarżący uiścił wpis w dniu 9 stycznia 2017 r., nie wnosząc o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia wpisu oraz zarządził zwrot wpisu uiszczonego po terminie. Odpis wskazanego wyżej postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 9 lutego 2017 r. i nie zostało ono zaskarżone. W dniu 16 lutego 2017 r. (Sąd omyłkowo podaje 17 lutego 2017 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej i zaliczenie na poczet wpisu kwoty wpłaconej 9 stycznia 2017 r., tj. w dniu powzięcia wiadomości o uchybieniu terminowi do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał na swój zły stan psychiczny będący bezpośrednią przyczyną nieuiszczenia wpisu, na dowód czego przedstawił zaświadczenie lekarskie o leczeniu w poradni zdrowia psychicznego z powodu zaburzeń depresyjnych, których objawem jest masywne osłabienie funkcji kognitywnych zwłaszcza pamięci i uwagi – podkreślające aktualne, znaczne pogorszenie stanu psychicznego. Do wniosku załączono również kserokopie druków ZUS ZLA – potwierdzające niezdolność skarżącego do pracy od 1.12.2016 r. do 28.02.2017 r. Ponadto wniesiono o zaliczenie wniesionego po terminie wpisu na poczet wpisu od skargi kasacyjnej. W powyższych okolicznościach Sąd uznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej za spóźniony i na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił go. Sąd podkreślił, że skarżący jest w tej sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zostało zaskarżone. Skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w dniu 9 stycznia 2017 r. W tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do jego uiszczenia, zatem skarżący powinien złożyć wraz z wpisem lub do dnia upływu terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., tj. 16 stycznia 2017 r., wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, czego nie uczynił. Ponadto WSA zaznaczył, że skarżący, równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, powinien dokonać uchybionej czynności, czyli uiścić wpis, bowiem opłacony wpis został mu zwrócony na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują instytucji zaliczenia zwróconego wpisu na poczet jakichkolwiek kosztów lub opłat sądowych. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący D. S., działając samodzielnie, domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 16 marca 2017 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, względnie uchylenia go i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Argumentował, że 2 stycznia 2017 r. otrzymał od reprezentującego go pełnomocnika pocztą elektroniczną skan zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i zastosował się do niego, uiszczając wpis 9 stycznia 2017 r., jak mniemał w terminie siedmiu dni. Składający zażalenie nadmienił, że bardzo zły stan psychiczny uniemożliwił mu wzięcie pod uwagę, iż pełnomocnik informował go wcześniej o konieczności uiszczenia wpisu. Zdaniem skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała w tej sprawie 9 lutego 2017 r. kiedy z doręczonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej dowiedział się, że uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od tej skargi. Zatem Sąd nie powinien odrzucać jako spóźnionego wniosku o przywrócenie terminu złożonego 16 lutego 2017 r., czyli z dochowaniem terminu siedmiu dni do złożenia tego wniosku. Do zażalenia załączono dokumenty potwierdzające zaburzenia psychiczne skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do § 2 tego artykułu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Wskazać także należy, że w myśl przepisu art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek D. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wniesiony jak wskazuje data stempla pocztowego na kopercie listu poleconego 16 lutego 2017 r. był spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie prawidłowo zastosowanego przez Sąd art. 88 p.p.s.a. W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu będzie spóźniony w sytuacji, gdy został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten jest liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona postępowania sądowego dowiedziała się o uchybieniu terminu [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 477 i powołane tam orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd trafnie przyjął w kontrolowanym postanowieniu, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ustała w dniu 9 stycznia 2017 r., a zatem wówczas, gdy skarżący zastosował się do przekazanego mu przez pełnomocnika zarządzenia i uiścił wpis, już wtedy po terminie, który upłynął 4 stycznia 2017 r. Skoro w dniu 9 stycznia 2017 r. skarżący był w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej, to wraz z dokonaniem tej czynności powinien złożyć również wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania, a najpóźniej 16 stycznia 2017 r. Wynika to z trzech powodów: po pierwsze, treść zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Lublinie jednoznacznie określa termin uiszczenia wpisu na 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia (obliczenie tego terminu nie wymaga wiedzy prawniczej), po drugie zaś, skarżący jest w tej sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru (r.pr.), który – doskonale zdając sobie sprawę ze stanu zdrowia skarżącego – powinien reprezentować go szczególnie starannie, choćby z uwagi na obowiązujące zasady etyki zawodowej, po trzecie wreszcie, w tej sprawie wykluczone jest uznanie, że skarżący, korzystający z usług r.pr. – nie wiedział, iż 9 stycznia 2017 r. opłacił wpis po terminie i że dowiedział się o uchybieniu terminu do dokonania tej czynności dopiero z doręczonego 9 lutego 2017 r. postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jak wyżej podkreślono, termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. jest liczony od chwili "obiektywnego" ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona postępowania sądowego dowiedziała się o uchybieniu terminu. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy błędne uznanie przez Sąd I instancji, że skarżący wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej powinien ten wpis uiścić, w sytuacji, gdy wpis został uiszczony na długo przed złożeniem wniosku. Wbrew stanowisku Sądu opłacony 9 stycznia 2017 r. wpis nie został skarżącemu zwrócony, ponieważ w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej WSA o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu nie orzekł (sentencja postanowienia, mimo że powinna, to jednak nie zawiera rozstrzygnięcia w tym przedmiocie). Jedynie w uzasadnieniu wyjaśniono, że od prawomocnie odrzuconej skargi kasacyjnej kwota wpisu wpłacona przez skarżącego podlega zwrotowi stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co nie jest równoznaczne z orzeczeniem o zwrocie wpisu. Jednakże kwestia ta pozostaje bez znaczenia, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu, który skarżący powinien złożyć najpóźniej 16 stycznia 2017 r., a nie 16 lutego 2017 r. jako oczywiście spóźniony musiał podlegać odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a., niezależnie od tego czy wraz z nim dokonano uchybionej czynności czy też nie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.