I GZ 126/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III SPP/Po 135/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2020 r., nr 518/19/2020 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 2 września 2022 r., sygn. akt III SPP/Po 135/21, odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie tego Sądu z dnia 3 sierpnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu z 7 grudnia 2021 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że złożone przez skarżącego zażalenie należało uznać za niedopuszczalne, jako że jego przedmiotem uczyniono prawomocne postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, orzeka jako sąd II instancji, o czym wprost stanowi art. 260 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wydane przez sąd orzeczenie prawomocnie kończy postępowanie w sprawie przyznania pomocy i nie przysługuje na nie żaden dalszy, zwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy, działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. W związku z tym, zaskarżenie zażaleniem postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Z uwagi na to, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.