I GZ 12/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 4/25 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/18/2024/1458 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, po wznowieniu postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 lipca 2025 r., sygn. akt III SPP/Gl 4/25, odrzucono sprzeciw A. W. (dalej zwanej: skarżącą) od postanowienia WSA w Gliwicach z 28 maja 2025 r. utrzymującego postanowienie starszego referendarza sądowego z 11 kwietnia 2025 r. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 30 sierpnia 2024 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, po wznowieniu postępowania. Uzasadniając orzeczenie Sąd I instancji powołał treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) i wyjaśnił, że skoro postanowienie WSA w Gliwicach z 28 maja 2025 r. ma charakter postanowienia sądu drugiej instancji, to nie podlega kontroli instancyjnej, dlatego sprzeciw wniesiony przez skarżącą należało odrzucić. Sprzeciw od postanowienia z 16 lipca 2025 r. wniosła skarżąca. Dla uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia przedstawiła stanowisko odnoszące się do dokonanej przez WSA w Gliwicach oceny jej sytuacji finansowej. Skarżąca wniosła o ponowne przeanalizowanie złożonych dokumentów, z których w jej ocenie jednoznacznie wynika zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw od postanowienia referendarza z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia sprzeciwu (zażalenia) na tego rodzaju postanowienie. Jest ono prawomocne i na podstawie art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo odrzucił, jako niedopuszczalny, sprzeciw skarżącej od postanowienia tego Sądu z 28 maja 2025 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.