I GZ 12/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1078/18 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków zażalenia w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2018r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarządzeniem z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1078/18, pozostawił bez rozpoznania wniosek K. K. o przywrócenie terminu do usunięcia braków zażalenia z 18 lutego 2020 r. na postanowienie tego Sądu z 27 stycznia 2020 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy: Postanowieniem z 5 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie K. K. na ww. postanowienie z 27 stycznia 2020 r. z powodu nieusunięcia – pomimo wezwania – braków formalnych, tj. nienadesłania odpisu zażalenia dla strony przeciwnej oraz brak sformułowania wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia. W piśmie z 10 lipca 2020 r. skarżący wniósł m.in. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z 18 lutego 2020 r., zwracając się jednocześnie z prośbą o sporządzenie z urzędu odpisu zażalenia dla strony przeciwnej, wskazując na zaginięcie kopii tego pisma. Sąd I instancji zauważył jednak, że skarżący nie dokonał drugiej czynności procesowej, której uchybił, mianowicie nie sformułował wniosku o uchylenie lub zmianę postanowienia z 27 stycznia 2020 r. W piśmie z 12 sierpnia 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia – poprzez dokonanie czynności, do której został zobowiązany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2020 r. – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 31 sierpnia 2020 r., po dwukrotnym awizowaniu w dniach 17 i 25 sierpnia 2020 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, co obligowało Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach do pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia na podstawie art. 49 § 2 w zw. z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że nie ponosi on winy za działania poczty, która nie doręcza mu przesyłek z Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przepisów tych wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, aby mógł podlegać ocenie przez Sąd I instancji, musi spełniać szereg wymogów, w tym m.in. wnioskodawca powinien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu oraz jednocześnie dokonać spóźnionej czynności. Ponadto, aby Sąd mógł stwierdzić, czy wniosek o przywrócenie terminu jest złożony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, wnioskodawca powinien także wskazać datę ustania tej przyczyny. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na nieprecyzyjne formułowanie przez skarżącego (występującego osobiście przed sądem) pism procesowych, Sąd I instancji na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując, jakiej czynności powinien dokonać, aby jego wniosek został rozpoznany. Znajdująca się w aktach sprawy koperta zawierająca wezwanie, wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 129 akt sądowych), nie daje podstaw do tego, by podważyć prawidłowość doręczenia. Doręczyciel wskazał, że informację o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 17 sierpnia 2020 r., zaś powtórne zawiadomienie – 25 sierpnia 2020 r. W związku z niepodjęciem przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną z dniem 31 sierpnia 2020 r. Taki tryb doręczenia zastępczego (tzw. fikcja doręczenia) została uregulowana przepisami art. 73 p.p.s.a. Termin zaś do dokonania wezwania upłynął w dniu 7 września 2020 r. W tym terminie wniosek nie został poprawiony zgodnie z wezwaniem, w związku z czym – zdaniem NSA – Przewodniczący Wydziału WSA w Gliwicach prawidłowo pozostawił go bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.