I GZ 114/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 551/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 grudnia 2023 r. nr 1064/2023 w przedmiocie wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 551/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi M. M. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 12 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolnicze" oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśniając, że wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne, stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny czy też przymusowy ani nie rodzi również po jej stronie żadnych uprawnień. Za uwzględnieniem wniosku, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie przemawiały również potencjalne skutki zaskarżonej decyzji w postaci "żądania zwrotu wypłaconej pomocy". Sąd podkreślił, że ewentualne postępowanie egzekucyjne dotyczące tej pomocy nie będzie prowadzone na podstawie decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu, lecz oddzielnej decyzji zobowiązującej do jej zwrotu. Zdaniem Sądu kwestie dotyczące wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków będą mogły stanowić podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania dopiero takiej właśnie decyzji. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, która zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., polegającego na jego niezastosowaniu i w konsekwencji niewstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji organu w sytuacji wykazania przez skarżącą niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2010 s. 192; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5/26). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05). Wstrzymanie wykonania dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja orzekająca o odmowie wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolnicze". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym decyzja w przedmiocie odmowy wypłaty drugiej raty pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolnicze" nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie przyznaje skarżącej żadnych uprawnień ani nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków. Zgodzić się należy więc z Sądem pierwszej instancji, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest możliwe. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.