I GZ 112/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 327/23 odmawiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zgłoszeniu celnym postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Podniósł, że prowadzenie egzekucji przed zakończeniem sporu sądowego spowoduje bardzo duże zaburzenie sytuacji finansowej skarżącego, a tym samym znaczne trudności w prawidłowym, niezakłóconym funkcjonowaniu jego i osób pozostających na jego utrzymaniu. W dalszej część uzasadnienia skarżący wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu peletem drzewnym opałowym, który sprowadzany był wyłącznie z jednego zakładu partnerskiego z Ukrainy. Nawiązał również współpracę w zakresie sprowadzania płyt meblowych z Ukrainy do klienta w Szwecji. Obecnie działalność gospodarcza skarżącego jest sparaliżowana z powodu trudności ekonomicznych, związanych między innymi z wpływem wojny na rynki, jak też postępowań organu celnego. Jako jedyny żywiciel rodziny musiał podejmować pracę na dwa etaty, obecnie utracił pracę – pracodawca nie chciał przedłużyć umowy na kolejny okres, ponieważ obawiał się, że on również może mieć kłopoty w związku z wykonaniem decyzji wydanych przez organy, co pogłębia trudną sytuację. Skarżący złożył dokumenty do Urzędu Pracy w celu rejestracji jako bezrobotny i poszukujący pracy, równolegle poszukując zatrudnienia. Postanowieniem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 327/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku W. N. (dalej "skarżący") odmówił wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym. Sąd I instancji wskazał, że wprawdzie skarżący przedstawił swoją aktualną sytuację finansową i trudności związane z zapłatą podatku od towarów i usług z tytułu importu, nie wykazał jednak, że poniesienie tych kosztów doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub zagrozi spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki, skoro w razie uwzględnienia skargi przez sąd uiszczona kwota podlegać będzie zwrotowi. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 63 § 3 (dopisek Sądu: art. 61 § 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winien wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie zmiany danych w zgłoszeniu celnym, a w konsekwencji konieczność zapłaty 37 375,00 złotych podatku od towarów i usług. Podkreślić trzeba, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona kwota podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 669/16). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że konieczność zapłaty podatku VAT w sposób znaczący przekraczają jego możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej skarżący przedstawił Sądowi I instancji, w szczególności kserokopie faktur za usługi logopedyczne i przedszkole syna, umowy najmu mieszkania, historii rachunku bankowego, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za 2022 r. Należy zwrócić uwagę, że z przedstawionego przez skarżącego PIT-36 wynika że, jego przychody w 2022 roku wyniosły 479 895,97 zł, zaś koszty uzyskania przychodu 410 304,01 zł. W świetle powyższego nie można przyjąć, by uiszczenie podatku w wysokości 37 375,00 zł, doprowadziłoby do utraty płynności finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w orzecznictwie, że dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącego wielokrotnie przewyższa wysokość należnego podatku (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II GZ 864/16). Oceny żądania skarżącego nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Skarżący co prawda opisuje swoją sytuację, wskazując na koszty bieżącego utrzymania, w tym koszty związane z utrzymaniem rodziny, jednakże nie przedstawia i nie dokumentuje swojej pełnej sytuacji majątkowej. Argumentacja skarżącego wskazująca na jego stan materialny, przy wykazaniu w sposób szczegółowy ponoszonych kosztów utrzymania, okoliczności, że jest osobą bezrobotną z zasiłkiem w wysokości 1 193,60 zł przez pierwsze 90 dni i zasiłkiem w wysokości 937,30 zł w pozostałym okresie. Jakkolwiek udokumentowana wysokość uzyskiwanego świadczenia dla osoby bezrobotnej pozwala na poczynienie pewnych ustaleń co do stanu finansowego skarżącego, to okoliczność ta nie daje pełnego i obiektywnego obrazu jej zdolności fiskalnych. Również budzi wątpliwości fakt, że porównanie uzyskiwanych dochodów z zasiłku w stosunku do wykazanych zobowiązań związanych z bieżącym utrzymaniem skarżącego wskazuje, że znacznie przekraczają one kwotę rzeczonego zasiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.