I GZ 102/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Po 816/17 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. Sp. z o. o. w organizacji w Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: odrzucić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 816/17 odrzucił zażalenie R. P. w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. w organizacji w Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 roku odrzucił skargę kasacyjną R. Sp. z o.o. w organizacji w Z. Skarżąca Spółka otrzymała prawidłowe pouczenie o tym, że na powyższe orzeczenie służy zażalenie, które powinno zostać sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. W dniu 27 sierpnia 2018 roku do tutejszego Sądu wpłynęło zażalenie Spółki sporządzone osobiście przez R. P., który działa za stronę skarżącą. Skoro zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, zostało sporządzone i wniesione przez R. P., to obarczone jest ono nieusuwalną wadą i jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) odrzucił zażalenie. R. P. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W sprawie stroną jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów kodeksu spółek handlowych, tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. (w brzmieniu obowiązującym do 14 stycznia 2015 r.) jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu ustalił, że Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Wydziału IX Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego pismem z dnia 7 kwietnia 2017 r. (dot. sprawy I GZ 418/18) poinformował, iż spółka R. nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie wnoszenia skargi podmiot ten nie istniał. W niniejszej sprawie tożsamo Spółka R. nie miała zatem przymiotu osoby prawnej, a w konsekwencji również zdolności sądowej, ani tym bardziej zdolności procesowej w rozumieniu art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia obecnego zażalenia jak i na postanowienie Sądu I instancji z dnia 14 sierpnia 2017 r. skarżący nie miał zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, które jest niedopuszczalne. Zażalenie jest niedopuszczalne w szczególności w przypadku, gdy strona, które je złożyła nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 193 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Z kolei z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.