Sygnatura
I GSK 963/25
Wyrok NSA z 26 sierpnia 2026 r., I GSK 963/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 26 sierpnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Kolanowska Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 835/24 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 6 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 835/24 oddalił skargę C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy W okresie od 3 lipca 2023 r. do 4 września 2023 r. Prezydent przeprowadził w Spółce kontrolę prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2020r. z budżetu Miasta Częstochowy na podstawie art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.) dalej u.f.z.o. W wyniku kontroli ustalono, że powstały nieprawidłowości polegające na tym iż część otrzymanej dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości, a część wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Protokół kontroli został przekazany Spółce pismem z dnia 26 września 2023r. Spółka wniosła do niego zastrzeżenia, które nie zostały uwzględnione. Wobec tego odmówiła jego podpisania. W związku z czym Prezydent wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji pobranej przez Spółkę w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku wraz z odsetkami. Następnie, w dniu [...] kwietnia 2024r. Prezydent Miasta Częstochowy decyzją nr [...] określił dotację pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie 28.792 zł oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 9.433 zł oraz nakazał zwrot niniejszych kwot do budżetu miasta Częstochowy przez C. będącego organem prowadzącym S. w C. Po ponownym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego SKO zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2024r. utrzymało decyzję Prezydenta z [...] kwietnia 2024r. w mocy. Następie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 6 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 835/24 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w ocenie Sądu był wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i nie budził żadnych wątpliwości. Organy obu instancji zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i na tej podstawie zastosowały właściwe przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji zarówno SKO, jak i organ I instancji w sposób precyzyjny wyjaśnili wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. W przedmiotowej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji było pobranie przez skarżącą Spółkę części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz w wysokości wyższej niż określona w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. W ocenie Sądu organy wykazały w prowadzonym postępowaniu dowodowym brak wymaganej frekwencji na zajęciach części uczniów, a tym samym istniała podstawa do zakwestionowania wysokości otrzymanej dotacji. Podobnie organy wykazały, że nieprawidłowo zostały przez Spółkę zrealizowane wydatki na wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych ponieważ dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów, a reklamowanie czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Sąd podzielił stanowisko organów, iż zarzut wydania nowej decyzji ponownie wydanej w dniu 11 kwietnia 2024r. nie jest zasadny. Nie mamy tutaj do czynienia z dwiema decyzjami jak sugeruje skarżąca a jedną decyzją wydaną w dniu [...] kwietnia 2024r. pod numerem [...] wysłaną dwa razy do strony. Zaś data wejścia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego jest data doręczenia decyzji stronie zgodnie z jej wnioskiem doręczoną w dniu 25 kwietnia 2024r., w formie dokumentu elektronicznego. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. z budżetu Miasta Częstochowy na podstawie art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 października 2017r. u.f.z.o., że część otrzymanej dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości, a część wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Następnie skarżący: I. na podstawie art. 173 § 1, art. 176 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/GI 835/24. II. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. Naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572), dalej "k.p.a." w zw. z art. 268a k.p.a. w zw. z art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez nierozpoznanie przez Sąd skargi w jej granicach, tj. pominięcie weryfikacji prawidłowości podpisu pod decyzją Prezydenta Miasta Częstochowy nr [...], a w konsekwencji nie dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; b) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. w zw. z art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez brak uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji SKO w Częstochowie, mimo, iż decyzja Prezydenta Miasta Częstochowy wydana została przez nieuprawniony do tego organ, gdyż podpisana została przez Naczelnika Wydziału Edukacji Rafała Piotrowskiego, który powoływał się na udzielone mu upoważnienie, które nie zostało jednak przedłożone, co winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji do jej ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia kwestii związanych z prawidłowością podpisu, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; c) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji, mimo iż w przedmiotowej sprawie wydane zostały 2 decyzje w tej samej sprawie, tj. decyzja z dnia [...] kwietnia 2024 r. doręczona 15 kwietnia 2024 r. wydana w formie pisemnej z podpisem własnoręcznym organu oraz decyzja z dnia [...] kwietnia 2024 r. doręczona dnia 25 kwietnia 2024 r. wydana w formie pisemnej podpisana podpisem elektronicznym, co w konsekwencji świadczy o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i wystąpieniu wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; d) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż jako datę wydania decyzji przez Organ I instancji wskazano dzień [...] kwietnia 2024 r., podczas gdy decyzja została podpisana w dniu 11 kwietnia 2024 r., zatem niniejsza rozbieżność dat świadczy o pozbawieniu orzeczenia waloru decyzji administracyjnej, gdyż decyzja nie posiada daty wydania, albowiem opatrzona została dwiema różnymi datami, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; e) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż Organ II instancji rozpoznając sprawę naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania poprzez: i. nie rozpoznanie zarzutów podnoszonych przez Stronę w odwołaniu z dnia 29 maja 2024 r., ii. bezkrytyczne przyjęcie stanowiska Organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie; f) co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu, który nie rozpoznał istoty sprawy i bezkrytycznie przyjął stanowisko organu I instancji, w szczególności: i. poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu jedynie o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym w sytuacji, gdy strona nie ma prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń a zawartych we wnioskach pokontrolnych i w konsekwencji brak przeprowadzenia przez organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego, ii. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że obowiązki osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych są związane z działalnością Szkoły jako jednostki organizacyjnej, a nie realizację działalności oświatowej, g) co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i skutkowało uznaniem przez organ, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; h) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 9, 10 § 1 i 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż Organ I instancji prowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę wysłuchania strony oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, a to z uwagi na niewskazanie stronie czy przedstawiona przez nią dokumentacja jest w ocenie Organu I instancji kompletna czy też w ocenie Organu I instancji wymaga uzupełnienia, a jeżeli tak to w jakim zakresie i czy w ocenie Organu zachodzi konieczność przedstawienia jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień lub dowodów, o co wnosił pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 11 kwietnia 2024 r. a brak dostrzeżenia przez WSA ww. wad decyzji organu II instancji doprowadził do oddalenia skargi, mimo iż zachodziły przesłanki do jej uwzględniania i uchylenia zaskarżonej decyzji, 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 252 ust. 1 pkt 2) w zw. z ust. 3 w zw. z ust. 5 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2, 4 i 7 u.f.z.o. i w zw. § 10 ust. 1-3 i ust. 10-12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 493) - zwanego w dalszej części: Rozporządzeniem, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że dotacja na zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji słuchaczy, została pobrana na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% obecności w obowiązkowych zajęciach lekcyjnych w danym miesiącu lub wymóg ten dla tych słuchaczy nie został uznany za spełniony lub dotacja na tych słuchaczy nie przysługiwała, co skutkowało przyjęciem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez Organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a tym samym - obowiązek zwrotu tej części dotacji, w sytuacji, gdy Odwołująca wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że rzeczywista frekwencja słuchaczy odpowiadała informacjom sukcesywnie przekazywanym w tym względzie Organowi i spełniała nie tylko warunki określone w treści art. 26 ust. 2 u.f.z.o., ale również w treści rozporządzenia, w kolejnych jego wersjach, obowiązujących w określonych czasookresach; b) § 10 ust. ust. 1-3 i ust. 10-12 Rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, tj. wyłączenie go spośród regulacji wskazanych jako podstawy prawnej decyzji, podczas gdy w dotowanym okresie przywołana norma prawna stanowiła przepis prawa powszechnie obowiązującego; c) § 10 ust. 9-13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U.2020.493 z dnia 2020.03.20, w brzmieniu obowiązującym w okresie od styczeń-grudzień 2020 r. zwanego dalej Rozporządzenie MEN) poprzez jego nieprawidłową interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca wykazała do dotacji nieprawidłową liczbę słuchaczy, za których dotacja oświatowa winna być wypłacona; d) art. 35 i art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2017 poz. 2203) poprzez błędne przyjęcie, iż wydatki poniesione przez skarżącą nie mieszczą się w katalogu wskazanym w ustawie, w sytuacji gdy stanowią wydatki związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego, sprzecznego ze stanem faktycznym rozstrzygnięcia; e) art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U.2021.305 t.j. z dnia 2021.02.18 z późn. zm.), dalej "u.f.p". poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. III. Uzasadniając stawiane zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i trybie art. 188 p.p.s.a. rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr[...]; 2. alternatywnie: 3. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości w trybie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach; 4. ponadto: 5. zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na jego rzecz kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie; 6. jednocześnie wskazał, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. 7. wniósł o udzielenie dostępu do akt sprawy w systemie PASSA adwokatowi Witoldowi Owczarkowi 8. ponadto wniósł o doręczanie pism przez Sąd za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej przez platformę ePUAP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Jak stanowi zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z dnia z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Skarżący kasacyjnie formułując tego rodzaju zarzut winien jednoznacznie wskazać którą konkretnie postać błędu subsumpcji podnosi, tj. czy jego zdaniem wojewódzki sąd administracyjny niewłaściwie uznał, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w konkretnym przepisie prawa czy też błędnie przyjął, że stan ten odpowiada normie wyrażonej we wskazanej przez niego regulacji. W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie sformułowała przeciwko zaskarżonemu wyrokowi zarówno zarzuty oparte na twierdzeniach odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji zarówno przepisów postępowania, jak i regulacji prawa materialnego. W związku z tym w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów procesowych, albowiem do problematyki prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, co do zasady, można odnieść się wyłącznie w sytuacji prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie składu rozstrzygającego niniejszą skargę kasacyjną, brak było podstaw do uznania zasadności zarzutów sformułowanych w 1 pkt 1 lity. od a do c petitum skargi kasacyjnej, w których skarżąca kasacyjnie podniosła uchybienie przez Sąd pierwszej instancji między innymi art. 107 § 1 pkt 8 oraz art. 268a k.p.a. w związku z nieuwzględnieniem przez Sąd tego, iż decyzja organu I instancji została podpisana przez osobę, która nie wykazała właściwego umocowania do działania (podpisania decyzji) w imieniu Prezydenta Miasta Częstochowy. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że nie znajduje on uzasadnionych podstaw. W tym bowiem aspekcie, w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że w ramach twierdzeń przedmiotowego zarzutu spółka nie podnosi, że osoba podpisująca decyzję pierwszoinstancyjną w ogóle nie była do tego umocowana przez właściwy organ – Prezydenta Miasta Częstochowy, co musiałoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, ale jedynie to, że tego rodzaju umocowanie nie zostało w należyty (bezpośredni i jednoznaczny) sposób udokumentowane. Już więc tylko z tego względu, tj. z uwagi na owo niedopełnienie obowiązku formalnego udokumentowania umocowania do podpisania imieniem organu decyzji, którego to umocowania strona, co należy podkreślić, nie podważa, brak jest podstaw do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie zaś tego rodzaju zależności jest zaś warunkiem sine qua non uznania skuteczności zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tym miejscu bowiem przypomnieć należy, że podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej nie jest każde stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, a jedynie takie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W nieniniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, że zarówno z art. 107 § 1, jak i art. 268a k.p.a. nie wynika wprost obowiązek załączania do akt konkretnej sprawy pisemnego upoważnienia do wydania decyzji. Przepisy te, wbrew autorowi skargi kasacyjnej, nie nakładają na organ obowiązku załączania takiego dokumentu do przesyłanej stronie decyzji. W myśl art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Zatem co do zasady dopuszczalne jest scedowanie przez organ uprawnień do wydawania decyzji w jego imieniu na pracowników tego organu. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pracownik działający z upoważnienia organu powinien powołać się w decyzji na posiadane upoważnienie. W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony. Za pozbawione podstaw prawnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał również stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, który wskazuje na istnienie w obrocie prawnym dwóch decyzji wydanych w tej samej sprawie. Skład orzekający w niniejszej spawie w pełni popiera stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku. Zarzut wydania nowej decyzji ponownie wydanej w dniu 11 kwietnia 2024r. nie jest zasadny. Nie mamy tutaj do czynienia z dwiema decyzjami jak sugeruje skarżąca a jedną decyzją wydaną w dniu [...] kwietnia 2024r. pod numerem [...] wysłaną dwa razy do strony. Zaś data wejścia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego jest datą doręczenia decyzji stronie zgodnie z jej wnioskiem doręczoną w dniu 25 kwietnia 2024r., w formie dokumentu elektronicznego. Brak było również podstaw do uznania zasadności zarzutów sformułowanych w pkt 1 lit d- g petitum skargi kasacyjnej, sprowadzających się do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji, co wiązało się z nieprawidłowym sporządzeniem uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności opisanych w art. 7, 8, 9, i 11 k.p.a. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, że każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dwukrotne rozpoznanie oznacza zatem obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji (postanowienia), a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Wbrew stanowisku skarżącej spółki, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie decyzji SKO spełnia prawem przewidziane wymagania i odnosi się do wszystkich zasadniczych elementów postępowania administracyjnego, a zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. To, że wyrażone przez organ odwoławczy stanowisko jest zbieżne z oglądem wyrażonym przez organ pierwszej instancji nie oznacza automatycznie naruszenia zasady dwuinstancyjności. Jednocześnie w ramach zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. nie można formułować zarzutów odnoszących się do meritum sprawy, bowiem dokonanie błędnej wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, w aspekcie koniecznych ustaleń faktycznych, nie świadczy o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania. Przyjąć zatem należało, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i nie naruszało zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Ponadto wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, organ II instancji nie jest zobowiązany do przeprowadzenia "nowego postępowania wyjaśniającego"; jest ono warunkowane treścią odwołania, w którym to np. strona może postulować przeprowadzenie określonych dowodów. W motywach skargi kasacyjnej nie wykazano, iż organ II instancji ograniczył inicjatywę dowodową skarżącej, a także nie wskazano jakie dowody należało przeprowadzić dodatkowo z urzędu, a tego – w postępowaniu administracyjnym - nie uczyniono. Sąd I instancji podkreślił bowiem, a z czym w pełni zgadza się Naczelne Sad Administracyjny, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i nie budził żadnych wątpliwości. Organy obu instancji zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i na tej podstawie zastosowały właściwe przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji zarówno SKO, jak i organ I instancji w sposób precyzyjny wyjaśnili wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Podobnie należy ocenić zarzut sprowadzający się do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skorzystania stronie z możliwości jakie stwarza ustawodawca w tym przepisie. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, organy informowały i wyjaśniały stronie na każdym etapie postępowania, jej uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Okoliczności wskazujące na wystąpienie przesłanek art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 5 i 6 pkt 2, u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2-4 i ust.7 u.f.z.o. zostały dostatecznie wyjaśnione na podstawie dokumentów stanowiących akta sprawy. Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z uwagi na ich komplementarny charakter zostaną one rozpoznane łącznie, bowiem w istocie dotyczą one prawidłowości decyzji o zwrocie dotacji. Na wstępie autor skargi kasacyjnej wskazuje na szereg przepisów zarówno ustawy o finansach publicznych, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych jak i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W sprawie niniejszej autor skargi kasacyjnej wymogom tym nie sprostał. Wadą wniesionego środka zaskarżenia - przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy - jest to, że autor skargi kasacyjnej w zarzutach zawartych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie wielu przepisów, a następnie określił, że miało to miejsce poprzez "jego" nieprawidłowa interpretację, czy też "ich" bezpodstawne zastosowanie, błędne przyjęcie. W zarzutach tych jej autor wskazał na konkretne przepisy prawa, których wykładnię kwestionował, jednakże nie zawarł precyzyjnego wyjaśnienia, na czym polegała błędna interpretacja każdego z wymienianych w tym zarzucie przepisów prawa materialnego. Sąd II instancji - nawet dokonując analizy motywów skargi kasacyjnej - nie był w stanie określić, który to przepis w istocie stanowił podstawę wyrażonej sugestii o naruszeniu prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie może też przeprowadzać rozważań w wersji alternatywnej (analizując z osobna potencjalną możliwość naruszenia powołanych przepisów). W ten sposób - z uwagi na wadliwą budowę zarzutów - uniemożliwiono jego merytoryczną ocenę. Rozpatrywane zarzuty oraz ich uzasadnienie nie spełniają natomiast wskazanych wyżej standardów. W konsekwencji zarzuty te okazały się niezasadne. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko Sądu I instancji akceptujące decyzje obu organów jest prawidłowe. W sprawie niniejszej dotacja na zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji uczniów, została pobrana na słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu 50% obecności w obowiązkowych zajęciach lekcyjnych w danym miesiącu, co skutkowało przyjęciem przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a w związku z tym powstał obowiązek zwrotu tej części dotacji. Z treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Oznacza to tym samym, że dotyczy on środków publicznych przyznanych i wypłaconych beneficjentowi. Wskazuje na to także treść art. 252 ust. 3 i ust. 5 u.f.p., gdzie mowa jest również o "dotacjach pobranych w nadmiernej wysokości", a więc takich, które zostały przyznane i wypłacone. Autor skargi kasacyjnej nie zauważył bowiem, że przepis § 10-rozporządzenia COVID-19 stanowi, że art. 26 ust. 2 u.f.z.o. nie stosuje się do ustalania dotacji przyznanej za okres od 1 marca 2020 r. do końca miesiąca, w którym zakończy się czasowe ograniczenie funkcjonowania szkół w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Przysługuje ona wówczas na każdego ucznia, który w lutym 2020 r. spełnił warunek, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Tak więc dotacja za łuty 2020 r., została ustalona na dotychczasowych zasadach, z uwzględnieniem art. 26 ust. 2 u.f.z.o., z którego wynikało, że otrzymanie dotacji na ucznia uwarunkowane jest jego uczestnictwem w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. O tym, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza więc to, czy dana osoba jest uczniem i czy spełniła w danym miesiącu (tu w lutym 2020 r.) warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Sąd I instancji prawidłowo uznał że organy wykazały w prowadzonym postępowaniu dowodowym brak wymaganej frekwencji na zajęciach części uczniów, a tym samym istniała podstawa do zakwestionowania wysokości otrzymanej dotacji. Podobnie organy wykazały, że nieprawidłowo zostały przez stronę zrealizowane wydatki na wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. rozwoju usług edukacyjnych ponieważ dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów, a reklamowanie czy promowanie szkoły nie realizuje tych celów. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Kolanowska Marek Krawczak
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wr 107/26 · 26 sierpnia 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 26 sierpnia 2026 r., III SA/Wr 107/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GSK 303/26 · 26 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 26 sierpnia 2026 r., I GSK 303/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GSK 403/26 · 26 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 26 sierpnia 2026 r., I GSK 403/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny