I GSK 760/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 646/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 31 stycznia 2020 r. nr PDS/CE/05/01/2020 w przedmiocie przyznania pomocy z tytułu udostępnienia dzieciom w szkołach mleka i przetworów mlecznych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz A. Sp. z o.o. w K. 2 060 (dwa tysiące sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 25 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 646/20 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. (dalej zwaną: skarżącą lub spółką) na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnctwa (dalej zwanego: organem II instancji lub Dyrektorem KOWR) z 31 stycznia 2020 r. w przedmiocie przyznania pomocy w części w ramach "Programu dla szkół". Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 8 stycznia 2019 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora OT KOWR w Koszalinie z wnioskiem (datowanym 3 grudnia 2018 r.) o przyznanie pomocy z tytułu udostępniania dzieciom w szkołach podstawowych mleka i przetworów mlecznych w ramach "Programu dla szkół", na łączną kwotę 5 040,00 zł. Wniosek dotyczył pierwszych 6 tygodni udostępniania w I semestrze roku szkolnego 2018/2019. Z uwagi na braki formalne, po bezskutecznym wezwaniu strony do ich uzupełnienia. Dyrektor OT KOWR pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania. W dniu 13 września 2019 r. Spółka złożyła kolejny wniosek (datowany 21 sierpnia 2019 r.) na łączną kwotę 10 080,00 zł. Wniosek dotyczył rozliczenia pierwszych 12 tygodni udostępniania mleka i przetworów mlecznych dostarczonych dzieciom w I semestrze roku szkolnego 2018/2019. W dniu 8 listopada 2019 r. Dyrektor OT KOWR w Koszalinie wydał decyzję, w której – na podstawie art. 4 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/39 z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do pomocy unijnej na dostarczanie owoców i warzyw, bananów oraz mleka do placówek oświatowych (Dz. Urz. UE L 5 z 10 stycznia 2017 r. str. 1, z póżn. zm.; dalej zwanego: rozporządzeniem wykonawczym) – dokonał redukcji wnioskowanej kwoty i przyznał pomoc w wysokości 1 995,84 zł. Jednocześnie odmówił przyznania pomocy w kwocie 8 084,16 zł. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zaznaczyła, że wniosek o przyznanie pomocy składała już w styczniu 2019 r. Nieprawdą jest zatem, że wniosek złożony został z trzymiesięcznym opóźnieniem. Decyzją z 31 stycznia 2020 r. o wskazanym powyżej numerze, Dyrektor Generalny KOWR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora OT KOWR. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że dostawy mleka i przetworów mlecznych zakończyły się 23 stycznia 2019 r. zatem ostatnim dniem, w którym należało złożyć poprawny wniosek był w jego ocenie 28 kwietnia 2019 r. Wobec powyższego, wniosek z 13 września 2019 r. (nr 2019/10, datowany 21 sierpnia 2019 r.) złożony został 138 dni po terminie, co uzasadniało redukcję wnioskowanej kwoty. Jednocześnie zaznaczono, że wnioski o pomoc nr 10 (datowany 3 grudnia 2018 r.) i nr 2019/10 (datowany 21 sierpnia 2019 r.), dotyczą dwóch różnych okresów udostępniania. Wniosek nr 10 został złożony po 6 tygodniach udostępniania produktów mlecznych, zaś wniosek nr 2019/10 – dotyczy 12 tygodni udostępniania. Przysługująca kwota pomocy została obliczona w następujący sposób: 10 080,00 zł X 10% redukcji z tytułu przekroczenia terminu o 31 – 60 dni kalendarzowych (od 29 kwietnia 2019 r. do 27 czerwca 2019 r.), tj. 1 008,00 zł, 9 072,00 zł (kwota po 10% redukcji) x 1% za każdy następny dzień zwłoki (od 28 czerwca 2019 r. do 13 września 2019 r.), tj. 7 076,16 zł. Mając na uwadze powyższe, ustalając kwotę przysługującej stronie pomocy, zastosowano redukcję w kwocie 8 084, 16 zł z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o pomoc, wskazując przy tym sposób i podstawy prawne wyliczenia redukcji. Spółka nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd I instancji działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.) oddalił skargę. WSA wskazał w uzasadnieniu, że ustalając kwotę pomocy w ramach "Programu dla Szkół", organ właściwie zastosował redukcję w kwocie 8 084,16 zł z tytułu nieterminowego złożenia wniosku o pomoc, wskazując przy tym sposób i podstawy prawne obliczenia redukcji. Uznał za niezasadny zarzut nieprawidłowego wezwania do uzupełnienia braków pierwotnie złożonego wniosku, a następnie pozostawienie wniosku bez rozpoznania - naruszenia art. 11 i art. 35 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej zwanej: k.p.a.). Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 35 § 2 k.p.a. przez pozostawienie wniosku o pomoc z 3 grudnia 2018 r., data wpływu do organu 8 stycznia 2019 r., bez rozpoznania sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się wezwanie z 4 lutego 2019 r. do uzupełnienia braków w ww. wniosku o pomoc, w którym organ wskazał wymagany zakres uzupełnień, a także wyznaczył siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków liczony od dnia doręczenia wezwania. W wezwaniu skarżąca została pouczona również o skutkach nieuzupełnienia braków wniosku we wskazanym terminie, tj. pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Skarżąca nie uzupełniła braków wniosku. Sąd nie stwierdził ponadto naruszenia wskazywanego w skardze art. 11 k.p.a. Zdaniem sądu uzasadnienia obydwu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych są wyczerpujące i odpowiadają wymaganiom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, ewentualnie także poprzedzających decyzji organów Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz wnoszę o przyznanie skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według norm przepisanych. Skarżąca wniosła ponadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie sygn. akt I SAB/Sz 11/20 oraz zawiadomienia KOWR z 21 grudnia 2020 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego a to poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach (art. 134 p.p.s.a.) i nieuwzględnienie w orzeczeniu okoliczności wynikających z faktu, że w sprawie istnieje inny prawomocny wyrok wskazujący, że organy powinny w pierwszej kolejności odnieść się do wniosku złożonego w terminie, a dopiero po jego ewentualnej eliminacji orzec na podstawie wniosku spóźnionego; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia w szczególności w zakresie dotyczącym podnoszonego zarzutu dotyczącego naruszenia przez organy art. 64 § 2 k.p.a., przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez co wyrok wymyka się kontroli instancyjnej; c) ponadto uzasadnienie wskazuje, że sąd mylnie ustalił stan faktyczny sprawy nie biorąc pod uwagę szczególnie istotnych okoliczności mających wpływ na prawa strony; d) art. 145 § 1 ust. 1 a), c) oraz ust. 3 p.p.s.a. przez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszających prawo wskutek niezastosowania art. 156 § 1 pkt 2. W szczególności w zakresie dotyczącym rażącego naruszeniem art. 64 § 2 w konsekwencji zaakceptowanie stanu bezczynności organu; e) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi; f) naruszenie przepisów prawa materialnego w tym § 10 ust 4 w związku z art. 64 § 2 k.p.a. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego zakresu zadań realizowanych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa związanych z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej programu dla szkół z dnia 11 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1468) przez jego zastosowanie w sytuacji gdy na dzień składnia przez stronę wniosku to jest 8 stycznia 2019 r. przepis ten nie obowiązywał; g) naruszenie § 10 ust 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego zakresu zadań realizowanych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa związanych z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej programu dla szkół z 11 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1468) w związku z art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2017/39 w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do pomocy unijnej na dostarczanie owoców i warzyw, bananów oraz mleka do placówek oświatowych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor KOWR, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z wyroku wydanego przez WSA w Szczecinie w sprawie sygn. akt I SAB/Sz 11/20 oraz zawiadomienia KOWR z 21 grudnia 2020 r., jako bezzasadnego, gdyż ww. dokumenty nie mają żadnego związku ze sprawą oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu II instancji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na rozprawie 15 stycznia 2025 r. Podczas rozprawy pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podtrzymał stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Ponadto pełnomocnik spółki podtrzymał wniosek dowodowy z dokumentu – wyrok o sygn. akt I SAB/Sz 11/20, natomiast pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej. Na wstępie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej spółki o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przed WSA w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 11/20 oraz zawiadomienia KOWR z 21 grudnia 2020 r. Przedmiotem takiego wniosku może być jedynie dowód z dokumentu. Wniosek dowodowy skarżącej spółki nie spełnia przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem dowodem z dokumentu nie może być wyrok sądu administracyjnego, zapadły w innej sprawie. Tym niemniej, wskazać należy, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny wziął z urzędu pod uwagę, że WSA w Szczecinie 22 kwietnia 2020 r. wydał prawomocny wyrok, nie tylko w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 11/20 (wskazanej przez skarżącą spółkę w skardze kasacyjnej) ale także w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 10/20, na mocy których stwierdzono bezczynność Dyrektor OT KOWR w Koszalinie w przedmiocie rozpoznania wniosków skarżącej spółki o przyznanie pomocy finansowej z tytułu udostępnienia dzieciom w szkołach podstawowych mleka i przetworów mlecznych w I semestrze roku szkolnego 2018/2019 w ramach "Programu dla szkół". Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach. Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej i mogą je naruszyć poprzez naruszenie tego wzorca. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych – zdaniem skarżącego – przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z 14 marca 2018 r., II FSK 2480/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., FSK 1657/04; 12 października 2005 r., I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., II GSK 18/06; 4 października 2006 r., I OSK 459/06). Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z 31 października 2017 r., I GSK 2343/15). Należy też zwrócić uwagę, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana, choćby niedoskonale, podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11). Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni spełnia powyższe ustawowe wymogi formalne, choć poszczególne zarzuty kasacyjne w różnym stopniu naruszają te wymogi. Za niespełniające wymogów formalnych należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w pkt c), d) i e) petitum skargi kasacyjnej, bowiem w pkt c) nie wskazano żadnego przepisu prawa, czy to procesowego czy materialnego, którego naruszenia dopuścić miał się sąd I instancji, zaś w pkt d) nie wskazano formy naruszenia zarzuconych przepisów, nie wskazano aktu prawnego którego dotyczyły art. 156 § 1 pkt 2 i art. 64 § 2 oraz nie sprecyzowano przy tym (także w uzasadnieniu skargi) na czym miałoby polegać owo naruszenie, a także nie uprawdopodobniono istotności tegoż na wynik sprawy. Odnośnie zaś zarzutu z pkt e) petitum skargi kasacyjnej, w którym wskazano jedynie na naruszenie art. 151 p.p.a.a. poprzez oddalenie skargi, przypomnieć należy, że przepis ten ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu (a zatem nie zaistniało naruszenie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać go z naruszeniem innych konkretnych przepisów (w tym przypadku przepisów postępowania), które to naruszenia sąd I instancji wadliwie zaakceptował. Takiego powiązania analizowany zarzut nie zawiera, dlatego też uznać należało powyższy zarzut również za nieskuteczny. Powyższy zarzut nie został również w żaden sposób uzasadniony. Przechodząc do rozpoznania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie mógł być także zasadny zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. przez nierozpoznanie sprawy w jej granicach (art. 134 p.p.s.a.) i nieuwzględnienie w orzeczeniu okoliczności wynikających z faktu, że w sprawie istnieje inny prawomocny wyrok wskazujący, że organy powinny w pierwszej kolejności odnieść się do wniosku złożonego w terminie, a dopiero po jego ewentualnej eliminacji orzec na podstawie wniosku spóźnionego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd I instancji, a granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Orzeczenie, na które strona powołuje się w skardze kasacyjnej odnosi się do wniosku nr 7, a nie do wniosku nr 10, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Tym samym należy uznać, że zakres obu spraw jest przedmiotowo różny. Rozpoznając z kolei najdalej idący zarzut dotyczący wadliwości uzasadnienia skarżonego wyroku sformułowany w pkt b) petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze cytowaną powyżej uchwałę NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 – przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej – uznał, że nie ma przeszkód, dla których NSA nie mógłby merytorycznie rozpoznać powyższego zarzutu. W zarzucie z pkt b) petitum skargi kasacyjnej skarżąca spółka wskazała na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez sąd I instancji do naruszenia przez organy art. 64 § 2 k.p.a. Wyjaśnić należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wskazany przepis postępowania regulując wymagania warsztatowe uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego determinuje jego zawartość treściową. Motywy te są istotnym elementem pracy orzeczniczej, dlatego że z jednej strony ujawniają stronom przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, a z drugiej – ich sporządzenie pozwala na weryfikację prawidłowości orzeczenia w toku kontroli instancyjnej. Zgodzić się należy z prezentowanym od lat poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sąd administracyjny nie ma obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, zwłaszcza jeżeli sformułowano je w sposób obszerny. Wystarczające jest rozważenie tych, które determinują istotę sprawy (zob. na ten temat np. wyrok NSA z 23 października 2023 r., I OSK 1016/23). Stanowisko to zresztą koresponduje z regulacją art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który dla podważenia wyroku sądu I instancji z przyczyn natury procesowej wymaga, by podnoszone naruszenie prawa (w tym przypadku art. 141 § 4 p.p.s.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do tego rodzaju uchybień zaliczyć należy nierozważenie istotnych dla konstrukcji wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji zarzutów skargi. Kompetencja sądu administracyjnego polega wprawdzie na zweryfikowaniu zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie samodzielnie skonstruowanego wzorca, ale jeżeli skarżący powołuje istotną dla zbudowania tego modelu podstawę prawną, to obowiązkiem sądu jest jej rozważenie. Nieuczynienie tej powinności zadość może czynić zasadnym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Niezwiązania sądu zarzutami skargi nie można bowiem utożsamiać z ich pominięciem, załatwieniem sprawy bez względu na stanowisko skarżącego (zob. wyrok NSA z 5 marca 2024 r., I GSK 124/23). Zgodzić się należało ze skarżącą spółką, że dokonana przez sąd I instancji ocena prawidłowości pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej z 8 stycznia 2019 r. (datowanego na 3 grudnia 2018 r.) była niedostateczna, skutkiem czego jest przyjęcie, że istotny dla rozpoznania skargi zarzut nie został należycie rozpoznany. Skarżąca spółka w złożonej skardze kwestionowała przede wszystkim zasadność pozostawienia jej wniosku ze stycznia 2019 r. bez rozpoznania przez organ I instancji, a w konsekwencji przyjęcie, że wniosek z września 2019 r. został złożony po terminie. Sąd I instancji ograniczył się w tym zakresie jedynie do przedstawienia czynności podjętych przez organ I instancji, z podkreśleniem, że skarżąca została pouczona o skutkach nieuzupełnienia braków wniosku we wskazanym terminie, zupełnie pomijając argumenty prezentowane przez skarżącą spółkę dotyczące braku podstaw faktycznych i prawnych do wystosowania takiego wezwania przez organ I instancji. Brak wypowiedzi sądu I instancji w tym przedmiocie w istocie miał kluczowe znaczenie dla przyjęcia, czy sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie wysokości przyznanej skarżącej spółce pomocy finansowej. Tym samym zasadnym należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., bowiem sąd I instancji w istocie nie zajął stanowiska co do zarzutu mającego kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie może zastępować sądu I instancji i sam dokonywać tej oceny ponieważ byłoby to naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę będzie zobligowany w szczególności ocenić czy wniosek złożony pierwotnie, co do którego organ uznał, że strona nie uzupełniła go w terminie i pozostawił bez rozpoznania, rzeczywiście zawierał braki, które uniemożliwiały dalsze procedowanie. Rozpoznając ponownie sprawę sąd będzie miał na względzie również prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SAB/Sz 10/20 i sygn. akt I SAB/Sz 11/20 wydane w sprawach tożsamych podmiotowo i o zbliżonych stanach faktycznych (w zakresie dotyczącym wniosku nr 7 i 12 z 3 grudnia 2018 r. o pomoc z tytułu udostępniania dzieciom w szkołach podstawowych mleka i przetworów mlecznych w I semestrze roku szkolnego 2018/2019 w ramach "Programu dla szkół"), w których sąd szczegółowo przeprowadził analizę zasadności i prawidłowości takiego wezwania. Skoro trafny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to przedwczesne byłoby wyrażanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w kwestiach objętych pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wadliwość uzasadnienia wyroku czyni przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14, wyrok NSA z 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15, wyrok NSA z 27 stycznia 2021 r., I OSK 1880/19). Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., a także w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej kasacyjnie 2 060 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.