I GSK 731/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 498/18 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu przyznania renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 498/18 oddalił skargę H. S. (dalej określanego jako Skarżący) na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Skarżący zaskarżając wyrok w całości zarzucił: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 259, dalej określanej skrótem P.p.s.a.), że został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2992m. dalej określanej skrótem P.u.s.a.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.. polegającym na niewymienieniu, nierozważeniu wszystkich zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika Skarżącego, w treści skargi i na rozprawie, w szczególności zaś zarzutu naruszenia art.7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 z ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 dalej określanej skrótem K.p.a.), a także braku odniesienia się Sądu do głównych zarzutów skargi, co w konsekwencji spowodowało niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także doprowadziło do nierozpatrzenia sprawy w zakresie w jakim domagała się tego strona skarżąca, co w przedmiotowej sytuacji, doprowadziło do wybiórczego potraktowania zarzutów, przy jednoczesnym braku odniesienia do pozostałych, co też doprowadziło do niewypełnienia funkcji sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, do czego był zobowiązany: b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 170 w zw. z art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., poprzez błędne uznanie, iż organy zrealizowały wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dn. 20 grudnia 2017 r. o sygn. akt III SA/Lu 268/17 , mimo nie przeprowadzenia przez te organ analizy ustaleń w zakresie możliwości przypisania skarżącemu działania w dobrej wierze w świetle, tego, że posługiwał się on dokumentem wystawionym przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ rentowy (dalej "KRUS"); c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. art.6, art.7, art. 8 oraz art. 77§ 1 i art. 80 § 1 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez nie uchylenie decyzji organu drugiej instancji niezgodnej z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 268/17, wydanym uprzednio w niniejszej sprawie, przez co naruszono zasadę związania organów oceną prawną i wskazaniami sądu zaprezentowanymi w ww. wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący posłużył się zaświadczeniem uzyskanym od KRUS w złej wierze, w następstwie czego nie wypełnił on przesłanek rozporządzeni Komisji (WE) nr 2419/2001Z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. tj. zasady zaufania obywatela do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 K.p.a. w związku z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych ww. wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności (Dz.U.UE seria L, nr 316, str. 65) [dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009], uzasadniająca odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności. poprzez zaakceptowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy ponownie prowadzące postępowanie podczas gdy artykuł ten wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędnych działań administracji publicznej, a w tej sprawie dotyczy to zmian przepisów prawnych w trakcie realizacji zobowiązania ekologicznego, a jednocześnie organy władzy publicznej winny być przewidywalne, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie; f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 201 Ir. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25 str.8 z 28.01.2011 z zm. - dalej: rozporządzenie nr 65/2011) polegającym na niewymienieniu, nierozważeniu wszystkich okoliczności i zarzutów podnoszonych przez skarżącego dotyczących błędnych ustaleń organu, iż w przypadku dokonania nienależnej płatności skarżący winien zwrócić pobraną odnośną kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. oraz, że nie wystąpiły wyjątki przewidziane okolicznościami określonych w ust. 3 rozporządzenia; g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. Z art. 107§ 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 29 ustawy o ARiMR, przez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej, której tyczy się przedmiotowe postępowanie, co skutkowało wydaniem organy decyzji bez podstawy prawnej; h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, polegające na jego nie zastosowaniu sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki obligujące organy Agencji Restrukturyzacji! Modernizacji Rolnictwa do uznania roszczenia za przedawnione. i) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 , 2 i 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, dokonywanie wzajemnie sprzecznych i wykluczających się ustaleń faktycznych co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem, iż skarżący posiadał, bądź mógł posiadać wiedzę o niespełnieniu wszystkich niezbędnych przesłanek do ubiegania się o rentę strukturalną, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzana ocena materiału dowodowego wskazuje na to, ze skarżący takie wiedzy nie miał ani też nie działał w złej wierze, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania wobec niego dziesięcioletniego okresu przedawnienia zobowiązania z tytułu nienależnie pobranej renty strukturalnej oraz uznaniem, że w sprawie nie doszło do naruszania art. 7, 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie za dowód materiałów zgromadzonych w toku postępowania przed KRUS, przy jednoczesnym nie przeprowadzaniu ani przez KRUS ani przez ARiMR dowodów na okoliczność, czy skarżący faktycznie wykonywał czynności w ramach umowy z Kołkiem Rolniczym w [...], czy uzyskał za te czynności wynagrodzenie, oraz czy zostały z tego tytułu odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne, co też organy mogły łatwo ustalić przeprowadzając dowody przy udziale organów podatkowych, nie przeprowadził z urzędu ww. dowód w analogicznej sprawie dotyczącej tego przy czym zadaniem sądu pierwszej instancji i organu, z czym skarżący się zgadza, KRUS nie mógł uzyskać i nie uzyskał wiedzy o możliwości podlegania skarżącego pod inne ubezpieczenie społecznie niż ubezpieczenie społeczne rolników podczas, gdy organy posiadały i posiadają narzędzia umożliwiające przeprowadzenie w tym zakresie kontroli już na etapie wystawiania zaświadczenia; j) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 z P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. polegającym na niewymienieniu wszystkich zarzutów podnoszonych w przez skarżącego, braku odniesienia się Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do głównych zarzutów skargi, to jest do zarzutu nieuzasadnionego nie zastosowania art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wyroku, w szczególności brak prawnego uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia toku rozumowania Sądu, które pozwoliłoby zrozumieć stronie skarżącej, dlaczego Sąd uznał za słuszne stanowisko organu w przedmiocie zaistnienia przesłanek pozytywnych uznania solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki; II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a zarzucił, że został wydany z naruszeniem norm prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie to jest obrazę a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi Skarżącego mimo to, że za akt postępowania wynika , iż doszło do nieprawidłowego zastosowania przez organ orzekający w sprawie przepisów art. 29 ust. 1, 2 ,7, 8 ustawy ARiMR w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, że skarżący nienależnie pobrał przyznane mu decyzją administracyjną środki z tytułu renty strukturalnej, mimo braku podstaw do takiego przyjęcia, a także poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 70 § 1, 2 i 6 pkt 1 ustawy . Ordynacja podatkowa, art. 49 ust. 5 zdanie drugie Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z i art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, poprzez niewłaściwą wykładnię, nie uchylenie decyzji organu II instancji w sytuacji, gdy ustalonym w stanie faktycznym zaistniały przesłanki do zastosowania krótszego czteroletniego okresu przedawnienia wskazanego w art. 49 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z i art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004,oraz w sytuacji, gdy za akt sprawy ani z treści decyzji nie wynika, by zostały wypełnione standardy wyznaczone przez przepisy Ordynacji podatkowej i innych aktów normatywnych a dotyczące poinformowania podatnika o zaistnieniu zdarzeń wywołujących skutek przerywający bądź zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania publicznoprawnego, w następstwie czego skarżący nie gromadził i nie przechowywał dokumentacji związanej z pobranymi świadczeniami, jaką mógłby się posłużyć we wszczętych wobec niego postępowaniach, co też narusza zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wyrażoną w art. 8 K.p.a. oraz wywiedzioną Przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej, gdyż organy administracyjne w przedmiotowej sprawie nie postępowały w sposób przewidywalny i racjonalny naruszając poczucie bezpieczeństwa obywatela w relacjach prawnych z państwem. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz kosztami obligatoryjnego zastępstwa w postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana do rozpoznania 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym zostały poinformowane strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 259, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 P.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności zarzuty materialne. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, podnosząc zarzut naruszenia prawa procesowego skarżący kasacyjnie winien wykazać, ze to naruszenie miało istotny wpływ na wynika sprawy. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora ARiMR w Lublinie, stwierdził, iż jest ona zgodna z prawem. Rozpoznając sprawę w granicach podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie znajduje usprawiedliwienia. Przed odniesieniem się do oceny ich zasadności przypomnieć należy, iż w sprawie poza sporem pozostaje, że na skutek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Janowie Lubelskim z [...] października 2006 r. o przyznaniu Skarżącemu renty strukturalnej – decyzją z [...] grudnia 2016 r. tenże organ, po wznowieniu postępowania, na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., ze względu na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. stwierdził, iż decyzja przyznająca Skarżącemu rentę strukturalną wydana została z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie to spowodowało, w oparciu o art. 29 ust 1 ustawy o ARiMR wszczęcie postępowania o ustalenie nienależnie pobranych płatności, a w jego wyniku określenie kwoty nienależnie przyznanej pomocy z tytułu renty strukturalnej podlegającej zwrotowi w kwocie 228.976,32 zł Art. 29 ust 1 ustawy o ARiMR pozwala organowi, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnej, na określenie praw i obowiązków strony inaczej, niż wynika to z decyzji pozostającej w obrocie prawnym, poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia 11 lipca 2016 r. i określenie w niej kwot nienależnie pobranych przez stronę z tytułu renty strukturalnej, w sytuacji gdy podstawą pobrania tych płatności była przyznająca je na rzecz skarżącego decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Janowie Lubelskim z [...] października 2006 r., co do której wszczęte z urzędu postępowanie wznowieniowe nie doprowadziło do jej uchylenia lub zmiany, a tym samym pozostała ona w obrocie prawnym jako podstawa uzyskania przez Skarżącego płatności z tytułu renty strukturalnej. Wskazać w tym miejscu należy, że art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym organ ARiMR-u do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, w tym z tytułu renty strukturalnej. Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (pkt 1); krajowych, przeznaczonych na (pkt 2): współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej (lit. a), finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (lit. b), następuje w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, na podstawie którego organ ustala – w drodze decyzji administracyjnej – kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego jako pierwszy Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut z pkt.I j) petitum skargi kasacyjnej podważający zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z punktu widzenia wadliwego - zdaniem Skarżącego - jego uzasadnienia. Odnosząc się do naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przede wszystkim należy przywołać ich treść. Z pierwszego z nich wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei z § 2 wynika, że kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podobne brzmienie ma art. 3 § 2 pkt 1 P.ps.a., zgodnie kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zauważyć zatem wypada, że wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem, do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które Sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli (por. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1598/17, LEX nr 2865751). Zarzut niedostatecznego rozważenia zarzutów skargi nie może być podnoszony poprzez powołanie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2541/17, LEX nr 2724722). Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3649/18, LEX nr 2656502). Naruszenie powyższych przepisów Skarżący powiązał z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. W tej mierze, co wymaga szczególnego podkreślenia, zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA: z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13; z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13; z 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13; z 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13; publ. w CBOSA). Uzasadnianie skargi kasacyjnej wskazuje na to, że Skarżący nie tyle kwestionuje dokonane w sprawie ustalenia, co podważa ich ocenę. To jednak nie świadczy o wadliwości uzasadnienia. Argument, że nie rozważono wszystkich zarzutów Skarżącego byłby skuteczny, gdyby Skarżący wskazał, które konkretnie zarzuty jego skargi nie zostały przez Sąd pierwszej instancji rozważone oraz wykazał, że ów brak miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno zarzut jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawierając takich informacji. Tym samym postawiony zarzut kasacyjny należało uznać za nieskuteczny. Przechodząc do drugiego z zarzutów, wymienionego w pkt I b) petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 P.p.s.a. przewiduje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Zarówno organ administracji, jak i wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. W wyroku z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 268/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po pierwsze stwierdził, że wypłacona Skarżącemu w okresie od października 2006 do września 2016 r. renta strukturalna była świadczeniem nienależnym. Potwierdziła to wydana we wznowionym postępowaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Janowie Lubelskim z 1 grudnia 2016 r. stwierdzająca wydanie decyzji przyznającej Skarżącemu rentę strukturalna z naruszeniem prawa. Decyzja stała się ostateczna, bowiem Skarżący nie wniósł od niej odwołania. Zatem co do zasady nienależnie wypłacona renta strukturalna podlega zwrotowi. Z wyjątkiem renty za okres od września do października 2006 r. Po drugie, że w postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych płatności uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, będącym postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie przyznania płatności, organ ma jedynie za zadanie zbadać czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w przepisie tym przepisie, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków i ocena czy nie zachodzą przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Po trzecie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy: art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz. UE. L Nr 141, str. 18 z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 z późn. zm.) do płatności wypłaconych w okresie od 2006 roku do 2009 roku.; art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 316, str. 65), mający zastosowanie do płatności za 2010 rok, art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.), mający zastosowanie do płatności za okres 2011 roku do 2014 roku.; art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE Nr L z dnia 31 lipca 2014 r.) mający zastosowanie do płatności wypłaconych w 2015 i 2016 roku. Sąd zaznaczył także we wspomnianym wyroku, że przepisów o obowiązku zwrotu nie stosuje się bowiem, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 73 ust. 4 rozporządzenia Nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014). Podkreślił, że przepisy wszystkich wymienionych wyżej rozporządzeń mówią o pomyłce właściwego organu lub innego organu. Przy tym nie chodzi tylko o pomyłkę organu, który płatność przyznaje i ją wypłaca. Za niesporny Sąd uznał fakt, że Skarżący ubiegając się o rentę strukturalną przedłożył organowi zaświadczenie z 20 lipca 2006 r. wystawione przez KRUS, potwierdzające jego podleganie ubezpieczeniu rolników. W kwestii ustalenia, czy w sprawie organ popełnił błąd, czy też nie Sąd nakazał organowi wyjaśnienie, czy fakt zatrudnienia skarżącego od 2004 r. znany był KRUS w dacie wydawania zaświadczenia z 20 lipca 2006 r. Bowiem od tego zależy ocena, czy wydanie zaświadczenia było pomyłką/zaniedbaniem KRUS. Tym bardziej, że na zaświadczeniu wyraźnie zaznaczono wydanie go na potrzeby ARiMR. Znaczenie dowodowego waloru zaświadczenia i przemawiającego za nim domniemania prawdziwości, oceniające je organy administracji dokonały pobieżnie, a przez to dowolnie i wadliwie. Pomija ono bowiem znaczenie, walor oraz źródło pochodzenia zaświadczenia, którym legitymowała się strona występując z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej. Bez należytego uwzględnienia i rozważenia omawianej okoliczności nie sposób jest twierdzić, że już na etapie składania wymienionego wniosku strona wyrażała zamiar i wolę, naruszenia przepisów obowiązującego prawa. W konsekwencji nie pozostawało to bez wpływu na ocenę możliwości wykrycia przez nią błędu organu, a więc braku zaistnienia przesłanki, o której mowa w przywołanej na wstępie regulacji unijnej. Organy obu instancji zaniechały wyjaśnienia powyżej wskazanych okoliczności, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę, czy w sprawie zachodzi pomyłka innego organu. Sąd uznał również, że te okoliczności mają znaczenie dla oceny dobrej wiary Skarżącego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. Podkreśli także, że w doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż w dobrej wierze jest ten, kto nie wie i nawet przy dołożeniu należytej staranności nie mógłby się dowiedzieć, że dane prawo mu nie przysługuje. Organ podkreślił, że wniosek o przyznanie renty strukturalnej zawiera oświadczenie o prawdziwości danych dotyczących rolnika, znajomości zasad przyznawania rent strukturalnych oraz zobowiązanie do informowania agencji o wszelkich faktach mających wpływ na przyznanie renty. Organ nie uzasadnił jednak przekonująco swojego stanowiska, że wymienione wyżej okoliczności przesądzają o braku dobrej wiary. Dlatego zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że wypełniając 25 września 2006 r. druk oświadczenia ZO-1/33 podał prawdziwe dane o niezatrudnieniu poza rolnictwem i podleganiu z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu. Z treści tego dokumentu nie wynika na jaką datę należy wypełnić wskazane w nim dane. Wobec powyższego organy obu instancji nie wyjaśniły również dlaczego przypisały skarżącemu brak dobrej wiary przy wypełnieniu tego dokumentu. Przytoczone wyżej stanowisko WSA w Lublinie było wiążące tak dla organów ponownie rozpoznających sprawę jak dla Sądu pierwszej instancji. Jest także wiążące dla Naczelnego Sądy Administracyjnego rozpoznającego niniejsza sprawę. To zaś oznacza, że przesądzone zostało, jakie przepisy praw materialnego regulujące zwrot nienależnie pobranej renty strukturalnej i przedawnienie tego zwrot mają zastosowanie w sprawie. Oceniając dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę wykonania przez organy zaleceń wynikających z wyroku WSA w Lublinie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela konkluzję, że organ pierwszej instancji uzyskał dodatkowe informacje od Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zaś z tych informacji wynika, że Skarżący składał wielokrotnie organom KRUS dokumenty potwierdzające zatrudnienie poza rolnictwem. Mianowicie w dniu 6 września 1994 r. złożył świadectwo pracy z dnia 1 września 1994 r., w dniu 26 czerwca 1995 r. złożył zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 26 czerwca 1995 r., w dniu 26 kwietnia 1996 r. złożył umowę o pracę z dnia 1 kwietnia 1996 r., w dniu 10 października 1996 r. złożył umowę o pracę z dnia 15 września 1996 r., w dniu 30 stycznia 1997 r. złożył zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 28 stycznia 1997 r. oraz w dniu 8 maja 2001 r. złożył świadectwo pracy z dnia 31 marca 2001 r. Przed wydaniem przez KRUS zaświadczenia z 20 lipca 2006 r. o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na potrzeby wniosku o przyznanie renty strukturalnej Skarżący nie złożył w KRUS dokumentów dotyczących zatrudnienia poza rolnictwem trwającego już, co trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, od dnia 1 stycznia 2004 r. Dokumenty dotyczące zatrudnienia od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 20 września 2006 r. Skarżący złożył w KRUS dopiero w dniu 1 września 2016 r. wraz z wnioskiem o świadczenie emerytalne. W związku z tym i jak podano w piśmie KRUS z dnia 11 kwietnia 2018 r., fakt zatrudnienia skarżącego poza rolnictwem od dnia 1 stycznia 2004 r. (trwającego do dnia 20 września 2006 r.) nie był znany kierownikowi placówki terenowej KRUS w dacie wydania zaświadczenia z dnia 20 lipca 2006 r. Podkreślić także należy, że wykazanie okoliczności mających wpływ na ocenę dobrej wiary beneficjenta oraz na ustalenie okresu przedawnienia obciąża nie tylko organ lecz także beneficjenta. Skarżący nie przedstawił dowodu pozwalającego na ustalenie, dlaczego dopiero we wrześniu 2016 r. ujawnił KRUS fakt wykonywania pracy od stycznia 2004 r. do 20 września 2006 r. Z jakich przyczyn nie dokonał tego wcześniej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 153 P.p.s.a. poruszał się w granicach zakreślonych wyrokiem WSA w Lublinie z 20 grudnia 2017 r. Prawidłowo ocenił wykonanie przez organy obu instancji zaleceń wynikających z tego wyroku. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a należało uznać za niezasadny. Podobnie za niezasadne należało uznać pozostałe zarzuty naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 6, art. 7, art. 8 oraz ar. 77 § 1 i art. 80 § 1, art. 107 § 4 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. sformułowane w pkt 1c , do 1d, 1f, 1g petitum skargi kasacyjnej. Z zasady praworządności (legalizmu), określonej w art. 6 K.p.a., wywodzi się obowiązek organów administracji działania na podstawie przepisów prawa i stosowania przez organ przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, przy czym odstępstwa od tej reguły mogą zostać wprowadzone przepisami przejściowymi. Z kolei realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślić jednak trzeba, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Wreszcie dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji ocena materiału dowodowego dokonana w oparciu o art. 80 K.p.a. może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, ze skarżący skutecznie nie podważył oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonanej przez organy i podzielonej przez Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera w istocie merytorycznych wywodów oprócz argumentu, że weryfikacja statusu Skarżącego przez KRUS w czasie, gdy wystąpił o wydanie mu zaświadczenia była możliwa. Podnieść w tym miejscu należy, ze strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów. Co więcej, obowiązki w zakresie wykazania podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, na co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji spoczywały na Skarżącym na mocy art. 37 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r., poz. 2336). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Informację zgodną z treścią powołanego przepisu zawierała decyzja z dnia [...] maja 2001 r. dotycząca podlegania Skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponadto w treści decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z dnia 30 września 1994 r. podano, że ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz dział specjalny w rozumieniu przepisów podatkowych, a także jego małżonek i domownik, jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Skarżący był zatem informowany zarówno o zasadach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i wynikających z przepisów prawa obowiązkach informacyjnych w zakresie okoliczności mających wpływ na ubezpieczenie. Wskazać także należy, że zgodnie z § 4 ust 1-3 rozporządzenia w sprawie renty strukturalnej rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym"; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. W myśl § 20 ust. 1 kierownik biura powiatowego Agencji weryfikuje wniosek o przyznanie renty strukturalnej, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, w terminie 40 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast zgodnie z § 20 ust. 2 weryfikując wniosek, kierownik biura powiatowego Agencji ustala: 1) spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7; 2) łączną powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała ta powierzchnia w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku; 3) stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegał stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku; 4) spełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez osobę deklarowaną we wniosku jako przejmującą gospodarstwo rolne lub przejmującą użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Ponadto, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie renty strukturalnej postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na pisemny wniosek złożony przez rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną. W myśl postanowień § 18 ust. 5 do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, w tym potwierdzające: 1) łączną powierzchnię i stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała powierzchnia i stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku; 2) okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku; 3) podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników; 4) kwalifikacje zawodowe przejmującego gospodarstwo rolne. Analiza powołanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, że spoczywający na organie administracyjnym obowiązek weryfikacji obejmuje dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem przez wnioskodawcę. Z kolei wnioskodawca nie jest pozbawiony możliwości zweryfikowania poprawności przedkładanego przez niego dokumentu, zwłaszcza, gdy wiedział, że dodatkowo pracuje. Także fakty ujawnione w toku ponownego rozpoznania sprawy wskazują, że Skarżący co najmniej powinien mieć świadomość, iż zatrudnienie poza rolnictwem może mieć znaczenie dla ubezpieczenia społecznego rolników i stanowi okoliczność, która podlega ujawnieniu organom KRUS. Wielokrotnie bowiem składał do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dokumenty potwierdzające zatrudnienie poza rolnictwem. Zgodnie z tradycyjnym pojęciem dobrej wiary, polega ona na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu danej osoby, że przysługuje jej wykonywane przez nią prawo. Oznacza to, że dla przyjęcia, iż dany podmiot dochował dobrej wiary, konieczne jest jednoczesne wystąpienie trzech przesłanek, tj. przeświadczenia o istnieniu danego prawa, błędności tego przeświadczenia oraz możliwości usprawiedliwienia tego błędu w danych okolicznościach. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawiniony brak wiedzy o nieprzysługiwaniu uprawnienia do otrzymania pomocy jest oceniany jako stan złej wiary. Zła wiara ma bowiem miejsce także wówczas, gdy brak świadomości o nieprzysługiwaniu uprawnienia do otrzymania świadczenia jest wynikiem zaniedbań samego zainteresowanego, niezachowania normalnej w danych okolicznościach ostrożności. W takiej bowiem sytuacji nie ma możliwości usprawiedliwienia błędnego przekonania co do istnienia uprawnienia. W złej wierze działa ten, kto nie wie o braku uprawnienia, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dobrej wiary Skarżącego, nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że argumentacja Skarżącego, iż nie został prawidłowo poinformowany o tym, że umowa o pracę wyłącza ubezpieczenie w systemie rolniczym, jak również, że informacje zawarte w tym zakresie w decyzjach z dnia [...] września 1994 r. i [...] maja 2001 r., a także w decyzji przyznającej rentę strukturalną nie były wystarczająco precyzyjne, nie wskazuje na niezawinione niezachowanie staranności. Skarżący złożył wniosek o rentę strukturalna wraz z wymaganymi dokumentami. Zatem usiał uprzednio dowidzieć się nie tylko, jakie warunki należy spełnić by rentę uzyskać a także, jakie dokumenty należy przedłożyć. Trafnie także Sąd pierwszej instancji podkreślił, że fakt wielokrotnego przedkładania KRUS-owi zaświadczeń o pracy poza rolnictwem na ubezpieczenie rolników wskazuje na jego przekonanie o konieczności przedkładania takich dokumentów. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego tego nie uczynił w odniesieniu do pracy podjętej od 1 stycznia 2004 r. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji podzielając dokonaną przez organy ocenę zaświadczeń wystawionych przez KRUS 20 lipca 2006 r i 30 września 2016 r. nie naruszył także i w tym przypadku art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. W świetle powyższego zarzuty naruszenia wyżej powołanych przepisów praw procesowego w zakresie wadliwej oceny dobrej wiary skarżącego czy błędu organu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wskutek uznania działania skarżącego w złej wierze i w konsekwencji przyjęcia dziesięcioletniego, a nie czteroletniego terminu przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Wobec uznania, że nie można Skarżącemu przypisać działania w dobrej wierze, organ przyjął 10-letni termin przedawnienia stosownie do art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W konsekwencji zasadnie stwierdzono, że w przypadku wypłaty renty strukturalnej: - za miesiąc grudzień 2006r. i do końca 2009 r. to właśnie ten przepis ma zastosowanie. Dodać należy, że w zakresie płatności zrealizowanych za lata 2010 i następne zastosowanie znajduje również art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995r. z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, jeśli jednak nieprawidłowość ma charakter ciągły, to okres ten biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Skoro moment dopuszczenia się nieprawidłowości to dzień, w którym strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, pomimo braku spełniania warunków jej przyznania, to nieprawidłowość miała charakter ciągły, a za dzień, w którym ustała uznać należy dzień 31 sierpnia 2016 r., w którym wypłacono ostatnie świadczenie. Renta strukturalna jest świadczeniem okresowym, gdyż poszczególne świadczenia rentowe wypłacane są co miesiąc, a nie jednorazowo. Przepis art. 86 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 jednoznacznie stanowi, że rozporządzenie nr 796/2004 ma nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie prawa pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Oznacza to, że do kolejnych lat gospodarczych, następujących po 1 stycznia 2010 r., przepisy rozporządzenia nr 796/2004 nie będą miały już zastosowania. Co trafnie wskazał WSA w Lublinie w wyroku z 20 grudnia 2017 r. i który to pogląd jest wiążący w rozpatrywanej sprawie. Przyznanie renty Skarżącemu wprawdzie nastąpiło przed 1 stycznia 2010 r. (w październiku 2006 r.), to jednak nie można uznać, iż cały 10 letni okres na jaki renta strukturalna została przyznana, stanowi jeden rok gospodarczy w rozumieniu tego rozporządzenia. Należy bowiem zwrócić uwagę na okoliczność, że wysokość renty strukturalnej przyznanej stronie ulegała co roku podwyższeniu na podstawie decyzji wydawanych przez organ I instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako prawidłowe stanowisko organu, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z wyrokiem WSA w Lublinie z 20 grudnia 2017 r., że do płatności zrealizowanych w okresie od grudnia 2006 r. do grudnia 2009 r., zastosowanie ma przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Natomiast co do płatności obejmujących kolejne lata mają zastosowanie następujące przepisy rozporządzeń: - art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 dla płatności zrealizowanych w roku 2010; - art. 5 ust. 1-3 rozporządzenia nr 65/2011 dla płatności zrealizowanych od stycznia do grudnia 2014 r.; - art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 do płatności realizowanych w 2015 r. i w 2016 r. W rozpatrywanej sprawie dla płatności zrealizowanych w latach 2010 -2016 mają zastosowanie przepisy art. 3 ust. 1 i 3 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Natomiast przepis art. 75 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 ma zastosowanie wyłącznie do płatności zrealizowanych do końca 2009 r. Dla środków zrealizowanych w kolejnych latach, z uwagi na brak przepisów dotyczących przedawnienia w rozporządzeniach nr: 1122/2009, 65/201 i 809/2014, ma zastosowanie regulacja art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie od momentu zakończenia programu. W rozpoznawanej sprawie za moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy przyjąć dzień, w którym skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, pomimo braku warunków do jej przyznania, tj. 24 lipca 2006 r. Nieprawidłowość miała charakter ciągły, gdyż w latach 2006 - 2016 pobierał świadczenie, do którego nie był uprawniony. Za moment, od którego biegnie okres przedawnienia należy uznać datę zaprzestania wypłaty renty strukturalnej (sierpień 2016 r.) W takiej sytuacji, czteroletni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 nie upłynął, co uzasadnia żądanie zwrotu kwoty wypłaconej z tytułu renty strukturalnej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2016 r. Zgodnie z ust. 1 art. 73 obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Skoro uznano, że Skarżący nie działał w dobrej wierze, to zastosowanie ma do płatności z lat 2006-2009 10 letni okres przedawnienia. Skoro zaś Skarżący pobierał rentę do sierpnia 2016 r., a w dniu 5 grudnia 2016 r. doręczono mu decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzającą wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa, nie budzi wątpliwości, że w momencie rozstrzygania przez organy obu instancji czteroletni okres przedawnienia nie upłynął. W świetle powyższego zarzuty naruszenia art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/209 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 Naczelny Sąd uznał za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego z pkt II a petitum skargi kasacyjnej polegającym w ocenie Skarżącego na zadziałaniu prawa wstecz, należy raz jeszcze wskazać, że art. 29 ustawy o ARiMR jest przepisem kompetencyjnym. Zgodnie z jego ust. 1 środki publiczne: 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowe, przeznaczone na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 29 ustawy o ARiMR właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest: 1) organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków publicznych przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej; 2) w przypadku pomocy finansowej ze środków publicznych przyznawanej na podstawie umowy: a) kierownik jednostki organizacyjnej Agencji wyznaczonej do rozpoznania sprawy, b) Prezes Agencji - w przypadku gdy do rozpoznania sprawy nie została wyznaczona jednostka organizacyjna Agencji, c) organ podmiotu wykonującego zadania delegowane - w przypadku pomocy finansowej przyznanej przez taki podmiot. Z kole zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. poz. 264, z późn. zm) Prezes Agencji ustalał, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy: Unii Europejskiej, krajowych - przeznaczonych na współfinansowanie lub krajowych - przeznaczonych na udzielanie dopłat. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 11 ust. 4 ustawy było ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w przepisie funduszy. W ustawie o ARiMR uchylającej ustawę o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odniesieniu do odzyskiwania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych, za wyjątkiem ustalania nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych i egzekucji wierzytelności z programu SAPARD – art. 43 ustawy, nie przewidziano przepisów przejściowych. Zasada bezpośredniego działania stanowionego prawa, co do zasady dopuszczalna, stanowi istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz demokratycznego państwa prawnego. Retrospektywność nie jest bowiem odstępstwem od zasady niedziałania prawa wstecz, lecz stanowi formę implementacji zasady bezpośredniego działania nowego prawa. Jak wskazano w uchwale I OPS 1/06, nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i do zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych. Zatem w przypadku ujawnienia, po wejściu w życie ustawy o ARiMR, przesłanek do zwrotu kwot nienależnie pobranych stosuje się przepisy nowej ustawy. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 29 ustawy ARiMR poprzez jego zastosowanie oraz zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP należało uznać za niezasadny. Rozważając ostatni z zarzutów niezastosowania art. 70 § 1 , § 2 i 6 pkt 1 O.p. przypomnieć przyjdzie, ze w myśl art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, do należności, o których mowa w ust. 1 (w tym nienależnie pobrane płatności), stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa: 1) z wyjątkiem przepisów: a) dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni, b) art. 78 i art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 2) przy czym bieg terminu przedawnienia tych należności ulega przerwaniu także wskutek doręczenia dłużnikowi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu doręczenia tego upomnienia; w takim przypadku bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doręczono upomnienie. Sposób, w jaki winno nastąpić odpowiednie zastosowanie przepisu Ordynacji podatkowej uzależniony jest od oceny charakteru instytucji prawnych regulowanych zarówno przez przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania danej normy, jak i przez przepis, który ma być odpowiednio zastosowany. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów wprost (w ich bezpośrednim brzmieniu), zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami w stosunku do regulacji, która ma być odpowiednio zastosowana lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na określone różnice. Odpowiednie stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, że pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie, znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania. To oznacza, że "odpowiednie" zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. w postępowaniu dotyczącym płatności może mieć miejsce tylko w takim zakresie i w taki sposób, żeby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy dotyczący płatności. Nie można podzielić poglądu Skarżącego, że okres przedawnienia w niniejszej sprawie wynosi 5 lat od daty wypłaty skarżącemu płatności. Stosowanie odpowiednie oznacza, że określone przepisy mogą być stosowane wprost, z pewnymi modyfikacjami albo ich stosowanie jest całkowicie wyłączone. Z uwagi na to, że kwestię okresu w jakim zwrot nienależnych płatności może być dochodzony jednoznacznie regulują wyżej przytoczone przepisy rozporządzeń unijnych. Ponadto w myśl art. 153 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez WSA w Lublinie w prawomocnym wyroku z 20 grudnia 2017 r. w tym wykładnią przepisów unijnych regulujących kwestie przedawnienia dochodzenia zwrotu świadczeń nienależnych. Wykładnia ta wiązał także Sąd pierwszej instancji. Nie miał on podstaw do odstąpienia od tej wykładni. Dlatego zarzut naruszenia art. 70 § 1, § 2 i § 6 O.p. także należało uznać za niezasadny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Decyzj