Sygnatura
I GSK 73/26
Wyrok NSA z 19 maja 2026 r., I GSK 73/26
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 19 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 września 2025 r. sygn. akt III SAB/Lu 22/25 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w S. na bezczynność Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w przedmiocie zwolnienia towaru 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. w S. na rzecz Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 19 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/25 oddalił skargę K. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca lub spółka) na bezczynność Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: organ) w przedmiocie zwolnienia towaru. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazanego na wstępie wyroku wskazał, m.in. że agencja celna, w dniach [...] marca 2025 r. – [...] kwietnia 2025 r., będąca przedstawicielem skarżącej, zgłosiła w Oddziale Celnym w Białej Podlaskiej do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci sklejki z drzew liściastych zaklasyfikowany do kodu CN 44123310, którego nadawcami były firmy prowadzące działalność w Ukrainie. Środki transportu wraz z towarem zostały przedstawione w lokalizacji Oddziału Celnego Chełm, w celu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu, a następnie po skierowaniu zgłoszeń importowych do rewizji, funkcjonariusze przeprowadzili niezwłocznie czynności kontrolne, które udokumentowali w systemie oraz wykonali dokumentację fotograficzną zgłoszonych towarów. Dokumentacja uzyskana w trakcie czynności kontrolnych została niezwłocznie przesłana w dniach 15 marca 2025 r. – 1 kwietnia 2025 r. do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku. Zespół ten został powołany decyzją Ministerstwa Finansów, na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych, do prowadzenia analiz związanych z importem sklejki, w związku z obowiązywaniem Rozporządzenia Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi oraz rozporządzenia Rady (UE) 2022/576 z dnia 8 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie, którymi wprowadzono zakaz przywozu wyrobów drewnianych, jeżeli pochodzą lub są wywożone z Białorusi lub Rosji. W związku z brakiem odpowiedzi, 15 kwietnia 2025 r. organ, drogą mailową, wysłał pismo do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w zakresie możliwości dopuszczenia do obrotu towarów importowanych przez skarżącą. W odpowiedzi, 16 kwietnia 2025 r., Naczelnik Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przesłał do organu wiadomość o treści: "Dalsze działania należy uzgodnić z IAS w Gdańsku oraz prokuraturą w kontekście śledztwa [...]". Oddział Celny w Białej Podlaskiej pismem z 15 maja 2025 r. wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku o udzielenie informacji i przekazanie dokumentów świadczących o ryzyku obejścia środków, o których mowa w art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 765/2006 oraz ustalenie, czy towar objęty zgłoszeniami celnymi jest w zainteresowaniu Prokuratury Okręgowej w Gdańsku w związku z toczącym się śledztwem o nr wskazanym wyżej. Na powyższe zapytanie organ do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę (tj. do dnia 29 maja 2025 r.) nie otrzymał odpowiedzi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wniesione jednym pismem skargi zostały rozdzielone, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Niniejsza sprawy dotyczy towaru w postaci sklejki objętego zgłoszeniem celnym nr [...], który znajdował się na środku transportu [...] W piśmie procesowym dołączonym do akt sądowych organ wyjaśnił, że towar objęty zgłoszeniem celnym nr [...] wraz ze środkiem transportu został w dniu [...] maja 2025 r, zwolniony do wnioskowanej procedury celnej niezwłocznie po tym, jak organ uzyskał informację, iż Prokuratora Okręgowa w Gdańsku nie jest zainteresowana procedowaniem importu towaru w postaci sklejki z drzew liściastych pochodzącego z Ukrainy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że w istocie skarżąca zarzuciła, że organ od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (tj. [...] marca 2025 r.) do dnia sporządzenia skargi (tj. do dnia [...] maja 2025 r.) nie podejmował jakichkolwiek czynności kontrolnych zmierzających do weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu celnym i podważających złożone do zgłoszenia dokumenty, w tym dotyczące pochodzenia towaru. Sąd stwierdził, że dla tego rodzaju czynności, jakie stanowi kontrola celno-skarbowa w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L z 2013 r. nr 269 str. 1; dalej: UKC), ustawodawca nie przewidział terminów jej zakończenia wyznaczonych jednostkami czasu. Niemniej jednak zgodnie z art. 194 ust. 1 UKC, jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji. Akapit pierwszy stosuje się również, gdy weryfikacja, o której mowa w art. 188, nie może zostać zakończona w rozsądnym terminie, a obecność towarów do celów weryfikacji nie jest już konieczna. Zgodnie natomiast z art. 194 ust. 2 UKC wszystkie towary objęte tym samym zgłoszeniem są zwalniane jednocześnie. Zdaniem Sądu I instancji, z przytoczonych regulacji wynika, że ustawodawca unijny zakreślił dla czynności weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu i przed zwolnieniem towarów do określonej procedury, "rozsądny termin" jej zakończenia. Rozsądny termin postępowania organu musi zostać oceniony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy. Znaczenie w tym przypadku będzie miała nie tylko złożoność danej sprawy, czy nawet postawa samego skarżącego i właściwego organu, ale również na przykład charakter importowanego towaru, co w okolicznościach analizowanej sprawy nie mogło pozostać obojętne. W ocenie sądu analiza akt sprawy i dokonanych przez organ czynności jednoznacznie wskazywała, że wbrew stanowisku skarżącej, organ podejmował czynności zmierzające do ustalenia (potwierdzenia) statusu towaru, czego skarżąca w istocie skutecznie nie podważyła. Spółka nie kwestionowała okoliczności wskazywanych przez organ, a mianowicie, że po przyjęciu zgłoszeń celnych, w tym też zgłoszenia z dnia [...] marca 2025 r. i uzyskaniu stosownych dokumentów, dokumentacja była sukcesywnie przesyłana do specjalnego zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku. Zespół ten, jak wyjaśnił organ, został powołany do prowadzenia analiz związanych z importem sklejki. Już z tych niezakwestionowanych przez stronę czynności wynika, że organ podejmował je niezwłocznie. Ponadto czynności kontrolne przeprowadzone przez Odział Celny w Chełmie, w którym towar został przedstawiony były dokumentowane w systemie AIS/Import. Dla każdego z przyjętych zgłoszeń celnych przedstawiciel strony otrzymał komunikat ZC261 w systemie AIS/Import, który jest elektroniczną informacją o zleconej kontroli. Zgłoszenia były weryfikowane pod kątem zgodności dokumentów oraz informacji systemowych. Przeprowadzono również rewizję celną towaru w celu potwierdzenia zadeklarowanej tożsamości towaru. Zdaniem Sądu i instancji, współpraca z innym organem i potrzeba dokonania analizy, czy w okolicznościach danej sprawy nie występuje ryzyko obejścia sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś była w pełni uzasadniona. Nie ma automatyzmu w przyjmowaniu zgłoszeń i ich akceptacji, zwłaszcza, gdy przedmiotem importu jest towar potencjalnie objęty zakazem, co uzasadnia, a nawet w świetle powołanych przepisów wskazuje na konieczność weryfikacji jego statusu. Z akt sprawy wynika, że w związku z brakiem odpowiedzi od organu celnego w Białymstoku odnośnie wysyłanych sukcesywne zgłoszeń i możliwości zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury organ, w dniu 15 kwietnia 2025 r. zwrócił się drogą mailową, do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w zakresie możliwości dopuszczenia do obrotu towarów importowanych przez skarżącą. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 16 kwietnia 2025 r. Naczelnik Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przesłał odpowiedź, iż dalsze działania należy uzgodnić z Izbą Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Prokuraturą. Po uzyskaniu przedmiotowej informacji organ w dniu 15 maja 2025 r. wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku o udzielenie stosownych informacji. Po uzyskaniu odpowiedzi od organu, co miało już miejsce po złożeniu skargi, że import przedmiotowego towaru nie jest w zainteresowaniu Prokuratury Okręgowej w Gdańsku towar został niezwłocznie, bowiem już w dniu [...] maja 2025 r. zwolniony do wnioskowanej procedury, tj. dopuszczenia do obrotu. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w dokumentach dołączonych do pisma organu z dnia 8 września 2025 r. złożonego na etapie postępowania sądowego. Trudno w ocenie sądu uznać, że w okolicznościach tej konkretnie sprawy, doszło do przekroczenia rozsądnego terminu, o jakim mowa w art. w art. 194 ust. 1 UKC. Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że w analogicznej sprawie do niniejszej, skarżąca już po ośmiu dniach od zgłoszenia celnego złożyła do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział w Chełmie drogą mailową i tradycyjną pismo z wnioskiem o wgląd w akta sprawy i podanie przyczyn braku zwolnienia towaru. Pismo to zostało przesłane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej i wpłynęło do organu w dniu 9 kwietnia 2025 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. organ wyjaśnił stronie, że wszelkie przedłożone przez stronę dokumenty są poddawane analizie, że organ celny w związku z przeprowadzoną rewizją stwierdził rodzaj towaru, oraz że ustalenie czy tożsamość towaru jest zgodna ze zgłoszeniami celnym i załączonymi do niego dokumentami między innymi świadectwem pochodzenia jest przedmiotem kontroli. Kolejne pisma zawierające wniosek o zwolnienie towarów skarżąca zredagowała do organu w dniach [...] kwietnia 2025 r., [...] kwietnia 2025 r. oraz w dniu [...] maja 2025 r. (wszystkie pisma skarżącej zostały przesłane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej). Następnie już w dniu 15 kwietnia 2025 r. drogą elektroniczną i tradycyjną spółka wystosowała do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział w Chełmie pismo ponaglające rozpoznanie złożonych wniosków. Pismo to zostało przekazane do Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej w dniu 7 maja 2025 r. Kolejne pismo ponaglające tym razem już wprost do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej Oddział Celny w Białej Podlaskiej spółka przesłała także droga elektroniczną i tradycyjną w dniu [...] kwietnia 2025 r. Dodatkowe pismo z dnia [...] kwietnia 2025 r., w sprawie przewlekłych postępowań prowadzonych przez Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej skarżąca złożyła do Ministerstwa Finansów (data wpływu [...] maja 2025 r.). Jak wynika z akt, pismo to zgodnie z właściwością zostało przesłane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, który pismem z dnia 19 maja 2025 r. ustosunkował się do stanowiska spółki. W ocenie Sądu, przedmiotem zarzutów skargi jest pozostawanie organu w stanie bezczynności, co świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy jest twierdzeniem nieuzasadnionym. Organ podejmował działania zmierzające do zwolnienia towaru bez zbędnej zwłoki i w rozsądnym, prawem przewidzianym terminie. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że brak było podstaw do uwzględnienia wnioskowanych przez stronę wniosków dowodowych. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia i nie wystąpiły istotne wątpliwości uzasadniające dopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów, które zresztą w znacznej części i w wystarczającej dla rozstrzygnięcia, znajdują się w aktach administracyjnych. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 191 ust. 1 i 3 UKC, polegające na uznaniu, że organ nie dopuścił się bezczynności w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego w postaci sklejki, który znajdował się na środku transportu poprzez przyjęcie, że: a) organ zachował rozsądny termin weryfikacji tego zgłoszenia celnego i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ nie dokonywał samodzielnie ustaleń w zakresie pochodzenia towaru poprzestając na przyjęciu zgłoszenia celnego i przeprowadzeniu rewizji celnej oraz przekazaniu zgłoszenia celnego wraz załącznikami do specjalnego zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku powołanego decyzją ministra Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych, w konsekwencji Sąd błędnie przyjął, że w okresie od dnia 26 marca 2025 r. do dnia 15 kwietnia 2025 r. organ nie pozostawał w bezczynności, pomimo faktu, że od chwili przeprowadzenia rewizji celnej (ostatnia czynność organu kontroli) do czasu udzielenia informacji w dniu 16 kwietnia 2025 r. przez Naczelnika Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej w przedmiocie ustalenia dalszych działań z Izbą Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Prokuraturą, organ nie podejmował przez miesiąc żadnych czynności w ramach kontroli i nie zwracał się do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku o udzielnie informacji w zakresie wyników czynności analitycznych i czy te czynności zostały przeprowadzone, pomimo, że to właśnie na organie (Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego), jako organie właściwym rzeczowo spoczywał obowiązek dokonywania czynności kontroli w rozsądnym terminie zgodnie z kompetencjami z art. 11 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 5 i art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, dalej: ustawa o KAS), następnie błędnym przyjęciu przez Sąd, że czas potencjalnej analizy dokonywanej przez zespół analityczny nie jest bezpośrednio wliczany do czasu kontroli prowadzonej przez organ, usprawiedliwiając w ten sposób bezczynność organu, niezasadnie również przyjmując, że przedmiotowa analiza się odbyła w sytuacji, gdy jej końcowym efektem było proste pismo Naczelnika Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 16 kwietnia 2025 r.; b) zespół analityczny Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku zachował rozsądny termin weryfikacji tego zgłoszenia celnego przekazanego przez organ (Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego) i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy brak jest w aktach sprawy dowodów z dokumentacji analitycznej usprawiedliwiających dokonywanie czynności analitycznych od dnia 26 marca 2025 r. do dnia 16 kwietnia 2025 r. przez zespół analityczny Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, takich jak między innymi weryfikacja świadectw pochodzenia EUR-1 w Państwie eksportu towaru oraz innych niezbędnych czynności w ramach ustalania pochodzenia towaru, i następnie błędnym przyjęciu przez Sąd, że skarżący nie kwestionował czynności zespołu, które wpływały na czas trwania kontroli, w sytuacji, w której, potencjalne czynności analityczne (na dokonanie, których brak jest dowodu) nie są wliczane w czas trwania kontroli prowadzanej przez organ; c) organ zachował rozsądny termin weryfikacji tego zgłoszenia celnego i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa weryfikacji zgłoszenia celnego i zwolnienia towaru, podczas gdy organ po uzyskania informacji z 16 kwietnia 2025 r. sporządzonej przez Naczelnika Wydziału Analizy Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku w przedmiocie ustalenia dalszych działań z Izbą Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Prokuraturą, pozostawał w bezczynności z zapytaniem do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od dnia 17 kwietnia 2025 r. do dnia 15 maja 2025 r. z uwagi na fakt braku podejmowania jakichkolwiek czynności kontroli w wskazanym okresie, a przedmiotowe zapytanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku miało prosty charakter techniczny niewymagający znacznego nakładu pracy, a brak przesłania tego zapytania w rozsądnym terminie skutkował brakiem zwolnienia towaru. Sąd w ten sposób wbrew logice i doświadczeniu życiowemu usprawiedliwił blisko miesięczny termin sporządzenia i nadania prostego pisma, nadając temu terminowi przymiot rozsądnego terminu; d) organ zachował rozsądny termin weryfikacji tego zgłoszenia celnego i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w weryfikacji zgłoszenia celnego i zwolnienia towaru, podczas gdy organ po uzyskania informacji od Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w dniu 21 maja 2025 r. pozostawał w bezczynności z zwolnieniem towaru do dnia [...] maja 2025 r. (blisko tydzień), pomimo że treść pisma Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego wskazywała, że organy postępowania przygotowawczego nie są zainteresowane towarem pochodzącym z Ukrainy, a czynność zwolnienia towaru po jego weryfikacji ma charakter prostej czynności technicznej polegającej na dokonaniu czynności w systemie informatycznym; e) organ zachował rozsądny termin weryfikacji tego zgłoszenia celnego i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ustalając ten fakt na podstawie odpowiedzi na skargę skarżącej na bezczynność z dnia 8 maja 2025 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pomijając akta przedmiotowej kontroli, w której organ wskazał, że zgłoszenie celne wraz z załącznikami, takimi jak faktura, kontrakty, oświadczenie o pochodzeniu produktu drewnianego świadectwa EUR 1 wystawionego na Ukrainie, listu przewozowego, były sukcesywnie przekazywane do specjalnego zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku powołanego decyzją ministra Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych w okresie od dnia 15 marca 2025 r. do dnia 1 kwietnia 2025 r., podczas gdy organ nie wskazał konkretnego terminu przekazania wskazanych wyżej dokumentów (określony dzień) do specjalnego zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku powołanego decyzją ministra Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych i nie przedstawił na tą okoliczność dowodu, co w konsekwencji uniemożliwia ustalenie liczby dni począwszy od daty przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego do dnia przekazania wskazanych dokumentów do tego zespołu analitycznego, 2. art. 149 § 1 pkt 3 i 1a p.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 194 ust. 1 i 2 UKC poprzez przyjęcie, że: a) organ zachował rozsądny termin w zakresie weryfikacji i zwolnienia towaru w postaci sklejki objętego zgłoszeniem celnym, który znajdował się na środku transportu i nie pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy rozsądny termin w przedmiotowej sprawie winien być definiowany poprzez ocenę czynności podejmowanych przez organ i zachowanie skarżącej oraz zawiłości sprawy, to jest Sąd nie wziął pod uwagę, że organ nie dokonywał samodzielnie żadnych ustaleń faktycznych w zakresie weryfikacji zgłoszenia celnego od dnia przyjęcia tego zgłoszenia, to jest od dnia rejestracji w systemie AIS import i przeprowadzeniu rewizji celnej oraz oczekiwał bezczynnie na odpowiedzi innych organów celnych, które to czynności, jeżeli rozchodzi się o rejestrację w systemie AIS import i rewizję towaru oraz sformułowanie krótkich pytań do innych organów mają charakter techniczny i nie są czynnościami zawiłymi, a rewizja celna była dokonana bezpośrednio po przedstawieniu towaru w Oddziale Celnym, organ nie zwracał się do skarżącej o przekazanie dodatkowych dokumentów i złożenia wyjaśnień, weryfikacja przedmiotowego zgłoszenia celnego nie miała charakteru skomplikowanego i wymagała jedynie sprawnego przekazywania informacji pomiędzy organem, zespołem analitycznym Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku powołanego decyzją ministra Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych i Naczelnikiem Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, co powodowało bezzasadny przestój środka transportu blisko miesiąc i skutkowało bezzasadnym brakiem zwolnienia towaru w rozsądnym terminie; 3. art. 106 § 1 i 5 oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 188 i art. 194 ust. 1 i 2 UKC poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych skarżącej o: a) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: Wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z ponagleniem do zwolnienia towaru do wnioskowanej procedury z dnia [...] kwietnia 2025 r. wraz z wydrukiem śledzenia przesyłek Poczty Polskiej oraz dowód nadania korespondencją e-mail wniesionego przez pełnomocnika skarżącego do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, dla wykazania faktów: braku podejmowania przez organ czynności kontroli dających podstawę tak długiego weryfikowania zgłoszenia celnego, braku postaw do nie podejmowania decyzji w zakresie zwolnienia wyżej wskazanego towaru do wnioskowanej procedury, braku podważenia przez organ dokumentu urzędowego w postaci świadectwa pochodzenia będącego załącznikiem do przedmiotowego zgłoszenia celnego, a co za tym idzie uznania, że dane zawarte w tym świadectwie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu, braku podważenia przez organ dokumentu przedłożonego przez skarżącego, o którym mowa art. 14d ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego potwierdzające państwo pozyskania drewna lub państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia produktu drewnianego, zawierające informację o regionie pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane wytwórcy produktu drewnianego, podczas gdy wskazane dowody były istotne dla prawidłowo ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz miały wpływ na jej wynik z uwagi na wykazanie faktów, że organ samodzielnie nie weryfikował dokumentów przedłożonych przez skarżącego o którym mowa art. 14d ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego potwierdzające państwo pozyskania drewna lub państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia produktu drewnianego, zawierające informację o regionie pozyskania drewna w danym państwie i świadectw przewozowych EUR-1 oraz nie uczynił tego zespół analityczny Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, przedmiotowe dowody były niezbędne do wykazania bezczynności organów w ramach weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie pochodzenia towarów zgłoszonych i prowadzą do wniosku, że przytoczone organy nie podejmowały racjonalnych czynności bezzasadnie nie zwalniając towaru do wnioskowanej przez skarżącą procedury celnej; b) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: wydruków e-mail pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej a Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 15-16 kwietnia 2025 r., dla wykazania faktów: braku podejmowania przez organ czynności kontroli dających podstawę tak długiego weryfikowania zgłoszenia celnego, braku postaw do nie podejmowania decyzji w zakresie zwolnienia wyżej wskazanego towaru do wnioskowanej procedury, braku podważenia przez organ dokumentu urzędowego w postaci świadectwa pochodzenia będącego załącznikiem do przedmiotowego zgłoszenia celnego, a co za tym idzie uznania, że dane zawarte w tym świadectwie odpowiadają rzeczywistemu stanowi faktycznemu, braku podważenia przez organ dokumentu przedłożonego przez skarżącego, o którym mowa art. 14d ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego potwierdzające państwo pozyskania drewna lub państwo pozyskania drewna wykorzystanego do wytworzenia produktu drewnianego, zawierające informację o regionie pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane wytwórcy produktu drewnianego oraz nie uczynił tego zespół analityczny Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, przedmiotowe dowody były niezbędne do wykazania bezczynności organów w ramach weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie pochodzenia towarów zgłoszonych i prowadzą do wniosku, że przytoczone organy nie podejmowały racjonalnych czynności bezzasadnie nie zwalniając towaru do wnioskowanej przez skarżącą procedury celnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Pismem procesowym z [...] grudnia 2025 r. spółka wniosła replikę na odpowiedź na skargę kasacyjną organu, w której podtrzymała w całości wszystkie dotychczasowe twierdzenia, wnioski i zarzuty. Skarżąca pismem z [...] maja 2026 r. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z protokołu WIOŚ w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. m.in. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego. W zarzucie trzecim skarżąca kasacyjnie spółka wskazuje w pierwszej kolejności na naruszenie art. 106 § 1 i § 5 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów. W rozwinięciu zarzutu spółka wskazuje, że powołane dowody były istotne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepisem, który reguluje przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z dokumentów jest art. 106 § 3 p.p.s.a. Wynika z niego, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zarzutu naruszenie tego przepisu w skardze kasacyjnej jednak nie postawiono. Przepis art. 106 § 1 p.p.s.a. dotyczy sprawozdania ze stanu sprawy przedstawianego przez sędziego sprawozdawcę. Wskazuje on wprost, że po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Drugi z powołanych przepisów art. 106 § 5 p.p.s.a. odsyła w przypadku prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego do odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania cywilnego. Stanowi on wprost, że do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zauważyć zatem należy, że to, iż rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na rozprawie rozpoczyna się od sprawozdania sędziego nie ma żadnego związku z kwestionowaniem przyjętego przez ten sąd stanu faktycznego sprawy i przeprowadzeniem lub nie dowodów (por. wyrok NSA z 6 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 816/07, LEX nr 471291). Tylko w zakresie uzupełniającego dowodu z dokumentów, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 10/08, LEX nr 537687). Zarzut oparty na art. 106 § 5 p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami procedury cywilnej, regulującymi zasady prowadzenia postępowania dowodowego, może być przedmiotem zarzutu kasacyjnego ale tylko wtedy, gdy Sąd I instancji dopuści dowód uzupełniający w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 7 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 638/21; dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). W okolicznościach faktycznych sprawy Sąd I instancji nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego z dokumentów, nie mogło zatem dojść do naruszenia przepisów Kodeksu postepowania cywilnego, w konsekwencji nie mogło dojść do naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy, że w zakresie oddalenia wniosków dowodowych powołano w zarzucie kasacyjnym nieadekwatne do tej kwestii przepisy. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie ma ani prawa ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, uzupełniać zarzutów czy argumentacji na ich uzasadnienie (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 390/23). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (por. wyrok NSA z 4 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 2485/24). Wobec przedstawionej argumentacji postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony. W zakresie pozostałych dwóch zarzutów, w ramach których wskazuje się, jako naruszony przepis art. 188 UKC, zauważyć wstępnie trzeba, że przepis ten posiada dalsze jednostki redakcyjne, a mianowicie litery a, b, c, i d. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego należy wskazać precyzyjnie w przypadku, gdy przepis zawiera dalsze jednostki redakcyjne konkretnie, która z regulacji została naruszona. Jeżeli art. 188 UKC posiada dalsze jednostki redakcyjne w postaci liter, to należało konkretnie wskazać, która z tych liter lub też które z tych liter tego artykułu, została lub zostały naruszone. Brak takiej konkretyzacji uniemożliwia dokonanie oceny legalności zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat tak wskazanego w zarzucie przepisu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1669/21). Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (zob. postanowienie SN z 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6–7, poz. 96, s. 112–115; wyroki NSA z: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06; 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1627/14; 15 października 2024 r., sygn. akt I OSK 1218/21; por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076, por. wyrok NSA z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 820/24). Dokonując oceny legalności zaskarżonych orzeczeń przez pryzmat tych dwóch zarzutów, w których powołano jako naruszone art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. art. 191 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 194 ust. 1 i ust. 2 UKC wypada przede wszystkim zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była wskazana przez spółkę bezczynność organu. NSA podziela w tym zakresie zapatrywania organu powołane w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nawiązujące do orzecznictwa NSA, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności (por. wyrok NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). Dodać należy, że wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, co do rozumienia pojęcia bezczynności, był wielokrotnie prezentowany w późniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych. W jednym z takich orzeczeń NSA skonstatował, że jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów kpa, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności (por. m.in. wyrok NSA z 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W ocenie NSA, organ podejmował czynności mające na celu dokładną weryfikację zgłoszeń celnych. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że organ nie podejmował jakichkolwiek czynności. Zauważyć trzeba, że importowane towary zostały objęte rewizją celną w celu potwierdzenia zadeklarowanej tożsamości towaru. Funkcjonariusze Oddziału Celnego w Chełmie przeprowadzili niezwłocznie czynności kontrolne, które udokumentowali w systemie Ais/Import oraz wykonali dokumentację fotograficzną zgłoszonych towarów. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych Oddział Celny Biała Podlaska (OC Biała Podlaska) uzyskał następujące dokumenty: faktury, kontrakty, oświadczenia o pochodzeniu produktu drewnianego, świadectwa EUR.1 wystawione na Ukrainie, listy przewozowe CMR oraz specyfikacje. Wymagana dokumentacja została niezwłocznie przesłana w dniach 15 marca 2025 r. - 1 kwietnia 2025 r. do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku. Zespół ten, jak wyjaśnił organ, został powołany decyzją Ministerstwa Finansów na potrzeby Naczelników Urzędów Celno-Skarbowych, do prowadzenia analiz związanych z importem sklejki. Dla każdego z przyjętych zgłoszeń celnych przedstawiciel strony otrzymał komunikat ZC261 w systemie AIS/Import, który jest elektroniczną informacją o zleconej kontroli. Zgłoszenia były weryfikowane pod kątem zgodności dokumentów oraz informacji systemowych. Przeprowadzono również – jak wyżej to już wskazano - rewizję celną towaru w celu potwierdzenia zadeklarowanej tożsamości towaru. Zasadnie, w ocenie NSA, wskazał Sąd I instancji, że już taki stan sprawy przeczy stanowisku Spółki o bezczynności organu. Podkreślić dalej należy, że współpraca z innym organem i potrzeba dokonania analizy, czy w okolicznościach danej sprawy nie występuje ryzyko obejścia sankcji nałożonych na Rosję i Białoruś w związku z wojną na Ukrainie i czy nie powinien mieć zastosowania szczególny akt prawny, była w pełni usprawiedliwiona regulacjami prawa unijnego. Przypomnieć trzeba za Sądem I instancji, że Unia Europejska rozporządzeniem Rady (WE) nr 765/2006 wprowadziła sankcje na Rosję i Białoruś m.in. w zakresie gospodarczym. Zgodnie z art. 1o przedmiotowego rozporządzenia zakazuje się: przywozu do Unii, bezpośrednio lub pośrednio, produktów drzewnych wymienionych w załączniku X (a więc drewna i artykułów z drewna; węgla drzewnego - kod Nomenklatury Scalonej 44) jeżeli: i) pochodzą z Białorusi; lub (ii) są przedmiotem wywozu z Białorusi (lit. a); nabywania, bezpośrednio lub pośrednio, produktów drzewnych wymienionych w załączniku X, które znajdują się na Białorusi lub pochodzą z Białorusi (lit. b); transportu produktów drzewnych wymienionych w załączniku X, jeżeli pochodzą one z Białorusi lub są wywożone z Białorusi do jakiegokolwiek innego kraju (lit. c); świadczenia pomocy technicznej i usług pośrednictwa, zapewniania finansowania lub pomocy finansowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych, a także ubezpieczenia i reasekuracji, bezpośrednio lub pośrednio, mających związek z zakazami ustanowionymi w lit. a), b) i c) (lit. d). Dodać do powyższego należy, że zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930, Komisja Europejska nałożyła ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji. Zauważyć w tym miejscu należy, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że na poziomie unijnym i krajowym znane są przypadki omijania zakazu przywozu do Unii Europejskiej sklejki z tych krajów poprzez deklarowanie innego kraju pochodzenia. Zatem z uwagi na konieczność ustalenia, czy w okolicznościach sprawy nie wystąpiło ryzyko obejścia sankcji nałożonych na Rosje i Białoruś w związku z wojną na Ukrainie organ zobligowany był do weryfikacji statusu zgłoszeń celnych. Przykładem przestępczych działań jest śledztwo w sprawie [...] prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku, do którego to postępowania odesłał organ Naczelnik Wydziału Analiz Ryzyka i Wymiany Informacji Międzynarodowej Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku. W stanie sprawy wypada też zwrócić uwagę na prawne systemowe rozwiązania pozwalające na współpracę organów (organu prowadzącego weryfikację zgłoszeń celnych oraz zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku) w zakresie przestrzegania przepisów prawa unijnego ustanawiających ograniczenia i sankcje, jak i ich omijania. Zgodnie z art. 12 ustawy o KAS, Minister właściwy do spraw finansów publicznych koordynuje i współdziała w kształtowaniu polityki państwa w zakresie zadań KAS. W myśl zaś art. 12a ustawy o KAS, Minister właściwy do spraw finansów publicznych prowadzi działalność analityczną, prognostyczną i badawczą dotyczącą zjawisk występujących w obszarze podatków stanowiących dochód budżetu państwa i ceł. Natomiast w art. 12c ust. 1 pkt 2 tego aktu prawodawca wskazał, że w celu zapewnienia sprawnego i efektywnego wykonywania zadań KAS minister właściwy do spraw finansów publicznych koordynuje ich realizację oraz sprawuje nadzór nad jednostkami organizacyjnymi KAS, w szczególności może zlecić przeprowadzenie analiz w określonym zakresie. Dalej zauważyć należy, że w zarządzeniu Ministra Finansów z 13 marca 2025 r. w sprawie organizacji Krajowej Informacji Skarbowej, izby administracji skarbowej, urzędu skarbowego, urzędu celno-skarbowego i Krajowej Szkoły Skarbowości oraz nadania im statutów (Dz. Urz. Min. Fin. z 2025 r. poz. 19), w załączniku nr 8 normującym Statut Urzędu Celno-Skarbowego, w jego § 1 pkt 2 lit. c) prawodawca przewidział pion operacyjno-analityczny (CZNA): analizy ryzyka (CAR). Zgodnie zaś z § 12 do zakresu zadań komórki analizy ryzyka należy w szczególności zarządzanie ryzykiem w obrocie międzynarodowym (pkt 3); prowadzenie spraw dotyczących współpracy naczelnika urzędu z Szefem KAS i z izbą w zakresie działań dotyczących zarządzania ryzykiem i koordynacja zadań w tym zakresie w urzędzie (pkt 6). Ustawodawca w art. 133 ust. 1 pkt 7 ustawy o KAS stwierdził natomiast, że funkcjonariusze w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 13-16a i 16c, art. 14 ust. 1 pkt 7 i 19 oraz art. 33 ust. 1 pkt 15, oprócz uprawnień określonych w art. 64 mają prawo do zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek organizacyjnych, przedsiębiorców i organizacji społecznych, jak również zwracania się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa. Do zadań KAS, do którego odwołuje się art. 133 ust. 1 ustawy o KAS, należy w myśl art. 2 ust. 1 tego aktu: realizacja dochodów z należności celnych oraz innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów (pkt 2); realizacja polityki celnej wynikającej z członkostwa w unii celnej Unii Europejskiej (pkt 3); obejmowanie towarów procedurami celnymi i regulowanie sytuacji towarów związanych z przywozem i wywozem towarów (pkt 4); rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących towarów, którymi obrót podlega zakazom lub ograniczeniom na mocy przepisów prawa polskiego, przepisów prawa Unii Europejskiej lub umów międzynarodowych, zapobieganie tym przestępstwom i wykroczeniom oraz ściganie ich sprawców, jeżeli zostały ujawnione przez Służbę Celno-Skarbową (pkt 14). Z powołanych regulacji wynika zatem jednoznacznie możliwość współpracy organów celno-skarbowych. Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej może bowiem w myśl art. 133 ust. 1 pkt 7 ustawy o KAS zwrócić się o niezbędną pomoc do innych jednostek organizacyjnych. Minister Finansów w celu zapewnienia sprawnego i efektywnego wykonania zadań KAS koordynuje ich realizację, w szczególności może zlecić przeprowadzenie analiz w określonym zakresie, np. w zakresie ryzyka w obrocie międzynarodowym. Minister Finansów może też powołać w ramach Służby Celno-Skarbowej stosowną komórkę do zajmowania się obrotem międzynarodowym danym towarem lub towarami, co do których zostały wydane stosowne przepisy unijne dotyczące ograniczeń, sankcji, czy też regulacje mające na celu zapobieganie obchodzeniu tych przepisów. Wzajemna pomoc organów może dotyczyć realizacji dochodów z należności celnych oraz innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów; rozpoznawania, wykrywania i zwalczania przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących towarów, którymi obrót podlega zakazom lub ograniczeniom na mocy przepisów prawa polskiego, także przepisów prawa Unii Europejskiej. W konsekwencji, za uprawnione należało uznać działania organu weryfikującego zgłoszenia celne w postaci przekazania do zespołu analitycznego Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku dokumentów związanych z importem wyrobów drewnianych - sklejki z drzew liściastych. W zaistniałych okolicznościach nie można zatem zaaprobować tezy o bezczynności organu. W stanie faktycznym sprawy od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] marca 2025 r. do dnia zwolnienia towaru, tj. [...] maja 2025 r. upłynęło niewiele ponad dwa miesiące, a do dnia złożenia skargi niewiele ponad miesiąc. Trudno zatem uznać, że z uwagi na rodzaj importowanego towaru i konieczność współpracy z innymi organami, celem potwierdzenia statusu sprowadzonego drewna, doszło do przekroczenia rozsądnego terminu, o którym mowa w art. 194 ust. 1 UKC. Trzeba jeszcze raz wskazać na treść powołanego przepisu, gdzie rozsądny termin zwolnienia towarów po weryfikacji zgłoszenia celnego, uzależniony jest między innymi od tego czy towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń. Treść omawianego przepisu wprost uzasadnia podejmowanie w takiej sprawie przez organ, przy współpracy z innymi organami, czynności zmierzających do ustalenia statusu importowanego towaru (sklejki z drewna liściastego), właśnie w celu wyeliminowania ryzyka obejścia nałożonych przez prawodawcę sankcji. Zasadnie zatem, Sąd I instancji, w zaistniałych okolicznościach sprawy uznał, że każda kontrola zgłoszenia celnego ma charakter indywidualny, a rozsądny termin to termin racjonalny i właściwy w okolicznościach konkretnego przypadku. Pojęcie "rozsądnego terminu" jest klauzulą generalną i ocena, czy wystąpiła bezczynność jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy. Szybkość postępowania (kontroli celnej) nie może być realizowana kosztem jej wnikliwości. Ustalony w sprawie stan faktyczny z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji w pełni przekonuje, że organ w sprawie nie dopuścił się bezczynności. Wobec powyższego omówione zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 658
- Hasła tematyczne
- Celne postępowanie
- Skarżony organ
- Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
- Sędziowie
- Dariusz Dudra /przewodniczący/ Joanna Salachna /sprawozdawca/ Tomasz Smoleń
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 106 § 3 · Dz.U. 2026 poz. 143
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
art. 188, art. 194 ust. 1 · Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz. 1
- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
art. 133 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 615
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny