Sygnatura
I GSK 639/23
Wyrok NSA z 4 lutego 2026 r., I GSK 639/23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 4 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Grupy Producentów O. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 167/22 w sprawie ze skargi Grupy Producentów O. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 listopada 2021 r. nr 5/CE/D/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Grupy Producentów O. Sp. z o.o. w S.na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 167/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Grupy Producentów O. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 19 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej i nałożenia kary pieniężnej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 15 listopada 2011 r. Marszałek Województwa Łódzkiego dokonał wstępnego uznania spółki w grupie producentów "warzywa" i "owoce", zatwierdził realizowany przez nią plan dochodzenia do uznania za organizację producentów owoców i warzyw realizowany w latach 2012-2016 oraz wpisał Grupę do rejestru grup producentów prowadzonego przez Marszałka Województwa Łódzkiego. 16 marca 2017 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej m.in. na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca do 31 grudnia 2016 r. (II półrocza V roku realizacji PDU). Strona zadeklarowała m.in. zrealizowanie inwestycji polegającej na zakupie dwóch samochodów dostawczych o zabudowie chłodniczej o DMC powyżej 3,5 tony i ładowności od 1 tony do 1,5 tony IVECO DAILY 50C15 rok produkcji 2016, nr podwozia [...], nr rejestracyjny [...] oraz nr podwozia [...], nr rejestracyjny [...]. Zakup ten wykazano na podstawie dwóch faktur VAT z 29 listopada 2016 r. nr [...] oraz nr [...] na kwotę netto 195 000 zł każda. W załączniku nr 4 do wniosku w kolumnie "Data zapłaty" wpisano – 30 listopada 2016 r. natomiast w załączniku nr 12 w kolumnie "Data nabycie/oddania do użytku" - 29 listopada 2016 r. Dodatkowo, celem udokumentowania dokonania zakupu, spółka przedstawiła protokoły zdawczo-odbiorcze z 29 listopada 2016 r., w których zawarto oświadczenie odbierającego o treści: "Oświadczam, że ww. pojazd odebrałem wraz z wyposażeniem bez zastrzeżeń". Protokoły zostały podpisane przez K. W. – Wiceprezesa Grupy Producentów O. Sp. z o.o. oraz Z. B. - Prezesa P. Sp. j. Decyzją z 21 listopada 2017 r. Dyrektor Łódzkiego OR ARiMR przyznał stronie płatności w łącznej kwocie 536 503,89 zł. 18 czerwca 2019 r. do Łódzkiego OR ARiMR wpłynął protokół z kontroli ex-post planowej nr [...] przeprowadzonej u skarżącej w dniach od 15 października 2018 r. do 26 kwietnia 2019 r. przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Łodzi (dalej: WIJHARS). W toku kontroli wykryte zostały nieprawidłowości mające wpływ na wysokość otrzymanej pomocy na zakup dwóch samochodów dostawczych o zabudowie chłodniczej na podstawie faktur VAT nr [...] i nr [...] z 29 listopada 2016 r. Przeprowadzona przez WIJHARS kontrola ex-post krzyżowa o numerze referencyjnym [...] u sprzedawcy samochodów P. Sp. j. wykazała, że przedmiotowe samochody dostawcze zostały zakupione od dostawcy "U." Sp. z o.o. z siedzibą w N. za łączną kwotę 294 600,00 zł netto. Przeprowadzona u dostawcy samochodów kontrola ex-post o numerze referencyjnym [...] stwierdzała natomiast, że przedmiotem transakcji były 2 samochody ciężarowe IVECO DAILY 50C15, nr podwozia [...] oraz [...], wyprodukowane w 2016 r., z kompletną zabudową typu izoterma chłodnicza o klasie izolacji do 0°C wraz z agregatem chłodniczym. Z ustaleń kontroli wynika, że 1 października 2016 r. "U." zawarł z P. Sp. j. Umowę-Zamówienie [...] na zakup 2 samochodów dostawczych z zabudową chłodniczą za łączną cenę 294 600 zł netto. Nadwozia izotermiczne zostały kupione od A. Sp. j. z siedzibą w B., na podstawie faktury VAT nr [...] i nr [...] z 23 listopada 2016 r. natomiast agregaty chłodnicze zostały kupione w dniu 21 grudnia 2016 r. od F. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na podstawie faktury VAT nr [...] i [...]. Zabudowy izotermiczne wykonała firma Au. Sp. j. z siedzibą w B. a następnie przetransportowała pojazdy do "U." Sp. z o.o. z siedzibą w N. (załącznik 10). V. otrzymał kompletne pojazdy (izoterma + agregat). Protokół odbioru samochodów potwierdza, że kupujący reprezentowany przez Z. B. osobiście dokonał odbioru samochodów 5 stycznia 2017 r. Dyrektor Łódzkiego OR ARiMR postanowieniem z 17 lutego 2021 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 21 listopada 2017 r., a następnie, decyzją z 30 lipca 2021 r. orzekł o jej uchyleniu w całości i przyznaniu stronie pomocy finansowej w wysokości 244 003,98 zł za II półrocze V roku realizacji PDU, oraz odmowie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 292 500,00 zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi 195 000,00 zł i wymierzeniu kary w wysokości 244 003,89 zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU. Decyzją z 19 listopada 2021 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Łódzkiego OR ARiMR z 30 lipca 2021 r. stwierdzając, że dowody przedstawione przez spółkę w pierwotnym postępowaniu administracyjnym tj. faktury VAT oraz protokoły zdawczo-odbiorcze załączone do wniosku o przyznanie pomocy, wskazywały, że do przeniesienia własności samochodów przez P. Sp. j. na stronę oraz ich faktycznego dostarczenia doszło 29 listopada 2016 r., a nie jak zostało to ustalone w toku kontroli ex-post krzyżowej 5 stycznia 2017 r. W ocenie organu odwoławczego, ustalenia kontroli potwierdzały, że organ w pierwotnym postępowaniu został wprowadzony przez spółkę w błąd, co do rzeczywistego terminu realizacji inwestycji. Organ zaznaczył, że w sytuacji gdy agregaty chłodnicze do samochodów zostały kupione dopiero 21 grudnia 2016 r. od F. Sp. z o.o., strona nie mogła odebrać kompletnych samochodów z zabudową chłodniczą 29 listopada 2016 r. a zatem, spółka potwierdziła w protokole zdawczo-odbiorczym z 29 listopada 2016 r. nieprawdę co do kompletności zakupionych samochodów i ich odbioru. Wyrokiem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 167/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony skarżącej. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi na etapie wydawania decyzji z 21 listopada 2017 r., które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i gdyby były znane organowi w toku postępowania głównego, to w sprawie wniosku za II półrocze V roku PDU mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Dowodem takim niewątpliwie jest ujawniony w toku kontroli ex-post planowej, podpisany osobiście przez Z. B., protokół z 5 stycznia 2017 r., z którego wynika, że w tym dniu, kupujący osobiście dokonał odbioru samochodów marki IVECO DAILY 50C15 o numerach podwozia [...] oraz [...] wraz z wyposażeniem. Treść rzeczonego protokołu zaprzecza zatem twierdzeniom strony, że protokół z 5 stycznia 2017 r. jest wyłącznie protokołem odbioru wyposażenia pojazdu, które składa się z: 2 kompletów kluczyków, karty z immobiliserem, książki gwarancyjnej (v. k. 11 i 12 skargi). Odbiór kompletnych pojazdów przez reprezentanta P. Sp. j. – Z. B. 5 stycznia 2017 nasuwa stwierdzenie, że zakupione przez stronę pojazdy mogły zostać jej przekazane najwcześniej 5 stycznia 2017 r. Tymczasem w sprawie bezsporne jest, że w złożonym 16 marca 2017 r. wniosku o przyznanie pomocy za II półrocze V roku PDU skarżąca zadeklarowała m.in. zrealizowanie w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2016 r. inwestycji polegającej na zakupie dwóch samochodów dostawczych o zabudowie chłodniczej. Realizacja inwestycji nastąpiła niewątpliwie po 31 grudnia 2016 r. Skoro z ustaleń kontroli ex-post wynika, że agregaty chłodnicze stanowiące element wyposażenia przedmiotowych pojazdów zostały zakupione 21 grudnia 2016 r. (co potwierdzają faktury VAT nr [...] i [...]) to zawarte w treści przedłożonych przez stronę protokołów zdawczo-odbiorczych oświadczenie o odbiorze kompletnych pojazdów 29 listopada 2016 r. niewątpliwie wprowadziło organ w błąd co do rzeczywistego terminu realizacji inwestycji. Zdaniem WSA, powyższe potwierdza, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a zatem zarzut stawiany w skardze uznano za bezzasadny. Za nietrafny WSA uznał zarzutu naruszenia art. 535 § 1 k.c. Sąd I instancji odwołując się do treści § 1 ust. 1 pkt 1 lit b rozporządzenia MRiRW z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzy oraz wykazie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1701) zgodził się z organem, że ocena, czy dana inwestycja została zrealizowana do końca okresu rozliczeniowego, nie sprowadza się tylko do ustalenia czy doszło do przeniesienia własności rzeczy (tu pojazdu wyposażonego w zabudowę izotermiczną i agregat chłodniczy), ale przede wszystkim do stwierdzenia, czy beneficjent dysponował faktycznie daną inwestycją do końca wskazanego przez niego w PDU okresu rozliczeniowego, tj. do 31 grudnia 2016 r. Zdaniem WSA, podnoszone przez spółkę argumenty dotyczące modyfikacji brzmienia § 4 umowy, nie zmieniają faktu, że inwestycja została ostatecznie zrealizowana w momencie fizycznego odbioru przez grupę 2 szt. kompletnych pojazdów (pojazd + zabudowa chłodnicza) a to, jak zostało prawidłowo ustalone, nastąpiło dopiero 5 stycznia 2017 r., a zatem już po zakończeniu okresu rozliczeniowego. Na skutek działań strony doszło do nieprawidłowości polegającej na przedłożeniu dokumentów, które wprowadzały organ w błąd co do rzeczywistego terminu realizacji inwestycji co spowodowało przyznanie grupie pomocy finansowej w nadmiernej wysokości. Opisana nieprawidłowość będąca skutkiem celowego działania grupy powoduje, że za niekwalifikowalną należy uznać kwotę w wysokości 295 500,00 zł, jaką strona otrzymała w ramach dofinansowania za zakup 2 samochodów dostawczych o zabudowie chłodniczej, wskazanych przez spółkę we wniosku za II półrocze V roku PDU. W świetle powyższego pomoc finansową przyznaną na podstawie decyzji z 21 listopada 2017 r. z przeznaczeniem na pokrycie kosztów kwalifikowanych inwestycji (tj. 536 503,89 zł) należało pomniejszyć o ww. kwotę i w efekcie przyznać pomoc finansową w kwocie 244 003,89 zł. Wnioskowana przez spółkę kwota przekraczała kwotę należną o więcej niż 3% kwoty faktycznie należnej beneficjentowi. a zatem organ miał podstawy do zastosowania kary określonej treścią art. 61 ust. 3 ww. rozporządzenia 2017/891. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Grupa Producentów O. Sp. z o.o. z siedzibą w S., w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: - art. 9 ust 1 pkt 3 lit. a i lit. b oraz art. 1a ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do odmowy przyznania dofinansowania (pomocy finansowej) w zakresie kwoty 536.503,89 zł związanej z kosztami inwestycji w postaci nabycia dwóch pojazdów marki lveco o numerach wskazanych w aktach sprawy poprzez uznanie, iż zachodzą podstawy do odmowy dofinansowania; poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na uznaniu, iż stanowić mogą one podstawę do wydania zaskarżonej skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 19 listopada 2021 r.; - art. 61 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE] nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. poprzez jego zastosowanie do zaistniałego stanu sprawy w wyniku czego założono na skarżącą spółkę karę w wysokości 244.003,89 zł, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż stanowić może podstawę do wydania zaskarżonej skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; - art. 535 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, w szczególności poprzez uznanie, iż uwarunkowanie wydania rzeczy sprzedawanej faktem dokonania zapłaty ceny, uniemożliwia nabywcy, któremu rzeczy (rzekomo) nie wydano dalsze nią rozporządzanie; to jest poprzez uznanie, iż sprzedaż jest umową realną wymagającą do swej skuteczności przeniesienia władztwa nad rzeczą, a tym samym poprzez uznanie, iż podmiot zwany w zaskarżonej decyzji V. nie mógł skutecznie sprzedać przedmiotowych pojazdów skarżącej; II. przepisów postępowania: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie za dopuszczalne w świetle prawa proceduralnego na tle stanu fatycznego niniejszej sprawy (a tym samym poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. co stanowi naruszenie całej grupy przepisów k.p.a. statuujących podstawowe aksjologiczne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a.) poprzez uznanie za dopuszczalne wznowienia postępowania w niniejszej sprawie przez Dyrektora OR ARiMR i uchylenie decyzji ostatecznej, a także poprzez uznanie za dopuszczalne w świetle zacytowanych już w tym tiret przepisów prawa procedury administracyjnej i procedury przed sądami administracyjnymi w ogóle wznawiania postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie dowodów istniejących w chwili wydawania decyzji pierwotnej, a w szczególności poprzez dopuszczenie do uznania za "nową okoliczność" w rozumieniu art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. faktu znanego mu (lub dowodowo dostępnego) już na etapie pierwotnie prowadzonego postępowania. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako niezasadna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, która w kontrolowanej sprawie nie miała miejsca. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty i wnioski. Innymi słowy, NSA mógł uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych nie wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów, wskazać należy, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym zarzucane sądowi I instancji naruszenie polegało. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 dostępna w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11; dostępne w CBOSA). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć przy tym należy, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Poczynienie powyższych uwag było niezbędne zważywszy na konstrukcję zarzutów i uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej w punkcie wyjścia, w odniesieniu do zarzutu naruszenia "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez uznanie za dopuszczalne w świetle prawa proceduralnego na tle stanu fatycznego niniejszej sprawy (a tym samym poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. co stanowi naruszenie całej grupy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego statuujących podstawowe aksjologiczne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, 7, 8, 11 k.p.a.)", stwierdzić należy, że obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest także wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach tej sprawy w skardze kasacyjnej nawet nie podjęto próby wykazania, że naruszenie wymienionych w tym środku zaskarżenia przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wyjaśniono na czym miało polegać naruszenie każdego z wymienionych w zarzucie, a regulujących rożne kwestie procesowe przepisów. Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu tego przepisu można by mówić, gdyby sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., II OSK 180/24 dostępny w CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed sądem I instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z bogatego orzecznictwa dotyczącego omawianego przepisu wynika, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Nadto wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. A zatem jak z powyższego wynika, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, warunkiem dopuszczalności wznowienia postępowania w oparciu o omawianą podstawę jest istnienie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów właśnie w chwili wydawania decyzji pierwotnej. Dalej wskazać należy, że tylko takie okoliczności faktyczne lub dowody są istotne, gdy w sytuacji ich wyjścia na jaw i zapoznania się z nimi przez organ, w oparciu o nie same lub zestawiając je z innymi znanymi okolicznościami faktycznymi, organ, przeprowadzając postępowanie dowodowe, w sposób odmienny mógłby określić podstawę faktyczną wydawanej decyzji, a w konsekwencji inaczej rozstrzygnąć merytorycznie sprawę (por. M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004, z. 8, s. 58). Przez nowe istotne okoliczności dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć tylko okoliczności o takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1631/16 LEX nr 2493404, wyrok NSA z 7października 2025 r., III OSK 2139/22, LEX nr 3932034.). Nową okolicznością istotną dla sprawy może być tylko taki fakt, który mógłby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli mógł spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15, LEX nr 2324339; z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 218/18, LEX nr 2501151; z 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17, LEX nr 2676447). W rozstrzyganej sprawie organ jak i sąd I instancji potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności, które istniały w dniu wydawania decyzji z dnia 21 listopada 2017 r. tj. datę faktycznego zrealizowania inwestycji objętej planem PDU odmienną od wynikającej z faktur przedstawionych przez spółkę wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy. Zaś jako nowy dowód protokół z 5 stycznia 2017 r. potwierdzający odbiór kompletnych samochodów przez sprzedawcę P. sp. j., od którego spółka zakupiła sporne pojazdy. Faktura przedstawiona przez stronę wskazywała na zrealizowanie zaplanowanej inwestycji 29 listopada 2016 r, a zatem w terminie. Jednak dokument ten w rzeczywistości nie odzwierciedlał zakupu faktycznie nabytych pojazdów, co zostało ujawnione w trakcie kontroli expost krzyżowej u ich sprzedawcy. Powyższe okoliczności świadczą zatem, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w postaci wyjścia na jaw nowych okoliczności i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z 21 listopada 2017 r. a nie znanych organowi, który tę decyzję wydał. Zatem zarzut stawiany w skardze należy uznać za bezzasadny. Na skutek działań grupy doszło do nieprawidłowości polegającej na posługiwaniu się przez stronę dokumentami, które potwierdzały nieprawdę co do terminu realizacji inwestycji. Przedstawienie organowi w ramach wniosku za II półrocze 5 roku PDU złożonego 16 marca 2017 r. 2 faktur VAT na kwotę 195 000,00 zł netto każda oraz innych dokumentów wskazujących na fakt zakupu samochodów chłodni 29 listopada 2016 r., choć w rzeczywistości inwestycja ta zrealizowana została dopiero w styczniu 2017 r., spowodowało, że przyznano grupie pomoc finansową w nadmiernej wysokości. Zatem opisana nieprawidłowość będąca skutkiem celowego działania strony spowodowała, że za niekwalifikowaną należało uznać kwotę w wysokości 295.500 zł, jaką spółka otrzymała w ramach dofinansowania za zakup 2 samochodów wskazanych przez stronę we wniosku za II półrocze 5 roku PDU. Ponadto w związku z tym, że grupa świadomie włączyła niekwalifikowaną kwotę 390.000 zł netto przedstawiając faktury VAT z 29 listopada 2016 r. z nieprawdziwymi danymi organ prawidłowo zastosował karę wynikającą z art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891, ponieważ wnioskowana kwota pomocy 538.395,45 zł przekroczyła kwotę należną 244.003,89 zł o więcej niż 3%. W zakresie zarzutu naruszenia art. 61 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 należy podnieść, nawiązując do przytoczonych już wymogów, jakie musi spełnić skarga kasacyjna, że art. 61 zawiera kilka jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. W kontrolowanej sprawie z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona zarzuciła sądowi I instancji nieuprawione zastosowanie art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891 polegające na jego zastosowaniu do wydarzeń z 2016 r. Odnosząc się po powyższego zarzutu wskazać należy, że wydając nową decyzję w trybie wznowienia postępowania organ obowiązany był uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie wydania dotychczasowej decyzji. Organ trafnie wskazał, że zastosowany w sprawie art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891 ma tożsame brzmienie jak uchylony art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011. Przepis art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011 został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia Komisji nr 2017/891. Zgodnie jednak z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891 w odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, o których mowa w art. 79 niniejszego rozporządzenia, mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011. Skarżąca spółka została uznana za organizację producentów decyzją Prezesa Agencji Rynku Rolnego z 28 sierpnia 2017 r. Wobec powyższego organy prawidłowo w odniesieniu do nałożenia na stronę kary zastosowały art. 61 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 2017/891 zamiast art. 117 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 543/2011. Przy czym wobec jednobrzmiącej treści obu powyższych regulacji prawnych ewentualne uchybienie organu w tym zakresie nie miałoby żadnego wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b oraz art. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz art. 61 rozporządzenia nr 2017/891. Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 535 § 1 kodeksu cywilnego wskazać należy, że sąd I instancji ani nie wykładał ani nie stosował powyższego przepisu uznając, że nie znajdował on zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania uznać należało za całkowicie chybiony. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego postawione w skardze kasacyjnej za pozbawione usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6559
- Hasła tematyczne
- Finanse publiczne
- Skarżony organ
- Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Piotr Piszczek /przewodniczący/ Tomasz Smoleń
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 145 § 1 pkt 5 · Dz.U. 2024 poz. 572
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011
art. 61 ust. 3 · Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz. 4
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 134 § 1 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny