I GSK 639/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Małgorzata Grzelak Sędzia NSA: Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA: Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Poznania o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 639/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [A.] w P. i [B.] Spółdzielni w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Po 373/20 w sprawie ze skargi Spółdzielni [A.] w P. i [B.] Spółdzielni w P. na zarządzenie Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia ceny za usługę odprowadzania wód opadowych i roztopowych do kanalizacji postanawia: oddalić wniosek

Wyrokiem z 3 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 639/21, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [A.] w P. i Spółdzielni Mieszkaniowej [B.] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Po 373/20 w przedmiocie ustalenia ceny za usługę odprowadzania wód opadowych i roztopowych do kanalizacji w pkt 1. uchylił zaskarżony wyrok; w pkt 2. stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...]; w pkt 3. zwrócił nadpłacony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 150 złotych solidarnie na rzecz skarżących kasacyjnie; 4. zasądził od Prezydenta Miasta Poznania solidarnie na rzecz skarżących kasacyjnie kwotę 1570 złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta Poznania pismem z dnia [...] lutego 2022 r. złożył wniosek o wykładnię wyroku NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 639/21 w następującym zakresie: 1. Poprzez wyjaśnienie sformułowania, że "opłata (jej wysokość) jest pochodną ceny" (por. s. 9, akapit 2) a w konsekwencji do wyjaśnienia czy organ w każdym wypadku, gdy konieczne jest zastosowanie kalkulacji może jedynie postanowić o sposobie ustalenia opłaty, nie zaś postanowić o cenie jednostkowej lub opłacie? 2. Poprzez wyjaśnienie czy opłatę i cenę w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej należy rozumieć jako pojęcie stanowiące synonimy czy pojęcia alternatywne (o odmiennej charakterystyce), które powodują, że należy wyznaczać wysokość świadczeń w odmienny sposób? 3. Poprzez wyjaśnienie jak należy rozumieć pojęcie "kompleksowej regulacji" opłaty (sposobu jej ustalenia) oraz ceny (sposobu jej ustalenia) w akcie prawa miejscowego mając jednocześnie na uwadze stwierdzenie NSA, że ustalenie opłaty może się okazać w analizowanej sprawie skomplikowane? Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek organu o dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r. w sprawie sygn. akt I GSK 639/21 jako niezasadny podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 158 zdaniem pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że potrzeba wykładni zarówno sentencji wyroku, jak i jego uzasadnienia, pojawia się wówczas, gdy jego treść sformułowana została w sposób niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne rozumienie tekstu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 26 września 2019 r., I CSK 434/18; 8 maja 2013 r., I UZ 6/11; 15 stycznia 2001 r., I PZ 29/00). Nie budzi wątpliwości, że wykładnia wyroku nie może prowadzić ani do uzupełnienia rozstrzygnięcia, ani też do zmiany jego treści, a w konsekwencji do wydania nowego rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2015 r., V CNP 6/15, postanowienie NSA z 30 stycznia 2015 r., I OZ 66/15), zaś wykładnia uzasadnienia nie może prowadzić do uzupełnienia powodów oraz motywów rozstrzygnięcia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1970 r., II CZ 32/70, postanowienie NSA z 19 marca 2014 r., II OW 67/13). Dodać również należy, że wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać nie dość, że do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i ich znaczenia, to również – jeżeli nie przede wszystkim – do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie czy też ze wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1998 r., III AO 25/97, postanowienia NSA z: 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09, 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10, 23 września 2008 r., I OZ 698/08). Przenosząc powyższe rozważania na rozpoznawany obecnie wniosek, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku. Uzasadnienie wyroku nie nasuwa żadnych wątpliwości w zakresie podjętego rozstrzygnięcia i jest logiczne oraz spójne. Wyraźnie wskazano jakie były motywy i podstawy rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pytania zawartego w pkt 1 wniosku należy zauważyć, że NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że opłata (jej wysokość) jest pochodną ceny, którą można ustalić na podstawie kalkulacji. Wyjaśnił przy tym, że ostateczna opłata jest wypadkową ceny oraz najczęściej ilościowego ujęcia świadczonej usługi. W przypadku, gdy cena jest ustalana samodzielnie przez jednostkę samorządu terytorialnego, a ustalenie wysokości opłaty oraz ceny nie wiąże się z prostą kalkulacją prawodawca lokalny powinien wprowadzić regulację o sposobie ustalania cen i o sposobie ustalania opłat. Pytanie nr 2 stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w tej sprawie. W uzasadnieniu NSA akcentuje odmienność pojęć "opłaty" i "ceny". Jak już wskazano powyżej ostateczna opłata jest wypadkową ceny oraz najczęściej ilościowego ujęcia świadczonej usługi. Odnosząc się do pytania nr 3 wniosku należy wskazać, że ustalenie opłaty będącej, pochodną ceny może się okazać skomplikowane, ale nie niemożliwe do ustalenia. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku, w zarządzeniu przewidziano cenę, która odnosi się do objętości wód opadowych i roztopowych ale nie uregulowano, w jaki sposób należy ustalić objętość tych wód opadowych i roztopowych. Zarówno opłata (sposób jej ustalenia) oraz cena (sposób jej ustalenia, sposób w jaki cena została skalkulowana), a zatem poszczególne elementy składowe ceny i opłaty powinny być ujęte w akcie prawa miejscowego. Tylko tak kompleksowa regulacja ceny oraz opłaty uczyni, że wielkości te będą weryfikowalne . Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.