I GSK 621/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1365/19 w sprawie ze skargi O.w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 11 lutego 2019 r. nr SKO.412.11.2018 w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 26 listopada 2019r., sygn. akt I SA/Gd 1365/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 1634 tj., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę O. (...)w L. (dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej też: "SKO") z 11 lutego 2019r., nr SKO.412.11.2018 w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji SKO z 11 lutego 2019r., i decyzji Starosty Lęborskiego z 31 października 2018r., nr E.4331.21.2018.EK., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez adwokata, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 31 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych w brzmieniu do 1 stycznia 2019 roku poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że określony w tym przepisie 30 - dniowy termin do udokumentowania uzyskania świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego ma charakter materialny, a jego przekroczenie wyklucza możliwość otrzymania przez organ dotacji, podczas gdy termin określony w tym przepisie ma charakter wyłącznie instrukcyjny oraz techniczny, a jego przekroczenie nie pozbawia organu uprawnienia do otrzymania dotacji; II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 31 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych w brzmieniu do 1 stycznia 2019 roku poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłowe oddalenie skargi O. (...)w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, w sytuacji, gdy podniesione przez skarżącą okoliczności oraz przedstawiona argumentacja uzasadniały uwzględnienie złożonej w niniejszej sprawie skargi oraz uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 11 lutego 2019 roku, nr SKO.412.11.2018 oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Lęborskiego z 31 października 2018 roku, nr E.433ł.21.2018.EK. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a., podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Ich istota wyraża się bowiem w podważaniu zgodności zaskarżonego wyroku z pozycji argumentacji zmierzającej do wykazania, że określony w art. 31 ust. 1 pkt. 3 ustawy z 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych w brzmieniu do 1 stycznia 2019 roku, 30 - dniowy termin do udokumentowania uzyskania świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego ma charakter materialny, a jego przekroczenie wyklucza możliwość otrzymania przez organ dotacji. Przede wszystkim należy zauważyć, że zaskarżoną do WSA decyzją odmówiono skarżącemu organowi prowadzącemu szkołę policealną przyznania dotacji z budżetu powiatu na troje słuchaczy kursu, którzy zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Art. 31 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2019 roku stanowił, że publiczne szkoły ponadpodstawowe (prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne) prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe, otrzymują na każdego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie, oraz kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin, pod warunkiem że organ prowadzący szkołę: - przekaże powiatowi informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie później niż do 30 września roku bazowego; - przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego; przepisy art. 33 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio; - udokumentuje uzyskanie świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgowa komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę, okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wynika, że organ prowadzący szkołę miał obowiązek udokumentowania uzyskania świadectw potwierdzających kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgową komisję egzaminacyjną. Jest to jeden z warunków otrzymania dotacji z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał egzamin - poza warunkami określonymi w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2. Moment ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgową komisję egzaminacyjną, a więc wykładnia tego pojęcia został określony jako dzień, w którym komisja egzaminacyjna ogłosiła wyniki egzaminu. Bezspornie w sprawie miało to miejsce w dniu 31 sierpnia 2018r. za pomocą strony internetowej. Nie ma natomiast podstaw, aby wiązać to pojęcie z innym momentem, w szczególności z doręczeniem organowi prowadzącemu szkołę zawiadomienia o wynikach egzaminu wraz z dyplomami, jak twierdzi strona skarżąca, co miało miejsce w dniu 4 września 2018r. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że czym innym jest ogłoszenie wyników egzaminu, a czym innym przekazanie szkołom wyników egzaminu. Rozróżnienia tych pojęć dokonuje ustawa z 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2019r., poz. 1481). Zgodnie z art. 9a ust. 2 pkt 10 lit. a) tej ustawy, do zadań Centralnej Komisji Egzaminacyjnej należy w szczególności ogłaszanie każdego roku w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikatów w sprawie terminów przekazywania szkołom, placówkom, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy - Prawo oświatowe, pracodawcom oraz podmiotom prowadzącym kwalifikacyjne kursy zawodowe, o których mowa w art. 117 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz terminów przekazywania szkołom, placówkom, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy - Prawo oświatowe, i pracodawcom świadectw potwierdzających kwalifikację w zawodzie oraz terminów przekazywania szkołom dyplomów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Ustawa o systemie oświaty przewiduje zatem obowiązek wydania przez Centralną Komisję Egzaminacyjną komunikatu w sprawie terminu ogłoszenia wyników egzaminu zawodowego oraz terminu przekazywania szkołom, placówkom lub centrom, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy - Prawo oświatowe, pracodawcom oraz podmiotom prowadzącym kwalifikacyjne kursy zawodowe, o których mowa w art. 117 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, wyników egzaminu zawodowego oraz terminów przekazywania szkołom, placówkom lub centrom, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy - Prawo oświatowe, i pracodawcom certyfikatów kwalifikacji zawodowych oraz terminów przekazywania szkołom dyplomów zawodowych. Na gruncie tej ustawy czym innym jest zatem ogłoszenie wyników egzaminu, a czym innym przekazanie wyników egzaminu odpowiednim placówkom. Zauważyć należy, że jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku komunikatu Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 10 sierpnia 2017 roku w sprawie harmonogramu przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz egzaminu eksternistycznego zawodowego w 2018 roku, termin ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie dla sesji czerwiec - lipiec 2018r. został przewidziany na dzień 31 sierpnia 2018 roku. W tym też dniu ogłoszone zostały wyniki egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie na stronie internetowej. Skarżący organ prowadzący szkołę mógł zapoznać się zarówno z treścią komunikatu Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 10 sierpnia 2017 roku, w którym wskazano datę ogłoszenia wyników egzaminu, jak i z komunikatem z dnia 31 sierpnia 2018r. o ogłoszeniu wynikach egzaminu i od tej daty, a nie od daty doręczenia organowi prowadzącemu szkołę zawiadomienia o wynikach egzaminu wraz z dyplomami, biegł termin do udokumentowania uzyskania świadectw potwierdzających kwalifikacje w zawodzie przez słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, co jest warunkiem uzyskania dotacji dla słuchacza. Bezspornie skarżący terminu tego nie dochował. Upływał on bowiem w dniu 1 października 2018r., natomiast wniosek o wypłatę dotacji złożony został w dniu następnym, tj. 2 października 2018r. Niezależnie od okoliczności, że organ prowadzący szkołę otrzymał zaświadczenie o uzyskaniu przez 3 słuchaczy świadectw potwierdzających kwalifikacje zawodowe w zakresie kwalifikacji Z.04 w ostatnim dniu terminu, tj. w dniu 1 października 2018 roku i mógł jeszcze w tym samym dniu wystąpić o wypłatę dotacji, zachowując jednocześnie trzydziestodniowy termin na udokumentowanie uzyskania świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie, to bezsporne jest, że wniosek o wydanie zaświadczenia skarżąca złożyła 10 września 2018r. nie wykazując żadnej aktywności do jego uzyskania przed upływem terminu do wystąpienia o wypłatę dotacji. Na gruncie językowej wykładni przepisu art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych na co zasadnie wskazał Sąd I instancji brak jest podstaw do utożsamiania momentu ogłoszenia wyników egzaminu z momentem doręczenia organowi prowadzącemu szkołę informacji o wynikach egzaminu. Uzasadnienia tego nie dostarcza również wykładnia systemowa odwołująca się do zadań Centralnej Komisji Egzaminacyjnej wynikających z ustawy o systemie oświaty, która to ustawa także rozróżnia termin ogłoszenia wyników egzaminu od terminu przekazania wyników tego egzaminu odpowiednim placówkom. Zaproponowana tym samym przez stronę skarżącą wykładnia pojęcia ogłoszenia wyników egzaminu nie może być uznana za prawidłową na gruncie art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Konsekwencja uchybienia terminowi w postaci odmowy przyznania dofinansowania wynika z kolei materialnoprawnego charakteru ww. terminu. Nie można zgodzić się z autorem skargi, że jest to wyłącznie termin materialno-techniczny. Przepis art. 31 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przewiduje warunki, których spełnienie łącznie warunkuje przyznanie dotacji. Niespełnienie któregokolwiek z nich, w tym także warunku dotyczącego terminu udokumentowania uzyskania świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego – powoduje odmowę przyznania dotacji. Niezachowanie terminu warunkującego skuteczność dochodzenia danego żądania obwarowanego terminem, powoduje odmowę uwzględnienia żądania. W rozpoznawanej sprawie organy po ustaleniu, że złożenie wniosku nastąpiło po terminie prawidłowo odmówiły przyznania dofinansowania. Niezasadny zatem okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania W konsekwencji niezasadne są także zarzuty naruszenia prawa procesowego, dotyczące nieustalenia przez organy kiedy skarżąca uzyskała informację o wynikach egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną, czy też rozważania dotyczące działalności poczty związanej z doręczeniem stronie zawiadomienia o wynikach egzaminu wraz z dyplomami. W świetle bowiem prawidłowej wykładni art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, kwestia ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.