Sygnatura
I GSK 568/26
I GSK 568/26 - Postanowienie NSA z 2026-04-29
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. M. U. A. B. C. S.A. w upadłości w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 997/23 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrócenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi S. M. U. A. B. C. S.A. w upadłości w W. na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r. znak: ZR.421-996/20.25 w przedmiocie zatwierdzenia wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
[...] (dalej: skarżący, Syndyk) 31 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie (dalej: organ) z wnioskiem o korektę otrzymanych kwot różnicy cen oraz kwot rekompensaty finansowej, w związku z uzyskaniem od operatorów systemów dystrybucyjnych potwierdzenia danych o wolumenie sprzedanej i zużytej energii elektrycznej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. (okres ten w przypadku Skarżącego był krótszy i kończył się z dniem 30 listopada 2019 r. wobec braku prowadzenia przez Skarżącego sprzedaży energii elektrycznej w grudniu 2019 r.). Zarządca Rozliczeń S.A. w Warszawie pismem z 27 listopada 2020 r. znak: [...] poinformował Syndyka, że wniosek o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. nie będzie rozpatrywany. Organ w uzasadnieniu podniósł, że odmowa zatwierdzenia wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej została umotywowana faktem niedopełnienia obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2538 ze zm., dalej: "ustawa prądowa"), oznaczających nie tylko formalną konieczność dostosowania cen w roku 2019 do cen z roku 2018, ale także obowiązek faktycznego rozliczenia swoich odbiorców według cen z roku 2018. Wskazano, że wykonanie tak rozumianego obowiązku jest warunkiem ubiegania się o wsparcie finansowe z Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ustawy prądowej, rekompensata związana jest z obowiązkiem sprzedaży energii elektrycznej po cenach lub stawkach określonych w art. 5 ust 1, natomiast w przypadka Skarżącego nie nastąpiło faktyczne wykonanie sprzedaży energii odbiorcom po tych cenach. Ponadto organ wskazał, że w przesłanych pismach Skarżący poinformował, że nie dokonał rozliczenia odbiorców końcowych, gdyż mogłoby to spowodować pokrzywdzenie innych wierzycieli, nadto wskazując, że zadysponowania środkami dokona syndyk w ramach postępowania upadłościowego. Organ stwierdził, że w związku z powyższym, bez dokonania ze strony Skarżącego rozliczenia odbiorców końcowych w roku 2019 według cen z roku 2018, Syndyk nie spełnia warunku do otrzymania jakiegokolwiek wsparcia, zarówno w odniesieniu do kwoty różnicy ceny jak i rekompensaty finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 lipca 2022 r., V SA/Wa 1766/21, odrzucił skargę Syndyka na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku u korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że znane jest mu z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2021 r., V SA/Wa 3016/21 uchylił postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 16 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Postępowanie to dotyczyło odwołania wniesionego od zaskarżonego w niniejszej sprawie pisma z 27 listopada 2020 r. przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wskazał, że pismo z 27 listopada 2020 r. stanowi tzw. "ułomną decyzję administracyjną". Podniósł, że organ pierwszej instancji w imperatywny sposób orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do otrzymania wsparcia zarówno w odniesieniu do kwoty różnicy, jak i rekompensaty finansowej. Zdaniem Sądu I instancji od powyższego pisma służy odwołanie. To powoduje stwierdzenie, że skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia przedmiotowego pisma przed organem II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że skarga do sądu administracyjnego dopuszczalna jest dopiero po wydaniu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w kwestii wniesionego środka zaskarżenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Z tego względu Sąd I instancji uznał, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Syndyka od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2022 r., V SA/Wa 1766/21 w sprawie ze skargi Syndyka na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku u korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej - uchyli zaskarżone postanowienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprawy objętej rozstrzygnięciem Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku u korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej nie należy utożsamiać ze sprawą, w której zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2021 r., V SA/Wa 3016/21, uchylający postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z 16 lutego 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Nie jest to bowiem ta sama sprawa w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu, opierając swoje rozstrzygnięcie li tylko na ocenie prawnej wyrażonej w wyżej wymienionym wyroku, a odstępując od dokonania samodzielnej oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania także przepis art. 170 p.p.s.a., gdyż dotyczy on związania sądu prawomocnym orzeczeniem, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2021 r., V SA/Wa 3016/21, został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Ministra Klimatu i Środowiska, czyli nie jest prawomocny (stan sprawy na dzień 15 grudnia 2022 r.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Sądu I instancji nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powyższym przepisie, w szczególności nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie przedstawiono wywodu, który doprowadził Sąd do orzeczenia o odrzuceniu skargi, zaś oparcie się wyłącznie o treść nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2021 r., V SA/Wa 3016/21, który nie był dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wiążący w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał za naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a., uniemożliwiające w istocie kontrolę zaskarżonego postanowienia pod kątem oceny przesłanek dopuszczalności skargi, skoro Sąd takiej oceny de facto nie dokonał. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., V SA/WA 997/23 w pkt 1 odrzucił skargę Syndyka na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej. W pkt 2 zwrócił Syndykowi 200 złotych uiszczone tytułem wpisu od skargi. Sąd I instancji powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2025 r., I GSK 159/22 wskazał, że postępowanie prowadzone przez Zarządcę Rozliczeń (podmiot pełniący funkcje organu administracyjnego) w związku ze złożeniem przez podmiot wniosku o dofinansowanie może zostać zakończone trojako: 1) zatwierdzeniem wniosku o dofinansowanie - po jego najpierw formalnej, a następnie merytorycznej weryfikacji - oraz wypłatą dofinansowania, co stanowi czynność materialno-techniczną; art. 7b ust. 8 zd. drugie ustawy prądowej wprost wskazuje bowiem, że przedmiotowe zatwierdzenie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej; 2) odmową zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn formalnych, w przypadku nieusunięcia braków formalnych lub błędów obliczeniowych zawartych we wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania wystosowanego przez organ - co następuje w formie informacji organu, w której wskazywane są przyczyny odmowy (art. 8 ust. 7 w związku z art. 7b ust. 8 zd. ostatnie ustawy prądowej); Przy czym zaznaczenia wymaga, że odmowa z przyczyn formalnych nie pozbawia podmiotu możliwości ponowienia wniosku (art. 8 ust. 8 w związku z art. 7b ust. 8 zd. ostatnie ustawy prądowej); 3) odmową zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie z przyczyn merytorycznych, co następuje w wyniku rozpoznania wniosku, który uprzednio pozytywnie przeszedł weryfikację formalną; Odmowa tego rodzaju - uwzględniając przywołane wyżej uregulowanie zawarte w art. 10a ustawy prądowej (wskazujące na właściwość organu odwoławczego od decyzji wydawanych przez Zarządcę Rozliczeń S.A.), a także przede wszystkim względy poniżej przedstawione - winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Uznanie, że w sytuacji, o której mowa powyżej w pkt 3 załatwienie sprawy nastąpić winno w formie decyzji administracyjnej uwzględnia przede wszystkim fakt, że to normy prawa materialnego regulują treść i formę wykonywania administracji publicznej i to one powinny określać formę rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że postępowanie prowadzone przez Zarządcę Rozliczeń S.A. (pełniącego funkcję organu administracji publicznej) - uwzględniając systemowe odczytanie przywołanych regulacji zawartych w art. 7 ust. 4a i ust. 4d, art. 7b ust. 7 i ust. 8, art. art. 8 ust. 6-8 i art. 10a ustawy prądowej - ma charakter dwuetapowy, a formy załatwiania sprawy w każdym z etapów są zróżnicowane. W pierwszym etapie następuje formalna weryfikacja wniosku. Jeśli jest ona negatywna, wnioskodawca jest wzywany do poprawy wniosku i w przypadku braku poprawy wniosku organ odmawia (pismem) przyznania dofinansowania. Jeśli zaś jest pozytywna - następuje ocena merytoryczna. Jeśli wypada ona pozytywnie - organ wypłaca dofinansowanie; nie mamy tu do czynienia ze szczególną formą rozstrzygnięcia (jak już wskazano jest to czynność materialno-techniczna). Natomiast w przypadku negatywnej weryfikacji merytorycznej Zarządca Rozliczeń S.A. władczo rozstrzyga w przedmiocie żądania wnioskodawcy, ustala bowiem, że wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do dofinansowania/pomocy de minimis (z określonych merytorycznie względów). Takie zakończenie rozpoznania wniosku stanowi decyzję administracyjną, która - z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania – winna podlegać odwołaniu, które podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez organ II instancji. Przepis art. 10a ustawy prądowej dotyczy tylko decyzji, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy prądowej, czyli decyzji określających wysokość nienależnie pobranej kwoty różnicy ceny, rekompensaty finansowej lub dofinansowania podlegających zwrotowi oraz termin dokonania tego zwrotu. Taka interpretacja nie wynika w żadnym razie z unormowania art. 10a ustawy prądowej, przepis ten nie określa bowiem, że chodzi o jakiś skonkretyzowany co do przedmiotu typ decyzji administracyjnych, a ponadto regulacja została ujęta w odrębnej jednostce redakcyjnej, a nie w art. 10 ustawy prądowej - co oznacza, że dotyczy ona jakichkolwiek decyzji wydawanych przez organ (podmiot pełniący funkcje organu). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana ustawą z 13 czerwca 2019 r. zmiana przepisów dotychczasowych miała charakter systemowy, ponieważ wprowadzono nią m.in. uprawnienie o ubieganie się o dofinansowanie w ramach pomocy de minimis dla średnich i dużych przedsiębiorstw (dodanie w art. 7 ustępów 4a-4d). Natomiast kwestię odwołań od decyzji wydawanych przez zarządcę rozliczeń cen ulokowano w odrębnej jednostce redakcyjnej, nie zawężając/nie ustalając przy tym przedmiotu owych decyzji (o czym świadczy użyte w przepisie sformułowanie "w sprawach decyzji wydawanych przez ..."). Tym samym jako bezskuteczną należy ocenić argumentację organu, która zmierza do wykazania, że sprawa nie ma charakteru administracyjnego, a jest sprawą cywilną podlegającą kognicji sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny jest państwowym funduszem celowym, z którego dokonuje się wypłaty m.in. dofinansowań z tytułu wzrostu cen energii elektrycznej (art. 11 ust. 1-3 ustawy prądowej). Ponoszone z funduszu wydatki/koszty wyodrębnionych zadań państwowych finansowane są ze środków publicznych (art. 29 ust. 2 ustawy o finansach publicznych; dalej: u.f.p.). Prawidłowość rozdysponowania środków publicznych (w tym ich zgodność z prawem oraz celowość - v. art. 42 ust. 2 i ust. 3 u.f.p.) zabezpieczana jest w sensie formalnym istnieniem stosownych procedur administracyjnych, które to procedury w odniesieniu do podmiotów indywidualnych ubiegających się o otrzymanie na podstawie przepisów prawa o środki publiczne respektować muszą zasadę dwuinstancyjności postępowania, od której wyjątki mogą wynikać wyłącznie z ustawy (art. 78 Konstytucji RP). W sprawie ustawa prądowa takie wyjątki przewiduje, a są nimi: akceptacja wniosku o dofinansowanie oraz odmowa zatwierdzenia wniosku z przyczyn formalnych. Do wyjątków tych nie można natomiast zaliczyć zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowy zatwierdzenia złożonego przez oznaczony podmiot wniosku o dofinansowanie (ze środków publicznych) z przyczyn merytorycznych, a to z dwóch względów. Po pierwsze, wyjątku w zakresie dwuinstancyjności postępowania w wyżej wymienionym przedmiocie nie można domniemywać wobec nieprzewidzenia go przez ustawodawcę. Po drugie - merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie nieprzyznania środków finansowych pochodzących ze środków publicznych - jak już ustalono wcześniej - ma charakter władczy i dotyczy praw podmiotu (wnioskodawcy). Skoro zaś do wykonywania zadania publicznego, którego postacią finansową jest rozdysponowywanie środków publicznych na rzecz indywidualnych podmiotów trzecich, wyznaczony został ustawowo inny podmiot niż organ administracji publicznej (tj. Zarządca Rozliczeń S.A.) - i co istotne, nie wyłączono przy tym ustawowo stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - to zastosowanie tu znajdują stosowne regulacje k.p.a. (art. 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a.). W związku z powyższym skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia przedmiotowego pisma przed organem II instancji. Tymczasem skarga do sądu administracyjnego dopuszczalna jest dopiero po wydaniu przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w kwestii wniesionego środka zaskarżenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sąd I instancji uwzględniając powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 2 p.p.s.a. Syndyk wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie: a) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 170 p.p.s.a. oraz w związku z art. 152 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w nieprawomocnym orzeczeniu Sądu wiązały orzekający w sprawie Sąd, a w konsekwencji na tej wyłącznie podstawie Sąd uznał, że Skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia służących Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a w konsekwencji jego skarga podlegała odrzuceniu, b) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniesiona w sprawie skarga jest niedopuszczalna, a w konsekwencji podlegała odrzuceniu, c) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nie rozpoznanie wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania, jak i nie zawieszenie postępowania, gdy jak wynika z uzasadnienia Sądu, rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego co wymagało zawieszenia postępowania w sprawie, d) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak również przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, wobec sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny, nie pozwalający odtworzyć sposobu rozumowania Sądu pierwszej instancji i ustalenia oraz wyjaśnienia przesłanek, które doprowadziły do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy oraz uniemożliwia kontrolę kasacyjną Postanowienia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie syndyk przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zarządca Rozliczeń S. A. w Warszawie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Syndyk pismem z 24 kwietnia 2026 r. wniósł – na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego tj. postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o sygn. akt I GSK 509/26 na skutek skargi kasacyjnej Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2025 r., V SA/Wa 700/25. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymaga odniesienie się do wniosku Syndyka o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 (wnioskodawca nie wskazał pkt 1 wyżej wymienionego przepisu) wobec faktu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego tj. postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym za sygn. akt I GSK 509/26 na skutek skargi kasacyjnej Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 700/25 Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który ma odpowiednie zastosowanie na mocy art. 193 p.p.s.a. do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie w oparciu o powołany przepis następuje co prawda z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu, co oznacza, że to Sąd musi rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie. Użycie przez ustawodawcę w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. słowa "zależy" oznacza, że musi istnieć ścisły związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 694/06, zbiór Lex nr 338509). Naczelny Sąd Administracyjny, co wynika z art. 173 § 1 p.p.s.a., kontroluje wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie decyzję administracyjną. Z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zatem dla Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zaskarżony wyrok (tutaj postanowienie) z uwagi na wskazane podstawy kasacyjne naruszył prawo w takim zakresie, że wyjaśnienie kwestii objętej innym postępowaniem jest zagadnieniem prejudycjalnym dla rozpoznania tej skargi kasacyjnej. Dla rozpoznania zgłoszonego przez syndyka wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. istotnym było rozważenie, jakie są granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec faktu, że wniosek dotyczył zawieszenia postępowania w związku z innym toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym. Wskazane przez syndyka okoliczności nie stanowią kwestii prejudycjalnych, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie objęte postępowaniem za sygn. akt I GSK 509/26 nie dotyczy bezpośrednio zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie wpłynie na wynik sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wymaga bowiem podkreślenia, że przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest kwestia stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej. Ten problem nie pozostaje w bezpośrednim związku z zagadnieniem podnoszonym przez syndyka w toku niniejszego postępowania. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest zatwierdzenie wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej. Rozpoznawana sprawa jest skonkretyzowana poprzez swój przedmiot odrębny od postępowania prowadzonego przed NSA za sygn. akt I GSK 509/26. Z przyczyn powyższych wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wskutek wniesionej skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadny. Przechodząc do rozważań zarzutów ze skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22 (LEX nr 3553126) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2022 r., V SA/Wa 1766/21 odrzucające skargę Syndyka na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wniosku u korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny oraz rekompensaty finansowej. Jako podstawę rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał art. 185 § 1 p.p.s.a.: Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22 następującej wykładni prawa: "W związku z powyższym należało stwierdzić, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu, opierając swoje rozstrzygnięcie li tylko na ocenie prawnej wyrażonej w ww. wyroku, a odstępując od dokonania samodzielnej oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie. Równocześnie wskazać należy, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania także przepis art. 170 p.p.s.a., gdyż dotyczy on związania sądu prawomocnym orzeczeniem, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3016/21, został zaskarżony do NSA przez Ministra Klimatu i Środowiska, czyli nie jest prawomocny. Konsekwencją powyższych wywodów jest również uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że uzasadnienie wyroku (a także postanowienia) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie NSA, zaskarżone postanowienie Sądu I instancji nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w powyższym przepisie, w szczególności nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie przedstawiono wywodu, który doprowadził Sąd do orzeczenia o odrzuceniu skargi, zaś oparcie się wyłącznie o treść nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3016/21, który - jak stwierdzono powyżej - nie był dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wiążący w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., NSA uznał za naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a., uniemożliwiające w istocie kontrolę zaskarżonego postanowienia pod kątem oceny przesłanek dopuszczalności skargi, skoro Sąd takiej oceny de facto nie dokonał. (...) Zatem bez przesądzania kierunku rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na potrzebę rozważenia przez Sąd I instancji ewentualnego wpływu prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt I GSK 517/22 na wynik niniejszej sprawy przed oceną dopuszczalności skargi." Wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może wykraczać poza zakres kognicji i orzekania, wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną. Wydanie wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny z pominięciem wykładni dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy sformułowaniu takiego zarzutu w skardze kasacyjnej prowadzi do jej uwzględnienia. Adresatem normy z art. 190 p.p.s.a. jest sąd, któremu sprawa została przekazana, a zastosowanie wskazanego przepisu w konkretnej sprawie przyspiesza postępowanie sądowoadministracyjne przez ostateczne przesądzenie pewnych kwestii spornych jeszcze przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Wykładnia prawa dokonana w trybie art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpatrzeniu. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie związany jest wykładnią prawa dokonaną w trybie art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22, która obejmuje: 1. prawidłowe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy; 2. potrzebę rozważenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy ewentualnego wpływu prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie I GSK 517/22. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 stycznia 2025 r., I GSK 517/22 (LEX nr 3823323) po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2021 r., V SA/Wa 3016/21 w sprawie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o korektę kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowe uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie rozważył ewentualnego wpływu prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie I GSK 517/22 na wynik rozpoznawanej sprawy. Zamiast tego, powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2025 r., I GSK 159/22 (LEX nr 3845916) cytując go prawie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy sprzecznie z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na ocenie prawnej wyrażonej we wskazanym przez siebie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym skargę kasacyjną oddalono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy sprzecznie z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny pominął wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2025 r., I GSK 517/22, którym skargę kasacyjną uwzględniono. Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz drugi odstąpił od samodzielnej oceny dopuszczalności skargi na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. w Warszawie z 27 listopada 2020 r. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast, według art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22 jest orzeczeniem, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a. Skarga kasacyjna od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, co do zasady została oparta na podstawach, które nie są sprzeczne z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. Tak pojmowana podstawa rozstrzygnięcia powinna być podana i wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku. Wadliwie sporządzone uzasadnienie postanowienia z 24 kwietnia 2025 r., nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia pełną kontrolę kasacyjną postanowienia. W rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., I GSK 1834/22 przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uwzględnił tej wykładni, przez co naruszył art. 170 p.p.s.a. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Z tego powodu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie może być uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 602 ceny
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny