I GSK 556/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 791/19 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 791/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu. A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca prowadzi szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkoły publicznej, które otrzymują dotacje z jednostek samorządu terytorialnego, dotacje te są jedynym źródłem finansowania bieżącej działalności szkół i pokrywają 100% wydatków. W sytuacji wszczęcia postępowania egzekucyjnego skarżąca utraci możliwość regulowania bieżących zobowiązań i uniemożliwi to kontynuowanie procesu dydaktycznego, który jest obecnie w toku. Tym samym rozpoczęcie egzekucji spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody - konieczność pokrycia wydatków na likwidację szkoły, ewentualne roszczenia powstałe w związku z realizacją procesu dydaktycznego, a także spowoduje trudne do odwrócenia skutki, tj. uniemożliwienie kontynuowania procesu dydaktycznego co przejawia się koniecznością nagłego zakończenia zajęć dydaktycznych dla słuchaczy bowiem skarżąca nie będzie w stanie pokryć kosztów dokończenia nauki z innych źródeł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "ppsa") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77). Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 ppsa). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo powtórzenie przez stronę treści przepisu art. 61 § 3 ppsa. Nie wystarczy również powołać się ogólnikowo na wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak to ma miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy. Skarżąca spółka nie przedłożyła dokumentów na podstawie, których możliwe byłoby dokonanie oceny zasadności zawartych we wniosku twierdzeń. Treść uzasadnienia wniosku wskazuje, iż skarżąca obawia się wyrządzenia jej znacznej szkody majątkowej poprzez utratę płynności finansowej prowadzonych przez nią szkół i konieczność ich likwidacji. Aby ocenić prawdopodobieństwo zaistnienia takiego skutku niezbędne jest odniesienie wysokości obciążającej ją kwoty zwrotu do aktualnej kondycji majątkowej i możliwości płatniczych. Skarżąca winna rzetelnie i przejrzyście zobrazować swoją aktualną sytuację finansową, a twierdzenia poprzeć odpowiednimi dokumentami. Z powinności tej nie wywiązała się. Nie wiadomo jakie czesne pobierane jest od uczniów, jaki jest status prawny budynków, w których prowadzone są szkoły, jakimi dysponuje środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunkach bankowych bądź w kasie, a także, jaki posiada majątek ruchomy i nieruchomości oraz jakiej wartości. Strona nie uściśliła jaki konkretnie wpływ mieć będzie na prowadzoną przez nią działalność edukacyjną wykonanie zaskarżonej decyzji. Za niewystarczające należy uznać samo tylko wskazywanie na ewentualne zaprzestanie funkcjonowania placówek edukacyjnych z uwagi na brak środków, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawia w jakikolwiek sposób wpływu dotacji i ewentualnie konieczności jej zwrotu na zdolność finansową spółki związaną z prowadzoną działalnością oświatową. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nie ulega wątpliwości, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W efekcie wniosek ten należało oddalić na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa. Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.