I GSK 501/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. (poprzednio w L.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 495/23 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. (poprzednio w L.) na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 23 marca 2023 r., nr MW-V.3160.1.32.2022.UVN w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 495/23 oddalił skargę A Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. (poprzednio w L.) na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 23 marca 2023 r., nr MW-V.3160.1.32.2022.UVN w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w ramach której złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że obowiązek zwrotu tak wysokiej kwoty w chwili obecnej nie jest możliwy z uwagi na sytuację finansową skarżącej oraz, że działalność gospodarcza skarżącej nie będzie mogła być kontynuowana w przypadku wyegzekwowania wskazanej kwoty 609 219,85 zł i odsetek w wysokości 182 602,00 zł. Odwołując się do sprawozdania finansowego za 2022 rok skarżąca wskazała, że jej sytuacja finansowa jest trudna i nie jest w stanie bez szkody ponieść tak wysokich kosztów związanych ze zwrotem środków finansowych wskazanych ww. decyzji. Obecnie spółka posiada 13 237,45 zł straty, a jest zobowiązana do regulowania stałych zobowiązań związanych z jej funkcjonowaniem. Obecna sytuacja majątkowa powoduje, że zachodzi konieczność do podjęcia uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki. W związku z tym brak wstrzymania wykonalności decyzji spowoduje, że spółka wejdzie w stan upadłości, co wiązało się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja jest wadliwa w całości, a przymusowa egzekucja środków pieniężnych spowoduje brak płynności finansowej po stronie spółki, a tym samym jej niewypłacalność bądź też konieczność podjęcia środków w kierunku ogłoszenia upadłości. Tym bardziej, że spółka nie posiada żadnych źródeł przychodów, powstała jako podmiot realizujący prace badawczo-rozwojowe. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada środków na rachunku bankowym, które mogłyby nawet w niewielkiej części pokryć takie zobowiązania. Spółka z pewnym trudem realizuje bieżące zobowiązania, a koszty zostały ograniczone do absolutnego minimum na czas pozostający do rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania. Strona wskazała także, że ww. sytuacja spowoduje konieczność podjęcia uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca, zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – aprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartym w skardze kasacyjnej podniosła te same argumenty co przed Sądem pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. odmówił spółce wstrzymania wykonania decyzji i nie przedstawiła żadnej dodatkowej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązania skarżącej odnośnie zwrotu środków dofinansowania do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora wniosku. W ocenie NSA, skarżąca we wniosku nie wykazała takich okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Sam wniosek napisany został bardzo ogólnie. Skarżąca wniosek uzasadniła tym, że z uwagi na sytuację finansową zwrot środków wskazanych w zaskarżonej decyzji nie jest możliwy. Załączyła co prawda (do skargi) sprawozdanie finansowe za rok 2022. Jednak nie wykazała, że zwrot środków doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie dokonała analizy załączonego sprawozdania finansowego, nie poczyniła żadnych ustaleń, nie opisała ich we wniosku. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie odnosił się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczające do oceny rzeczywistej i aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej, co z kolei uniemożliwiało skonfrontowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z faktycznymi możliwościami płatniczymi strony. W rezultacie Sąd nie miał możliwości stwierdzenia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej. Skarżąca podniosła również, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w całości, niemniej jednak Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o konkretnych okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.