Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 45/23

Wyrok NSA z 5 grudnia 2025 r., I GSK 45/23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
5 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4516/21 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 lipca 2021 r. nr 17/DZN/D/2021 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zaległości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. O. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 20 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4516/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 15 lipca 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości spółki. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. 5 lutego 2016 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez Grupę Producentów Owoców i Warzyw A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej Grupy Producentów Owoców i Warzyw. Decyzją z 5 maja 2016 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązał spółkę A. do zwrotu kwoty nienależnie pobranych środków w wysokości 1 131 239,42 zł. Decyzją z 5 maja 2016 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 15 września 2016 r. Pismem z 17 listopada 2016 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. tytuły wykonawcze nr [...], [...] i [...] na łączną kwotę 1 131 239,42 zł. W toku tego postępowania spółka dokonała wpłaty 100 000 zł na rachunek bankowy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tytułem spłaty ciążącego na niej zobowiązania. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. przekazał na rachunek bankowy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa łącznie kwotę 145 728,20 zł, wyegzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej spółki. Postanowieniem z 24 września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki A., wskazując na bezskuteczność dalszej egzekucji. Postanowieniem z 10 lutego 2020 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeniesienia na K. O. odpowiedzialności za zaległości Grupy Producentów Owoców i Warzyw A. Sp. z o.o. W toku tego postępowania komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. poinformował, że wobec spółki prowadzone są postępowania egzekucyjne z roszczeń wierzycieli na łączną kwotę około 3 300 000 zł. Egzekucja została skierowana między innymi do rachunków bankowych (bezskutecznie) oraz nieruchomości, której wartość, zgodnie z operatem szacunkowym z 20 marca 2020 r. wynosiła 701 000,00 zł. Innych składników majątkowych nie ustalono. 24 września 2020 r. organ skierował do A. D., W. B., J. B. oraz A. D. zapytanie w sprawie spłaty wierzytelności zabezpieczonych wpisami hipotecznymi na powyższej nieruchomości i jednocześnie wezwał spółkę do udzielenia informacji w sprawie ich spłaty. Pismem z 13 października 2020 r. K. O. poinformował, że ustanowione na rzecz W. B., i J. B., A. D., A. D. i Gminy C. wierzytelności hipoteczne na łączną kwotę 5 562 028,90 zł i 32 875,00 euro nie zostały spłacone. Do pisma dołączono zezwolenie na wykreślenie hipoteki wydane przez Bank Spółdzielczy w Ł., w którym bank ten zrzekł się hipoteki umownej łącznej do kwoty 1 016 000,00 zł na zabezpieczenie udzielonego przez bank kredytu inwestycyjnego preferencyjnego. Okoliczność braku spłaty wierzytelności potwierdzili A. D., A. D., J. B. i W. B. Pismem z 21 grudnia 2020 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. poinformował, że nieruchomość stanowiąca własność spółki została 24 września 2020 r., w drodze pierwszej licytacji, sprzedana za kwotę 525 750,00 zł. Decyzją z 16 marca 2021 r. Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o odpowiedzialności K. O. - pełniącego od 19 listopada 2015 r. funkcję Prezesa Zarządu Grupy Producentów Owoców i Warzyw A. Sp. z o.o. za: 1) zaległości tej spółki w kwocie 918 589,81 zł (po uwzględnieniu wpłaty dokonanej przez spółkę oraz wpłat przekazanych przez organ egzekucyjny), ustalone decyzją wydaną przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 5 maja 2016 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, uzyskanych na mocy decyzji z: 22 lipca 2013 r., z 23 grudnia 2013 r. i z 16 czerwca 2014 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania; 2) odsetki za zwłokę w wysokości 244 167,26 zł, naliczane od kwoty ustalonej decyzją z 5 maja 2016 r., od dnia 14 sierpnia 2013 r. (tj. od daty realizacji płatności), do dnia wydania niniejszej decyzji, przy stawce odsetek Europejskiego Banku Centralnego w wysokości 3,50 % (powiększonej o trzy punkty procentowe). Po rozpatrzeniu odwołania K. O. decyzją z 19 lipca 2021 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 16 marca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył mające odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm.), dalej: "ustawa o ARiMR" przepisy art. 107 § 1 i 2 oraz art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2020, poz. 1325 ze zm.), dalej: "O.p.". Następnie wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że K. O. od 19 listopada 2015 r. do dnia wydania decyzji organu I instancji nieprzerwanie był prezesem zarządu Grupy Producentów Owoców i Warzyw A. sp. z o.o., a zatem pełnił tę funkcję w dacie płatności zobowiązań wynikających z decyzji Dyrektora Pomorskiego OR ARiMR o ustaleniu kwoty należności do zwrotu z 5 maja 2016 r. utrzymanej w mocy decyzją Prezesa ARiMR z 15 września 2016 r., egzekucja powyższych należności z majątku spółki okazała się bezskuteczna, zaś K. O., jako prezes zarządu spółki, nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W ocenie Prezesa ARiMR, nie ulega wątpliwości, że egzekucja z całego majątku spółki, okazała się bezskuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Potwierdza to jednoznacznie treść postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 24 września 2019 r. oraz pismo Sądu Rejonowego w L. z 14 czerwca 2021 r. sygn. akt [...] wraz z załącznikami, z którego wynika, że należąca do spółki nieruchomość była warta 701 000,00 zł, a została zlicytowana za kwotę 525 750,00 zł. Dyrektor Pomorskiego OR ARiMR nie uczestniczył w podziale sumy uzyskanej z egzekucji, a zaspokojenie uzyskali inni wierzyciele hipoteczni mający pierwszeństwo zaspokojenia. K. O. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części (próba wskazania jako takiego mienia, znacznie obciążonej nieruchomości nr KW [...], z której egzekucja obiektywnie nie mogła przynieść wierzycielowi żadnych korzyści, musiała zakończyć się niepowodzeniem). Oznacza to, że strona nie spełniła przesłanki określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Strona nie wykazała także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jej winy, czyli nie wykazała przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Zdaniem Prezesa ARiMR, strona nie wykazała żadnym dowodem, że spółka A. znajdowała się - w okresie od 2016 do początków 2019 r. - w na tyle dobrej kondycji finansowej, że wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości należałoby wówczas uznać za bezprzedmiotowe. Przeciwnie, akta sprawy wskazują, że na dzień 31 grudnia 2017 r. stan zobowiązań spółki wynosił 5 637 220,67 zł, zaś na dzień 31 grudnia 2018 r. wynosił 5 699 937,41 zł. W tych między innymi latach spółka wykazywała stratę, natomiast biorąc pod uwagę, że jedynym majątkiem spółki nadającym się do realnej egzekucji pozostawała nieruchomość o nr KW [...] o szacunkowej wartości ok. 701 000,00 zł (obciążona wieloma wpisami hipotecznymi), uznać należy, że liczne zobowiązania pieniężne spółki przekraczały wartość jej majątku, a stan ten utrzymywał się przez okres przekraczający 24 miesiące. W 2018 r. spółka nie prowadziła już działalności "operacyjnej". Można zatem przyjąć, że spółka była dłużnikiem niewypłacalnym. A zatem K. O. powinien wystąpić do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki, a skoro tego zaniechał, to ponosi winę za niezłożenie tego wniosku. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zaskarżonym obecnie wyrokiem z 20 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4516/21 skargę tę oddalił. WSA za prawidłowe uznał ustalenia organów, że skarżący od 19 listopada 2015 r. jest prezesem Grupy Producentów Owoców i Warzyw A. Sp. z o.o., a egzekucja należności z majątku spółki okazała się bezskuteczna, zaś strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. W ocenie sądu I instancji trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że rezygnację z egzekucji z nieruchomości o nr KW [...] uznać należało za uzasadnioną. Jak wynika z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z tej nieruchomości, była ona warta 701 000,00 zł, a została zlicytowana za kwotę 525 750,00 zł (nieruchomość była obciążona licznymi hipotekami, które miały pierwszeństwo zaspokojenia przed Agencją). Odnosząc się do zarzutów skargi sąd wyjaśnił, że organ decyzją z 5 stycznia 2017 r. (na wniosek spółki) orzekł o rozłożeniu na raty spłaty należności ustalonych decyzją z 5 maja 2016 r. Powyższa decyzja została zmieniona, na wniosek spółki, decyzją Prezesa ARiMR z 16 maja 2017 r. w zakresie terminu płatności pierwszej raty. Spółka nie wywiązała się z płatności nałożonych na nią rat mimo, że termin płatności pierwszej raty był na jej wniosek zmieniany. Okoliczność, że spółka nie wywiązywała się z decyzji ratalnej już w 2017 r. świadczy nie o naruszeniu przez organ zasady zaufania, lecz o braku płynności finansowej (wypłacalności) po stronie spółki już w ówczesnym czasie. Sąd I instancji podkreślił, że dowód z opinii biegłego organ podatkowy zobowiązany jest przeprowadzić, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych". Ustalenie okoliczności faktycznej, kiedy w spółce wystąpił stan niewypłacalności, należy do ustaleń, które samodzielnie powinny przeprowadzić organy podatkowe. Zdaniem sądu I instancji organy słusznie uznały, że zaprzestanie płacenia długów przez spółkę miało charakter trwały, a racjonalna ocena sytuacji majątkowej spółki dawała uzasadnione podstawy do przyjęcia, że jej zdolność płatnicza nie mogła zostać w niedługim czasie odzyskana, zaś skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości. Za całkowicie bezpodstawny sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia art. 19 k.p.a. poprzez wydanie przez organ I i II instancji decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. WSA wskazał, że skarżący zamieszkuje poza granicami Polski - w A. Zatem zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Co istotne skarżący odpowiadając na wezwanie do złożenia wyjaśnień w piśmie z 2 marca 2020 r. wskazał jako swój adres: [...], [...] C., a zatem rozpatrzenie sprawy w I instancji przez Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR było uzasadnione. W skardze kasacyjnej K. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 a contrario i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 a contraio i 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględniania z uwagi na to, że organ II Instancji, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się: a) naruszenia art. 19 k.p.a. poprzez wydanie przez organ I, jak i II instancji decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej, co spowodowało, iż wydane decyzje winny zostać uznana za nieważne zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.; b) naruszenia art. 116 § 1 O.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie mimo, że strona nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości; c) naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości (na okoliczność czy wobec spółki wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, a jeśli tak to kiedy one wystąpiły), mimo że zebrany w sprawie materiał dowody nie jest wystarczający do stwierdzenia, iż wobec spółki A. wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość; d) naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w jaki sposób obliczono wysokość zaległości spółki (zarówno w zakresie należności głównej i odsetek) na dzień wydania decyzji wobec K. O.; e) naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organy ARiMR postępowania z naruszeniem zasady zaufania co w konsekwencji powoduje, iż w rzeczywistości to organy ARiMR ponoszą winę za to, iż spółka nie była w stanie spłacać należności w uzgodnionych ratach, albowiem - wbrew porozumieniu między spółką, a organem ARiMR - od spółki zostały ściągnięte koszty egzekucji w wysokości prawie 100 000,00 zł, mimo że zgodnie z ustaleniami spółka miała nie ponosić tych kosztów; f) naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia na podstawie jakich dowodów organ administracyjny ustalił stan faktyczny, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; g) naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia przez organ II Instancji skarżącego, ani jego pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku i brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako niezasadna nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. NSA z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty i wnioski. Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Z przepisów art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika zatem, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu I instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom przesadzają o nieskuteczności wniesionego środka zaskarżenia. Powyższe uwagi były konieczne bowiem zawarte w petitum skargi kasacyjnej zarzuty są nieskuteczne, ponieważ sposób ich sformułowania i brak w skardze kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia na ich poparcie przesądził o ich nietrafności. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do zarzutów sformułowanych w punktach 1 b), c) f) i 2 jej petitum. Zaś uzasadnienie pozostałych zarzutów stanowi w głównej mierze zbiór wyrywków z orzecznictwa sądowoadministracyjnego bez wykazania na czym polega zarzucane sądowi I instancji naruszenie prawa i jaki miało wpływ na wynika sprawy, co jest warunkiem skuteczności zarzutów naruszenia prawa procesowego stawianych w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną zasadniczo w dwóch przypadkach, a mianowicie, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1071/17; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1363/17; 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3998/17- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www. orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA") oraz, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz.39). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle poważne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14, z 6 marca 2019r., sygn. akt II GSK 985/17, dostępne w CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód pozwala w sposób wystarczająco logiczny i jasny zrekonstruować stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i powodów, dla których w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 19 k.p.a. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 29 ust. 2 tej ustawy, właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1) ustawy o ARiMR do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni. Zaś uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 7, przysługują organowi, o którym mowa w ust. 2. Z powyższego wynika zatem, że w kontrolowanym postępowaniu, dotyczącym przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu nienależnie pobranych środków finansowych, przepisy ustawy Ordynacja podatkowa regulują zasady przenoszenia tej odpowiedzialności na skarżącego natomiast do postępowania, w ramach którego decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności jest wydawana, zastosowanie mają przepisy k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości miejscowej, której organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać z urzędu, stosownie do art. 19 i art. 6 k.p.a. Trafnie WSA wskazał, że właściwość miejscową organu I instancji w rozstrzyganej sprawie należało ustalić na podstawie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym właściwość miejscową organu ustala się według miejsca zamieszkania w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania lub pobytu w kraju. Z akt sprawy wynika, że w toku kontrolowanego postępowania w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień skarżący kasacyjnie wskazał organowi jako swój adres miejscowość Ł. w województwie pomorskim, a zatem Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR był organem właściwym do rozpoznania sprawy. Oceniając zasadność pozostałych zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. skonstatować należy, że autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu nie wykazał, że ich ewentualne naruszenie miało wpływ na wynik sprawy a więc, że gdyby sąd I instancji dostrzegł uchybienie przez organy wskazanym przepisom jego rozstrzygnięcie byłoby odmienne. A zatem już z tego powodu uznać należało je za niezasadne. Dalej wskazać należy, że z uwagi na treść cytowanego powyżej art. 10 a ustawy o ARiMR w sprawie nie miały zastosowania art. 7, art.10 ani art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej analiza akt administracyjnych wskazuje, że zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający do podjęcia kontrolowanego rozstrzygnięcia, organy także w sposób prawidłowy rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Postępowanie wyjaśniające jest zawsze zdeterminowane przepisami prawa materialnego, które przesądzają o zakresie potrzebnych w sprawie ustaleń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione, a w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych (prawnie relewantnych), które nie zostały wykazane przez organ w zgromadzonym materiale dowodowym. W sytuacji, gdy strona w skardze kasacyjnej kwestionuje kompletność zgromadzonego materiału dowodowego, sposób jego rozpatrzenia oraz ocenę, formułując jedynie ogólne tezy w tym zakresie, bez wskazania na konkretne braki w materiale dowodowym oraz konkretne okoliczności faktyczne, będące podstawą skarżonego rozstrzygnięcia, ustalone w ramach wadliwie jej zdaniem przeprowadzonego postępowania dowodowego, brak jest podstaw do uznania za trafne zarzutów w tym zakresie. Podnoszona przez skarżącego kasacyjnie kwestia wystąpienia przesłanek oraz właściwego czasu na zgłoszenia wniosku o upadłość stanowią okoliczności obiektywne ustalane na podstawie okoliczności sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na co trafnie zwrócił uwagę sąd I instancji, za ugruntowane uznać należy stanowisko zgodnie z którym organy są uprawnione do samodzielnego ustalenia istnienia stanu niewypłacalności w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bez konieczności sięgania do opinii biegłego, jeśli zgromadzone dowody w sposób jednoznaczny okoliczność tę potwierdzają. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek okoliczności w sprawie, których ocena w stanie faktycznym wymagałaby wiadomości specjalnych, a tym samym wskazywałaby na konieczność powołania biegłego. Z akt sprawy wynika, że spółka zarówno w 2017, jak i 2018 roku ponosiła straty przekraczające 5 600 000 zł, w roku 2018 nie prowadził już działalności operacyjnej, w 2017 r. nie była w stanie uiścić w ratach swoich zaległości wobec organu. Okoliczności te wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że była dłużnikiem niewypłacalnym. Organ nie uchybił także wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązkom w zakresie należytego sporządzenia uzasadnienia wydanej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie jej podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. Z kolei zaprezentowana w skardze kasacyjnej argumentacja na poparcie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. nie ma żadnego związku z przedmiotem kontrolowanego przez sąd I instancji postępowania. Powody bowiem, dla których spółka nie uregulowała rat zobowiązanie, za które aktualnie odpowiada skarżący, nie mają żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej do sądu decyzji. Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 116 § 1 O.p poprzez jego bezpodstawne zastosowanie z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie nie ponosi winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, której był prezesem, wskazać należy przede wszystkim, że prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych wymaga od autora skargi kasacyjnej precyzyjnego wskazanie przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone w kontrolowanej sprawie. Jeśli dany przepis posiada klika jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu bowiem NSA nie może domyślać się zakresu zaskarżenia kontrolowanego wyroku. Dalej podkreślić należy, że nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z uzasadnienia takiego zarzutu wynika, że skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia w zakresie stanu faktycznego. Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez sąd przepisów prawa procesowego. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 74/23, LEX nr 3738711; czy z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 1313/23, LEX nr 3853814, dostępne w CBOSA). Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. np. wyroki NSA z dnia: 3 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 2071/09, LEX nr 744520; z 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1046/19, LEX nr 3220973; z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3442/21, LEX nr 3353067). Autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie stanu faktycznego ustalonego w sprawie wskazującego, iż zostały spełnione pozytywne przesłanki odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki, a strona nie wykazała zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, co czyni zarzut niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 O.p. niezasadnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 stycznia 2023
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Joanna Wegner Małgorzata Grzelak /przewodniczący/ Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny