Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 426/22

I GSK 426/22 - Wyrok NSA z 2025-05-15

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
15 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 506/21 w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 15 marca 2021 r. nr Rep.1695/IN/20 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 27 października 2021r., sygn. akt I SA/Ol 506/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 z późn. zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę E.K. (dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej też: "SKO", "Kolegium") z 15 marca 2021r., nr Rep.1695/IN/20 w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez nie wzięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pod uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu sprawy skarżącej E.K. w składzie, w którym dwóch członków składu orzekającego wydało uprzednio uchyloną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 12 sierpnia 2019r., a tym samym Przewodnicząca składu orzekającego A.N. oraz członek składu orzekającego K.K. podlegali wyłączeniu jako osoby biorące udział w wydaniu już uprzednio zaskarżonej decyzji; b. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że uchylenie decyzji Burmistrza Miasta L. i orzeczenie, co do istoty sprawy, podczas gdy zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz konieczność poczynienia ustaleń w zakresie dotyczącym objęcia opieką dzieci w wieku 2,5 lat uzasadniały uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; c. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 6, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie na gruncie niniejszej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że wydanie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu nie nastąpiło w oparciu o niepełny materiał dowodowy sprawy, nie poparty rozważeniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy organ II instancji nie uzupełnił materiału dowodowego, a ustalenia poczynione przez organ I instancji nie były wystarczające dla wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy Miejskiej L., a to skutkowało rażącym naruszeniem zasad oceny i gromadzenia dowodów w toku postępowania administracyjnego; d. art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu wypełniło wytyczne i wskazówki uprzednio wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż skoro wypełniono te wskazówki, to strona postępowania nie ma możliwości polemiki z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, podczas gdy w rzeczywistości wskazówki uprzednio wydane w przedmiotowej sprawie odnosiły się wyłącznie do kwestii uzasadnienia uprzednio zaskarżonej decyzji (błędy proceduralne), a tym samym de facto brak możliwości polemiki z zaskarżoną decyzją powodowałby odebranie stronie możliwości obrony swoich praw. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca E.K. wykorzystała dotację w kwocie [...] złotych niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy otrzymana przez skarżącą E.K. w roku 2016 dotacja oświatowa została w całości wykorzystana w sposób zgodny z normami prawa materialnego i przeznaczona na wydatki w zakresie dofinansowania realizacji zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy, a którymi związanie polega na tym, że wskazanie przez skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niewyartykułowane przez skarżącą naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przepis ten określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005r., sygn. akt FSK 2302/04, te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także co istotne wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Z kolei kasator zarzucając naruszenia tzw. materialne (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jest zobowiązany do konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów, zawierając wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Sąd II instancji nie może domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji wyroku Sądu I instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, spowodowały znaczne ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazać zatem należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt I OSK 178/13, tamże). Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 601/09, wyroki NSA z: 31 marca 2004r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 10.; 13 października 2004r., FSK 548/04, 14 października 2004r., FSK 568/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 67; 21 lutego 2005r., GSK 1045/04, 3 marca 2005r., GSK 974/04, 3 września 2008r., II GSK 293/08, tamże). Niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 654/12, tamże). W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim zauważyć należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd I instancji, w warunkach przewidzianego w art. 153 p.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 lipca 2020r., sygn. akt I SA/Ol 814/19. Wyrokiem tym WSA uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 12 sierpnia 2019r. Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji stały się błędy proceduralne popełnione przez organ odwoławczy. Główną wadą zaskarżonej decyzji był brak przedstawienia własnego stanowiska Kolegium w kwestii dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, co w decyzji organu I instancji powiązano ze stwierdzeniem, że część dotacji wykorzystano na potrzeby dzieci poniżej 2,5 roku życia. Skoro organ odwoławczy zmienił treść rozstrzygnięcia, to w zaskarżonej decyzji należało przedstawić własne merytoryczne stanowisko, z którego wynikałoby dlaczego, zdaniem SKO, skarżąca błędnie rozliczyła dotację na wydatki ponoszone na dzieci poniżej 2,5 roku życia. Sąd nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego oraz k.p.a. w odniesieniu do procesu gromadzenia przez organ dowodów. Podał, że skoro w postępowaniu zakwestionowane zostało pobranie i wykorzystanie dotacji, to skarżąca zobowiązana była wykazać, że nie było podstaw do podważania wydatków finansowanych z dotacji. Skarżąca nie przedstawiła przekonywujących dowodów w tym zakresie, a ponadto ignorowała wezwania organu ryzykując, że z braku dowodów na prawidłowość dokonywanych wydatków organ orzeknie o zwrocie dotacji. Sąd zalecił SKO, aby rozpatrując sprawę ponownie, dokonało samodzielnej oceny zebranych dowodów oraz przedstawiło własne stanowisko, obejmujące ocenę faktyczną i prawną w zakresie wszystkich wydatków uznanych za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz nienależnie pobraną. W ramach tej oceny wyjaśniło również przyczyny, dla których wydatki na dzieci poniżej 2,5 roku życia nie zostały uznane za podlegające rozliczeniu z dotacji na 2016r. oraz powody, dla których odmiennie niż organ I instancji uznał, że jest to dotacja nienależnie pobrana, a ponadto przedstawiło wyliczenie wymienionych w sentencji decyzji kwot, dotyczących dotacji nienależnie pobranej oraz nieprawidłowo wykorzystanej. Odnosząc się do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także Sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o której stanowi zacytowany przepis, to wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w o odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie; musi pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia Sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX/el. 2024, komentarz do art. 153). Zarówno organ administracji, jak i Sąd rozpoznając sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Działania naruszające zasadę wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną przez Sąd administracyjny (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 września 2010r., sygn. akt I OSK 920/10, 28 lutego 2018r., sygn. akt II OSK 1690/17). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia, zawierającego ocenę prawną. Wyrok z 10 grudnia 2018r. uprawomocnił się, a zatem zarówno organ, jak i Sąd I instancji, a obecnie także NSA są nim związani na mocy art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. Trafnie wskazał WSA, że Sąd rozpoznając sprawę po raz pierwszy nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. A zatem przesądził, że brak było podstaw do sfinansowania z dotacji wydatków na dzieci poniżej 2,5 lat. Te wadliwie naliczone wydatki zostały wyodrębnione i wyliczone zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z 2 lipca 2020r.,sygn. akt I SA/OI 814/19. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu decyzją z 15 marca 2021r. uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta L. i orzekło co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości dotacji wykorzystanej przez skarżącą niegodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W trzyosobowym składzie Kolegium byli m.in. A.N. (przewodniczący) oraz K.K. Kolegium wskazało, że uwzględniło kwoty wynikające z faktur nr [...] na kwotę [...] zł (zakup gabloty) oraz nr [...] na kwotę [...] zł (faktura niepłacona), a także koszty ogólne przedszkola sfinansowane z dotacji dotyczące również dzieci w wieku poniżej 2,5 lat) wyliczone na kwotę [...] zł. Jako zbędne Kolegium oceniło rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia terminów: zwrotu udzielonej dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi, bowiem kwestie te wprost wynikają z przepisów ustawy o finansach publicznych (art. 252 ust. 1, ust. 2 i ust. 6). Tym samym zasadnie WSA uznał, że SKO wypełniło wskazówki zawarte w wyroku WSA, a rozliczenia tego skarżąca skutecznie nie podważyła. W konsekwencji do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego stosowane były zasadnie powołane wcześniej przepisy prawa materialnego. Trafnie wskazał WSA, iż SKO nie naruszyło treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie przez Kolegium sprawy w składzie, w którym jego dwóch członków wydało uprzednio uchyloną przez WSA w Olsztynie decyzję Kolegium z 12 sierpnia 2019r. Wbrew twierdzeniem strony skarżącej kasacyjnie, przewodnicząca A.N. oraz członek składu K.K. nie podlegali wyłączeniu jako osoby biorące udział w wydaniu już uprzednio zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 24 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że nie ma podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji (por. wyroki NSA z: 2 grudnia 2021r., sygn. akt I OSK 905/20; 12 stycznia 2023r., sygn. akt II OSK 153/20; publ: CBOSA). Oznacza to, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę wyłączenia pracownika organu wiąże bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, że osoba wydająca decyzję w pierwszej instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od decyzji, w której wydaniu brała udział. Powyższa reguła nie odnosi się jednak do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019r., sygn. akt I OSK 570/18; publ.: CBOSA). SKO nie naruszyło treści art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie przez Kolegium sprawy w składzie, w którym jego dwóch członków wydało uprzednio uchyloną przez WSA w Olsztynie decyzję Kolegium z 12 sierpnia 2019r. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przewodnicząca A.N. oraz członek składu K.K. nie podlegali wyłączeniu jako osoby biorące udział w wydaniu już uprzednio zaskarżonej decyzji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z treścią powołanego wyroku WSA przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji stały się błędy proceduralne popełnione przez organ odwoławczy. Główną wadą zaskarżonej decyzji był brak przedstawienia własnego stanowiska w kwestii dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. To zostało powiązane ze stwierdzeniem, że część dotacji wykorzystano na potrzeby dzieci poniżej 2,5 roku życia. Zauważyć należy, że wbrew stanowisku skarżącej organy zebrały w sprawie wystarczający materiał dowodowy i należycie go oceniły aby wydać zaskarżoną decyzję. Podjęto także niezbędne kroki do wydania decyzji zgodnej z procedurą administracyjną. Uwzględniając powyższe, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania - art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także co istotne wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W świetle powyższych wywodów odnoszących się do naruszenia przepisów procesowych oraz prawa materialnego objętych skargą kasacyjną w zakresie dotacji wykorzystanej w 2016r. niezgodnie z przeznaczeniem, zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione. Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego wskazane w pkt I. lit a-d) petitum skargi kasacyjnej. Niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazane w pkt II. petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy z 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U z 2015r., poz. 2156 z późn. zm.) dotacje dla niepublicznych przedszkoli mogły być przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola w zakresie kształcenia, które dotyczą wydatków szczegółowo określonych w tym przepisie wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na: a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 - z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego; 2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, c) sprzęt sportowy i rekreacyjny, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania. Zgodnie z art. 5 ust.7 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 1a) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz.U. z 2013r., poz. 330, z późn. zm.), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Jak wynika z treści art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu j.s.t. wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności ich wykorzystania niezgodnego z przeznaczeniem. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że SKO nie zakwestionowało faktu, że otrzymana przez skarżącą w 2016r. dotacja oświatowa została w całości wykorzystana. Skuteczne zakwestionowano, że kwoty wynikające z faktur nr [...] tj. [...] zł (zakup gabloty) oraz nr [...] tj. [...] zł (faktura niepłacona) na łączną kwotę [...] zł i wydatki na dzieci poniżej 2,5 lat, które zostały wyodrębnione, a pokryte z dotacji, w tym zakresie dotację wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem. W konsekwencji wydatki wynikające z kwestionowanych faktur i wydatki na dzieci poniżej 2,5 lat, nie mogły być sfinansowane z dotacji. Nie zostały one bowiem poniesione zgodnie z wymogami prawa materialnego. Za zgodne z normami prawa materialnego można bowiem uznać wydatki, które są przeznaczone na realizację zadań przedszkola odnośnie kształcenia, wychowania i opieki. Nie dotyczy to natomiast wydatków na dzieci poniżej 2,5 lat. Mimo, że dotyczą one kształcenia, wychowania i opieki, to nie są finansowane z dotacji. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 lutego 2022
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne Działalność gospodarcza Środki unijne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/ Małgorzata Grzelak

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny