I GSK 413/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. Sp. z o.o. w D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 297/24 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2024 r. nr UP-460/2024 w przedmiocie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 297/24, oddalił skargę P. Sp. z o.o. w D. (skarżąca kasacyjnie, spółka) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ) z dnia 27 czerwca 2024 r. nr UP-460/2024 w przedmiocie umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Skarżąca kasacyjnie spółka w złożonej skardze kasacyjnej od ww. wyroku Sądu I instancji zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Podniosła, że znaczna kwota ustalona w zaskarżonej decyzji uzasadnia wstrzymanie jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Poza opisanymi przesłankami wynikającymi art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wymogami jakie stawiane są wnioskodawcy domagającemu się zastosowania przewidzianej tym przepisem instytucji ochrony tymczasowej, wskazać należy na pierwszorzędną przesłankę warunkującą zastosowanie powołanej regulacji. Otóż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Oznacza to, że wykonalne są akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. Decyzja której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Taka decyzja ze względu na zakres i charakter prawny nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że wniosek skarżącej kasacyjnie spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o odmowie umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe i nie podlega wykonaniu. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.