I GSK 40/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha- Holc Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. oraz K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1180/21 w sprawie ze skargi W. G. oraz K. P. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 11 grudnia 2020 r. nr DZF-XII.025.22.2020.DD.5 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od W. G. i K. P. na rzecz Ministra Finansów i Gospodarki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie), wyrokiem z 18 lutego 2022 r., sygn. V SA/Wa 1180/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.P. i W.G. (dalej zwanych skarżącymi) na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 11 grudnia 2020 r., nr DZF-XII.025.22.2020.DD.5, w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wnieśli skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów prawa materialnego, to jest art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, a to poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że pięcioletni termin do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżących za zobowiązania stowarzyszenia A. rozpoczął swój bieg w roku kalendarzowym 2018 (to jest w roku, w którym doszło do wydania ostatecznej decyzji określającej stowarzyszeniu A. kwoty środków dofinansowania podlegającej zwrotowi), podczas gdy zgodnie z prawidłowo zastosowanymi przepisami powołanymi w podstawie kasacyjnej, termin ten biegnie od daty zaistnienia nieprawidłowości, skutkujących wydaniem takiej decyzji. 2. obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów prawa materialnego, to jest art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych w zw. z art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa a to poprzez oddalenie skargi na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 11 grudnia 2020 roku (DZF-Xn.025.22.2020.DD.5) utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 30 grudnia 2019 roku nr [...], pomimo że organ wydający decyzję w pierwszej instancji administracyjnej nie był w tym zakresie kompetentny zgodnie z przepisem powołanym w podstawie zarzutu, gdyż nie posiadał upoważnienia instytucji zarządzającej, nadto zaś organem samorządu województwa nie jest marszałek lecz zarząd - i to ewentualnie zarząd województwa upoważniony jest do wydawania decyzji administracyjnych. Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Sąd zasadnie uznał, że decyzja w przedmiocie określenia beneficjentowi kwoty do zwrotu ma charakter deklaratoryjny, to jednak musi prowadzić do stwierdzenia, że zaległość w płatności kwoty należnej z tytułu zwrotu dofinansowania powstaje nie z chwilą wydania decyzji określającej taką kwotę, lecz z chwilą zaistnienia zdarzenia skutkującego wydaniem decyzji. Pogląd taki znajduje oparcie w dyspozycji art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art 67 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych. Organ, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz od skarżących kosztów postępowania kasacyjnego. Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 193 zd. 2 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej organu, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarżący kasacyjnie sformułowali pod adresem zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie dwa zarzuty nie wskazując w ogóle czy zostały one oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów prawa materialnego czy na podstawie z art. 174 pkt 2 tej ustawy, a więc na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów postępowania, które w dodatku miało wpływ na wynik sprawy. W dodatku zauważyć również należy, że oba zarzuty, dość lakoniczne w swojej treści, nie zostały rozwinięte czy też doprecyzowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jako że to uzasadnienie w istocie ogranicza się do powtórzenia treści obu zarzutów, bez przytoczenia dodatkowej argumentacji na poparcie ich zasadności. Opisane wyżej wady, jakkolwiek istotne, z punktu widzenia skuteczności obu zarzutów, nie uniemożliwiając jednak całkowitego odniesienia się do nich. Jeżeli chodzi o zarzut nr 1, to z racji jego podstawy prawnej, obejmującej art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych, przyjąć należy, ze ma on materialnoprawny charakter. Skarżący kasacyjnie poprzez niego podnieśli bowiem wadliwe zastosowanie tych przepisów, a to w związku z uznaniem, że pięcioletni termin do wydania decyzji o odpowiedzialności należy liczyć od 2018 r., a nie od momentu powstania nieprawidłowości. Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń należy podkreślić, że art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując termin początkowy pięcioletniego okresu do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki czy innego podmiotu, mówi jednoznacznie o powstaniu jego zaległości, a nie nieprawidłowości, której się dopuścił. Sama nieprawidłowość, a właściwie czas jej powstania, stwierdzenie której to skutkowało powstaniem zaległości, nie ma więc w tym wypadku decydującego znaczenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nieprawidłowość jakiej dopuścił się A. skutkowała powstaniem po jego stronie obowiązku zwrotu środków pochodzących z dofinansowania. Obowiązek ten został skonkretyzowany ostateczną decyzją z 22 marca 2018 r. A. nie dokonał zwrotu środków wraz z odsetkami, tak więc to dopiero w następstwie niedokonania tego zwrotu powstała zaległość, za która skarżący następnie zostali obciążeni odpowiedzialnością. Tak więc ten zarzut nie mógł zostać uznany za skuteczny. W przypadku drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej również brak jest podstaw do uznania jej zasadności. Zarzut ten, odnoszący się do uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisom prawa procesowego opiera się na stwierdzeniach odnośnie niewłaściwości organu pierwszej instancji. W tym wypadku skarżący kasacyjnie powołują się na naruszenie przez WSA w Warszawie art. 15 pkt 2 ustawy o samorządzie województwa, zgodnie z którym to przepisem organem samorządu województwa jest zarząd województwa. Ich zdaniem naruszeniem przedmiotowej regulacji było podpisanie decyzji organu pierwszej instancji przez marszałka województwa, a nie jego zarząd. Odnosząc się do tych stwierdzeń podkreślić należy, że zgodnie z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa, decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. W tej więc sytuacji brak jest podstaw do uznania, że marszałek nie był władny do podpisania decyzji, skarżący kasacyjnie natomiast nie wykazali tego, że w niniejszej sprawie podpisanie decyzji, z innych względów, wymagało odrębnego upoważnienia. Na podstawie art. 209, art. 202 art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził solidarnie od skarżących kasacyjnie na rzecz Ministra Finansów i Gospodarki kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, obejmujących zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który reprezentował organ na rozprawie.