I GSK 376/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 459/18 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków finansowych przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. O. na rzecz Zarządu Województwa Lubelskiego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 459/18 oddalił skargę P. O. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Skargę kasacyjną wniósł P. O. zaskarżając powyższy wyrok w całości. I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 z poźn. zm., dalej: u.f.p.) oraz art. 9 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 z poźń. zm.) w zw. z § 3 ust. 4 i 8 i § 4 ust. 6 oraz § 23 ust. 1 pkt 2 oraz § 23 ust. 3 Umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w zw. z przepisami Części II, Rozdziału 1, Podrozdziału 10 Wytycznych programowych poprzez zastosowanie podczas gdy nie doszło do niezastosowania się przez skarżącego do zapisów dotyczących podstawowych zasad kwalifikowania wydatków wynikających z zasady konkurencyjności. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo tego że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty (art. 188 p.p.s.a.) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 p.p.s.a.). Ponadto wniósł o zwrot od organu na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa, według norm przepisanych. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. pełnomocnik działający w imieniu skarżącego kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., to jest na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy oraz zarzucie naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Ze skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji Zarządu Województwa Lubelskiego w przedmiocie zwrotu części dofinansowania ze środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi. Skarżący w uzasadnieniu skargi powołuje się na opracowanie Ministerstwa Edukacji Narodowej pt. "Wybór wykonawcy z zachowaniem zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości" stwierdzając, że określone przez niego w procedurze kryteria nie doprowadziły do naruszenia zasady uczciwej konkurencji. Twierdzi, że zastosowane przez niego kryteria zapewniały wybór wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania przedmiotu zamówienia, były proporcjonalne, nie były nadmierne ani nazbyt restrykcyjne. Skarżący nie polemizuje nawet ze szczegółową argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w niekwestionowanych okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy jest nieuzasadniony. Podstawą zastosowania tych przepisów było uznanie przez organy administracji, że udzielone Skarżącemu środki finansowe były wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. Takie procedury określone były w szczególności zgodnie z § 4 ust. 6 pkt. 2 umowy w "Wytycznych programowych dotyczących systemu wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 w zakresie Europejskiego Funduszu Społecznego z dnia 29 kwietnia 2016 r. oraz w "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności". Zgodnie z wytycznymi także zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie (w szczególności z § 23 ust. 1 pkt 2 oraz § 23 ust. 3), Skarżący był zobowiązany stosować przy pozyskiwaniu wykonawców zasady konkurencyjności i stawiać wymagania proporcjonalne, odpowiadające przedmiotowi zamówienia. Sąd I instancji szczegółowo wyjaśnił, dlaczego zaakceptował ocenę organów co do naruszenia tych zasad przez Skarżącego. WSA stawiane przez Skarżącego potencjalnym wykonawcom wymogi co do uzyskiwania obrotów za ostatni rok, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności, posiadania środków finansowych, zestawił z przedmiotem zamówienia, zabezpieczeniami interesów Skarżącego wynikającymi z zawartej przez niego umowy z wykonawcą. Wywiódł z tego logiczny, uzasadniony i przekonywujący wniosek co do nieproporcjonalności stawianych wymogów, w sposób niezasadnie ograniczający krąg potencjalnych wykonawców zdolnych merytorycznie do wykonania zamówienia, a tym samym uzasadniający zarzut naruszenia zasady konkurencyjności. Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tę podziela. Zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie w żaden sposób oceny Sądu I instancji nie podważają. W istocie nawet nie zawierają rzeczowej polemiki z argumentacją Sądu I instancji, ograniczając się do stawiania tez przeciwnych tym stawianym przez Organ i Sąd I instancji. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, gdyż – jak wyżej wspomniano – na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę kasacyjna jedynie w granicach postawionych w niej zarzutów. Z tych przyczyn należało uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego za nieuzasadniony. Zarzut naruszenia przepisów postępowania sprowadzał się jedynie do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. (przez niezastosowanie) w zw. z art. 145 § 1 lit. a) (który zdaniem Skarżącego powinien być zastosowany). Dlatego też uznanie niezasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego czyniło niezasadnym tak sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania. Biorąc to wszytko pod uwagę należało skargę kasacyjną oddalić na podstawie ar. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).