I GSK 3291/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 509/18 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 marca 2018 r. nr 2201-IOA.4105.9.2018.2.MS w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z 11 lipca 2018 r. (sygn. akt I SA/Gd 509/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: organ) z 19 marca 2018 r., nr 2201-IOA.4105.9.2018.2.MS, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 4 września 2018 r. organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA. Pismem procesowym z 19 sierpnia 2022 r. pełnomocnik organu poinformował Naczelny Sąd Administracyjny o wykreśleniu skarżącej z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] marca 2022 r. i że wpis ten stał się prawomocny [...] kwietnia 2022 r., a wykreślenie nastąpiło bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Na potwierdzenie ww. informacji, pełnomocnik organu załączył do pisma odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS z 18 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) są zaliczane do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienie NSA z 19 października 2018 r. o sygn. akt I FSK 49/17; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2 art. 161 p.p.s.a. Na podstawie art. 193 p.p.s.a cytowany przepis ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.