I GSK 26/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc, Sędzia NSA Bogdan Fischer, Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosków Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie o uzupełnienie oraz wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 26/23 o umorzeniu postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 183/22 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 listopada 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.186.2021.6.BKR w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. odmówić uzupełnienia postanowienia, 2. odmówić wykładni postanowienia.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne wywołane skargą kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ) wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) z dnia 20 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 183/22, w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie organu z dnia 2 listopada 2021 r. nr 1401-IEE3.711.1.186.2021.6.BKR w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. WSA, opisanym wyrokiem, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ dwoma pismami z dnia 27 lutego 2024 r. wniósł o uzupełnienie i wykładnię postanowienia NSA z dnia 1 lutego 2024 r. Organ wniósł o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie: 1. rozstrzygnięcia o uchyleniu wyroku WSA z 20 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 183/22, uchylającego postanowienie organu z dnia 2 listopada 2021 r., nr 1401-IEE3.711.1.186.2021.6.BKR, 2. zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej organu. Natomiast we wniosku o wykładnię wniósł o rozstrzygnięcie wątpliwości, co do sposobu wykonania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wnioski organu nie zasługują na uwzględnienie. Z mocy art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten, na podstawie art. 166 P.p.s.a., ma zastosowanie do postanowień. Postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2024 r. zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Postanowienie to jest prawomocne i nie jest możliwa zmiana tego orzeczenia. Z tych przyczyn domaganie się uchylenia wyroku WSA z 20 lipca 2022 r. nie jest możliwe. Podkreślić również należy, że wniosek o uzupełnienie dotyczy postanowienia, zaś uchylenie wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny może nastąpić tylko w wyroku (art. 181 § 2 p.p.s.a.). Organ domagając się uzupełnienia postanowienia ignoruje prawomocne orzeczenie NSA, którym ten Sąd umorzył postępowanie kasacyjne, wobec czego nie rozpoznał skargi kasacyjnej. Organ powołuje się na fragment uzasadnienia postanowienia NSA, w którym stwierdzono że wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego bezprzedmiotowa stała się sprawa ze skargi skarżącego na postanowienie w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione. W zakresie postępowania sądowoadministracyjnego ta bezprzedmiotowość wystąpiła już po wydaniu wyroku przez WSA, skoro postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane 15 maja 2023 r. Podstawa do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego nie wystąpiła w postępowaniu przed WSA, co powoduje że w sprawie w postępowaniu kasacyjnym nie mógł być zastosowany art. 189 p.p.s.a. Brak jest też podstawy prawnej, której również nie wskazuje organ, do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, czego domaga się organ we wniosku o uzupełnienie postanowienia, gdyż skarga kasacyjna nie została odrzucona, ani też cofnięta (art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), Nie zachodzą również przesłanki, wymienione w art. 158 p.p.s.a., który ma zastosowanie co do postanowień z mocy art. 166 p.p.s.a. Zgodnie z art. 158 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie, w którym rozstrzygnie o wątpliwościach, co do treści wydanego orzeczenia, jedynie w przypadku, kiedy strona we wniosku sprecyzuje te wątpliwości poprzez wskazanie niezrozumiałego fragmentu orzeczenia (J.P. Tarno "Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 344). Sentencja postanowienia NSA z dnia 1 lutego 2024 r., przy uwzględnieniu jego uzasadnienia, nie budzi wątpliwości, co do jego skutków, a więc umorzenia postępowania kasacyjnego. Oznacza to, że wyrok WSA stał się prawomocny i podlega wykonaniu, również w zakresie dotyczącym orzeczenia w zakresie kosztów postępowania. Natomiast rzeczą organu jest właściwa wykładnia art. 153 p.p.s.a., w aspekcie bezprzedmiotowości postępowania egzekucyjnego i związana z tym właściwa reakcja procesowa w zakresie postępowania dotyczącego zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych. Mając na uwadze powyższe NSA, na podstawie art. 157 § 1 i 158 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.