I GSK 2304/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 45/18 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży na rzecz S. M. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 45/18 uwzględniając skargę S. M. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...)w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia (...) września 2017 r. nr (...) Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie. W skardze kasacyjnej zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ewentualnie niewłaściwe zastosowanie tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 3, § 7 ust. 1 pkt 2, § 2 i § 5 ust. 1 pkt 2 oraz § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415, dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), art. 7 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014), art. 21 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie tych przepisów bo przyjęcie przez Sąd w konsekwencji: - że wniosek złożony przez skarżącego odnosił się do roku 2017, gdyż zamiana klaczy miała miejsce w lutym roku 2017 r., a zatem skutki tej zmiany mogły być brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do przyznawania płatności na rok 2017, podczas gdy wnioskodawca złożył o wycofanie klaczy Bunia za rok 2016, a nie 2017, - pominięcie okoliczności i ww. przepisów odnoszących się do faktu, że termin do składania wniosków za rok 2017 w dacie zastąpienia nie był otwarty i jeszcze nie rozpoczął swego biegu ( 15 marca do 15 maja), a wniosek na rok 2017 nie mógł zostać wówczas złożony, stąd zastąpienie nie mogło dotyczyć roku 2017 ale wyłącznie 2016, - pominięcie faktu, iż organ rozpoznawał sprawę zgodnie z przepisami prawa, ponieważ miał czas na zakończenie postępowania do 30 czerwca następnego roku, dlatego okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na wydaną decyzję przez organ I instancji; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 § 2 pkt. p.p.s.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U 2018, poz. 627) oraz w zw. z art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149, dalej: k.p.a.), jak i § 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 806) zmieniającego rozporządzenie rolnośrodowiskowe; poprzez bezpodstawne pominięcie tych regulacji przy orzekaniu, co spowodowało błędny wniosek, że skoro zamiana klaczy miała miejsce w lutym 2017r. to rolnik nie opóźnił się w złożeniu dokumentów w sprawie zamiany za rok 2016, przez co doszło do wydania niekorzystnego dla organu orzeczenia, zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie do rozważań mających znaczenie dla oceny zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej i ich uzasadnienia, istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy skarżący spełnił warunki do uzyskania płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej na rok na 2016 rok. Zdaniem orzekających w sprawie organów warunki te nie zostały spełnione na skutek uchybienia terminu do złożenia oświadczenia o zastąpieniu zwierząt. W ocenie natomiast Sądu pierwszej instancji nie doszło do naruszenia warunków skutkujących pozbawieniem skarżącego płatności na rok na 2016 rok w sytuacji gdy do zastąpienia zwierząt doszło w roku 2017. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018r., poz. 627) płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U z 2015r., poz. 415 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013) , jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz.Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Stosownie do § 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zasadą jest, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji. Wyjątkami są sytuacje, gdy przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Zgodnie z § 7 ust.1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, zmiana może polegać na zastąpieniu zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Jak wynika z § 8 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego o zastąpieniu, o którym mowa w ust. 1, rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 30 dni od dnia jego dokonania, składając kopię dokumentu sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję. W przypadku gdy zastąpienie, o którym mowa § 7 ust.1 pkt 2, zostało dokonane w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o zastąpieniu, o którym mowa w § 7 ust.1 pkt 2, rolnik może poinformować kierownika biura powiatowego Agencji, dołączając do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu, o którym mowa w § 20 ust. 3 (§ 8 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Z powyższych unormowań wynika, że zastąpienie w rozumieniu § 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy sytuacji, kiedy stan stada nie zmienił się, ponieważ liczba zwierząt do stada dołączonych odpowiada liczbie zwierząt, które stado opuściły. Zwierzęta objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym mogą być zastępowane zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Należy w tym miejscu podkreślić, że jakkolwiek zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne są zobowiązaniami 5 - letnimi , to realizujący je rolnik nabywa uprawnienie do corocznego uzyskiwania płatności rolnośrodowiskowych. Skoro zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było sporne, że w 2016 r. stan stada utrzymywanego przez skarżącego w nie ulegał żadnym zmianom, gdyż zastąpienie klaczy Bunia klaczą Byta nastąpiło w dniu 23 lutego 2017 r., to nie można było stwierdzić, że skarżący nie zrealizował warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016. Ponieważ przez cały rok 2016 skarżący realizował niezmienione zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, prawidłowe było stanowisko Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży, uznał, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., którą odmówiono skarżącemu płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej na 2016 rok, były niezgodne z prawem. Zupełnie inną kwestią jest, czy skarżący powinien poinformować o zastąpieniu kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 30 dni od dokonania zastąpienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego) , czy też, skoro zastąpienie zostało dokonane przed dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, skarżący mógł poinformować o zastąpieniu Kierownika biura powiatowego Agencji, dołączając do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu, o którym mowa w § 20 ust. 3 (§ 8 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Ta kwestia jednak mogłaby mieć znaczenie wyłącznie dla oceny spełnienia przez skarżącego warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017, albowiem do zastąpienia i związanej z tym zmiany zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego doszło w tym właśnie roku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna organu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U.2018.265 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 360 zł, tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie.