I GSK 2037/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 299/22 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 299/22 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "p.p.s.a." zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1.na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj.: a) §13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich poprzez odmowę udzielenia pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, podczas gdy skarżący spełnił warunki udzielenia mu pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, nie wykazano aby protokół do spraw szacowania szkód został sporządzony w sposób wadliwy, w sposób arbitralny zignorowano fakt, iż członkowie komisji odmówili podpisania poprawionego protokołu, ignorując w całości przyczyny takiego postępowania oraz w sposób niezasadny przyjęto, iż na działkach objętych wnioskiem zjawisko suszy nie wystąpiło; b) § 13v ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez odmowę udzielenia pomocy finansowej, podczas gdy skarżący spełnił warunki udzielenia mu pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi; 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, a w efekcie oddalenie skargi skarżącego i odmowę przyznania pomocy na wszystkich działkach należących do skarżącego oraz uznania za niewiarygodny w całości protokół komisji do spraw szacowania szkód, podczas gdy: - z całokształtu materiału dowodowego organ powinien ocenić czy udowodniona została konkretna okoliczność, a jeżeli nie to podjąć stosowne kroki zmierzające do zweryfikowania wątpliwości skarżącego, w tym co do faktu odmowy podpisania arbitralnie poprawionego protokołu komisji przez jej członków oraz przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania szkód, w związku z czym organ powinien uznać ewentualnie za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na konkretnych działkach, a w pozostałym zakresie protokół uznać za właściwie sporządzony i tym samym na pozostałych bezspornych działkach producenta, na których susza bezsprzecznie wystąpiła - okoliczność ta nie tylko pozostaje poza sporem, lecz także jest udowodniona i wykazana - pomocy skarżącemu udzielić. b) art. 7 kpa poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji przeprowadzenia w toku postępowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. okoliczności czy wystąpiła susza na działkach wskazanych przez skarżącego w trakcie szacowania szkód i uznać uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej na działkach na których wystąpiło zjawisko suszy - przy całkowitym braku poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym skarżącego, c) art. 7b kpa poprzez niepodjęcie współpracy z komisją do spraw szacowania szkód celem usunięcia zaistniałych nieprawidłowości co do stwierdzenia wystąpienia zjawiska suszy na niektórych działkach, podczas gdy organ w rozpoznawanej sprawie taką realną współpracę zobowiązany był podjąć, celem uzyskania prawidłowego protokołu szacowania szkód. Skarżący kasacyjnie wskazał, że powyższe naruszenie przepisów postępowania sądowo-administracyjnego w konsekwencji skutkowało naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. art. 31 ust. 1 zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz preambuły ustawy zasadniczej zgodnie z której fragmentem "pragnąc na zawsze zagwarantować prawa obywatelskie a działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność" co skutkowało jednocześnie bezzasadnym oddaleniem skargi [...] przez Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; wszystkie powołane w sprawie orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należało uznać, że zarzuty te zostały sformułowane w sposób uniemożliwiający ich merytoryczną oceną. Należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia bowiem zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu (to bowiem jest zadaniem sądów pierwszej instancji), ale - działający jako sąd drugiej instancji - sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń sądu pierwszej instancji. Stąd też obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, jakie błędy popełnił sąd pierwszej instancji w toku własnej kontroli sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjne zarzuty naruszenia przepisów postepowania skierował do organów, a nie Sądu pierwszej instancji. Zarzucono bowiem odpowiednio i wyłącznie, że doszło do naruszeni art. 80 kpa, 7 kpa, 7b kpa wskazując, że naruszeń tych miał się dopuścić Sąd I instancji, w sytuacji gdy przepisy te były stosowane przez organ w ramach prowadzonego postępowania, a nie przez Sąd w trakcie kontroli wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Bezzasadne są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak wyżej wskazano przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym w jego ocenie polegało naruszenie przepisów prawa materialnego co już winno skutkować uznaniem tak postawionych zarzutów za bezskuteczne. Skarżący kasacyjnie przez sformułowane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego usiłował wyłącznie kolejny raz zakwestionować ustalony w sprawie stan faktyczny, czego w sposób skuteczny nie podważył poprzez zarzuty naruszenia przepisów postepowania. Mając powyższe na względzie na podstawie art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.