I GSK 2029/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 591/21 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 15 kwietnia 2021 r. stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego nr 374/242/21 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) wyrokiem z 14 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 591/21 oddalił skargę K. C. (dalej: skarżąca, beneficjentka) na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego (dalej: Zarząd, organ) z 15 kwietnia 2021 r. stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego nr 374/242/21 w przedmiocie zwrotu dofinansowania do projektu. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżąca zawarła 26 stycznia 2017 r. z Województwem Pomorskim umowę nr RPPM.06.01.02-22-0032/16-00 o dofinansowanie projektu "PLUS dla wiedzy, kwalifikacji i doświadczenia" (dalej: Umowa) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Przedmiotem umowy była aktywizacja społeczna i zawodowa sześćdziesięciu osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społeczny i ich trwałe wejście na rynek pracy. W § 4 ust. 1 pkt 2 Umowy skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu w sposób zgodny z Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa na lata 2014-2020, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych programu oraz regulaminem konkursu, jak również Standardami Realizacji Wsparcia w zakresie Działania 6.1 "Aktywna Integracja" RPO WP 2014-2020, stanowiących załącznik nr 6 do Umowy. W § 4 ust. 4 Umowy wskazano, że w sprawach nieuregulowanych w umowie znajdują zastosowanie, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 4a ustawy o finansach publicznych, wytyczne horyzontalne, wydane na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818; dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz wytyczne programowe, wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w zakresie, w jakim dotyczą one beneficjenta i Projektu. Beneficjentka oświadczyła w treści Umowy, że ze wskazanymi dokumentami się zapoznała w zakresie niezbędnym do realizacji projektu oraz przyjęła do wiadomości i stosowania fakt, że treść tych wytycznych może ulegać zmianie w czasie realizacji projektu. W § 1 pkt 9 Umowy wskazano, że przez wydatki kwalifikowalne należy rozumieć wydatki kwalifikowalne zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WP na lata 2014-2020, stanowiącymi wytyczną programową, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, przyjętymi uchwałą nr 628/54/15 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 30 czerwca 2015 r. ze zmianami. W § 20 ust. 2 pkt 2 Umowy wskazano, że w przypadku zamówień od kwoty powyżej 50 000 zł należy stosować zasadę konkurencyjności a w przypadku kwoty zamówienia od 20 000 zł do 50 000 zł tryb uproszczony – przeprowadzenie udokumentowanego rozeznania rynku. W § 20 ust. 8 Umowy uzgodniono, że beneficjent ustala łączną liczbę usług, dostaw, czy też robót budowlanych, tego samego rodzaju oraz szacuje ją dla całego okresu realizacji projektu, zmówienia udziela się w procedurze właściwej dla łącznej wartości zamówień tego samego rodzaju. Na podstawie Umowy beneficjentce, zostało przyznane i wypłacone dofinansowanie w łącznej kwocie 848.550,21 zł. Kontrola projektu została przeprowadzona od 19 do 23 listopada 2018 r., w ramach której Zarząd ustalił, że w projekcie zostały rozliczone wydatki stanowiące nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013; dalej: rozporządzenie 1303/2013). Decyzją Zarządu z 16 lipca 2020 r., przyjętą uchwałą nr 621/164/20, skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków stanowiących: 1. dofinansowanie w wysokości 180.133,67 zł wraz z odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od kwoty 180.133,67 zł od 5 marca 2020 r., tj. od dnia dokonania przez stronę częściowej zapłaty kwoty nieprawidłowości wskazanej w wezwaniu do zapłaty z 11 lutego 2020 r. do dnia całkowitej zapłaty; 2. zaległe odsetki w wysokości 43.784,55 zł, stanowiące kwotę odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od dnia przekazania środków do 5 marca 2020 r., tj. do dnia dokonania niepełnej spłaty należności wskazanej w wezwaniu do zapłaty z 11 lutego 2020 r. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd uchylił ww. decyzję w pkt 1 decyzji i w pkt 2 decyzji zobowiązał beneficjentkę do zwrotu środków stanowiących: 1. dofinansowanie w wysokości 180.133,67 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty 180.133,67 zł od 29 lutego 2020 r., tj. od dnia następującego po dniu dokonania przez stronę częściowej zapłaty kwoty nieprawidłowości wskazanej w wezwaniu do zapłaty z 11 lutego 2020 r. do dnia całkowitej zapłaty oraz 2. zaległe odsetki w wysokości 43.784,55 zł, stanowiące kwotę odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych za okres od dnia przekazania środków, tj. od 15 lutego 2017 r. do 28 lutego 2020 r., tj. do dnia dokonania niepełnej spłaty należności wskazanej w wezwaniu do zapłaty z 11 lutego 2020 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ocena obszaru prawidłowości rozliczeń finansowych skutkowała stwierdzeniem braku udokumentowania wydatków poniesionych na dojazdy dla uczestników. Beneficjentka nie przedstawiła żadnych wymaganych zapisami wniosku lub regulaminu rekrutacji dokumentów warunkujących możliwość rozliczenia w ramach projektu kosztów dojazdu uczestników szkolenia. Z tych samych względów potwierdzono zasadność ustaleń w przedmiocie zawyżenia rozliczenia wkładu rzeczowego w postaci sal na spotkania indywidualne uczestników projektu, związanego z udziałem osób niebędących uczestnikami, wydatków na poradnictwo psychologiczne, prawne i obywatelskie, a także doradztwo zawodowe i job-coatching. Organ stwierdził ponadto brak zgodności kwoty przekazanej do ZUS z kwotą należną wynikającą z list wypłat stypendium. W ramach obszaru kwalifikowalności personelu projektu organ wykazał nieprawidłowości związane z zatrudnieniem na umowę zlecenie M. P., A. S. i K. R. Organ stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że fakt zatrudnienia do projektu na podstawie umowy zlecenia osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy nie miał miejsca. Skarżąca nie wykazała ponadto, że fakt dwukrotnego rozliczenia wydatków na poradnictwo prawne i psychologiczne w ramach projektu oraz zaangażowanie do realizacji projektu w zakresie udzielania porad prawnych niemającego minimalnych kwalifikacji K. R., nie miały miejsca. W ramach obszaru kwalifikowalności uczestników projektu ocena skutkowała stwierdzeniem braku kwalifikowalności wydatków dotyczących 8 osób. Ustalono brak kwalifikowalności 4 osób, które zamieszkiwały poza obszarem objętym projektem i poza obszarami o ponadprzeciętnym zagrożeniu wykluczeniem społecznym; brak kwalifikowalności 2 osób, które nie uzyskały żadnego wsparcia merytorycznego w okresie udziału w projekcie; brak kwalifikowalności 3 osób, które w momencie przystąpienia do projektu nie spełniały warunków udziału w projekcie w zakresie statusu na rynku pracy (nie były osobami bezrobotnymi ani osobami biernymi zawodowo). W kwestii braku kwalifikowalności wydatków dotyczących wsparcia udzielonego 10 uczestnikom projektu w okresie przed przystąpieniem przez nich do udziału w projekcie, organ wskazał, że jest to niezgodne z treścią Rozdziału 6.2 Ocena kwalifikowalności pkt 3 lit. c, d, e) i f) i Rozdziału 8.2 pkt 1-3 Kwalifikowalność uczestników projektu Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz stanowi naruszenie § 4 Umowy. W trakcie kontroli stwierdzono, że beneficjent ustalił następujące zasady rekrutacji uczestników i uczestniczek projektu w Regulaminie projektu: § 2 ust. 6: "Warunkiem zgłoszenia udziału w Projekcie jest złożenie Formularza rekrutacyjnego w Biurze Projektu osobiście, pocztą, e-mailem (skan) - oryginał Karty należy dostarczyć w terminie uzgodnionym z pracownikiem Biura Projektu. W przypadku osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej należy dostarczyć zaświadczenie z OPS lub innej instytucji o korzystaniu z pomocy społecznej, a w przypadku osób bezrobotnych zarejestrowanych w ewidencji urzędu pracy konieczne będzie dostarczenie zaświadczenia z PUP." § 3 ust. 2: "Procedura rekrutacyjna Uczestniczek Projektu obejmuje następujące etapy: a) Złożenie przez Kandydata Formularza Rekrutacyjnego, b) Rejestracja dokumentów zgłoszeniowych, c) Przeprowadzenie rozmów rekrutacyjnych - analiza predyspozycji zawodowych potencjalnych Uczestników Projektu, d) Analiza dokumentów zgłoszeniowych oraz dokumentów z rozmów rekrutacyjnych, e) Stworzenie listy rankingowej i rezerwowej". W § 3 ust. 10 wskazano, że "Akceptacja Regulaminu Projektu i podpisanie Deklaracji uczestnictwa oraz udział w pierwszej formie wsparcia oznaczać będzie przystąpienie do Projektu". Beneficjent i Partner, w okresie objętym kontrolą, nie dokonywali zamówień w trybie zasady konkurencyjności, mimo że zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie, zaplanowane w projekcie kategorie wydatków obligowały go do stosowania zasady konkurencyjności określonej w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz Wytycznych dotyczących udzielania zamówień. Wydatki stanowiące nieprawidłowość w tym zakresie i odpowiadająca im kwota kosztów pośrednich, które zostały rozliczone we wnioskach o płatność w okresie objętym kontrolą uznano za koszt niekwalifikowany projektu. Wnosząc o ponowną ocenę tej kwestii strona nie wskazała żadnych nowych dokumentów. W związku z nieprzedstawieniem odpowiednich dokumentów organ podtrzymał też zapatrywanie w przedmiocie braku kwalifikowalności wydatków poniesionych na wsparcie w ramach aktywizacji zawodowej 12 uczestników projektu będących osobami bezrobotnymi z ustalonym I lub II profilem. W toku kontroli przyjęto jedynie wyjaśnienia dotyczące M. K. Przechodząc do obszaru prawidłowości udzielania zamówień, w tym stosowania zasady konkurencyjności oraz stosowania przepisów prawa unijnego organ wskazał, że w okresie objętym kontrolą beneficjentka i partner nie dokonywali zamówień w trybie tej zasady, mimo że zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie, zaplanowane w projekcie kategorie wydatków obligowały go do stosowania zasady konkurencyjności określonej w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz Wytycznych dotyczących udzielania zamówień. Ocena obszaru skutkowała stwierdzeniem dokonania przez beneficjenta nieprawidłowego oszacowania wartości zamówienia na szkolenia realizowane w ramach projektu, co w konsekwencji skutkowało brakiem odpowiedniego upublicznienia zamówienia zgodnie z zasadą konkurencyjności. Na podstawie zapisów we wniosku o dofinansowanie, treści zapytań ofertowych oraz faktycznego sposobu świadczenia usług szkoleniowych na rzecz uczestników, organ ustalił konieczność łącznego oszacowania wartości zamówienia, a następnie wybrania trybu wyboru wykonawcy. Podczas ustalania wartości zamówienia publicznego należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia następujących przesłanek: usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie; możliwe jest udzielanie zamówienia publicznego w tym samym czasie; możliwe jest wykonanie zamówienia publicznego przez jednego wykonawcę. Organ stwierdził, że skarżąca dokonała nieuprawnionego podziału zamówienia, zaniżyła jego wartość i nie dopełniła obowiązku zastosowania zasady konkurencyjności. Organ wskazał, że fakt wyrażenia we wniosku o dofinansowanie zamiaru udzielenia zamówienia na usługi szkolenia zawodowego, dla jednorodnej grupy uczestników projektu przeznaczając na ten cel łączną kwotę w wysokości 74.800 zł, powodował po stronie beneficjenta obowiązek zastosowania przy udzielaniu ww. zamówienia procedur określonych zapisami rozdziału 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, tj. zasady konkurencyjności. Brak przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia na przeprowadzenie kursów w trybie zasady konkurencyjności skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 100% wartości zamówienia z tytułu niedopełnienia obowiązku odpowiedniego ogłoszenia, na podstawie pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971; dalej: rozporządzenie w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych). Beneficjenta w trakcie realizacji projektu zawarła umowy na przeprowadzenie szkoleń wraz z przeprowadzeniem egzaminów na łączną wartość 59.252,00 zł, bez przeprowadzenia procedury rozeznania rynku oraz bez przeprowadzenia procedury zasady konkurencyjności. Weryfikacja informacji wprowadzanych przez beneficjentkę na dedykowanej zamówieniom projektowym stronie internetowej potwierdza okoliczność, że nie zastosowała się do obowiązku opublikowania ogłoszeń o zamówieniach na tej stronie internetowej. Powyższe skutkowało zaistnieniem materialnoprawnej przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, który stanowił podstawę prawną wydania niniejszej decyzji. Organ stwierdził, że obciążenie – w następstwie poniesienia i rozliczenia w ramach projektu – budżetu Unii wydatkami poniesionymi z naruszeniem przepisów art. 184 ust. 1 ufp stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Wskazać bowiem należy, że: 1) poniesienia i rozliczenia nieudokumentowanych wydatków na dojazdy dla uczestników projektów - uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami nieponiesionymi lub poniesionymi w wysokości większej niż niezbędna dla prawidłowego udzielenia wsparcia uczestnikowi projektu; 2) rozliczenia zawyżonej wysokości wkładu rzeczowego w postaci sal na spotkania indywidualne uczestników projektu - uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projekt, a w konsekwencji budżetu Unii, kwotą dofinansowania przekraczającą kwotę dofinansowania, określoną procentowo w postanowieniach umowy o dofinansowanie (na maksymalnym poziomie 95%); 3) poniesienia i rozliczenia wydatków na poradnictwo psychologiczne, poradnictwo prawnej obywatelskie, doradztwo zawodowe oraz job-coaching bez dokumentów merytorycznych potwierdzających poniesione tych wydatków, uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi bez rzeczowego wykonania usługi, albo w wysokości nieodpowiadającej zakresowi lub rozmiarowi wykonanej usługi albo poniesionymi w wysokości większej niż niezbędna dla prawidłowego udzielenia wsparcia uczestnikowi projektu; 4) opłacenia i rozliczenia ze środków dofinansowania składek na ubezpieczenie społeczne uczestników projektu, skierowanych do odbywania odpłatnego stażu, odprowadzanych do ZUS w wysokości wyższej niż należna (wynikająca z list wypłat stypendium) uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi bez uzasadnienia, w wysokości wyższej niż niezbędna dla prawidłowej realizacji wsparcia; 5) poniesienia i rozliczenia wydatków na wynagrodzenie zatrudnionego w ramach projektu pracownika Partnera wiodącego, zatrudnionego jednocześnie na umowę o pracę (poza realizacją kontrolowanego projektu) przez Partnera, uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi z jednej strony w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych jak w również - w dalszej kolejności - w wysokości wyższej niż niezbędna dla prawidłowej realizacji projektu, co wynika z faktu, że taka konstrukcja zatrudnienia personelu z jednej strony wyłączałaby możliwość poddania wysokości wynagrodzenia pracownika kontroli względem stawek wynagrodzenia obowiązujących u pracodawcy, z drugiej istnienie relacji funkcjonalnej partnerstwa projektowego uzasadnia przypuszczenie, że zatrudnienie takie następuje w warunkach preferencji nieosiągalnych dla osób potencjalnie zdolnych do wykonywania zadań w projekcie lecz nie związanych z żadnym z podmiotów - stron umowy o partnerstwie; 6) poniesienia i rozliczenia wydatków na wynagrodzenie osoby zatrudnionej przez partnera w ramach projektu na umowę cywilnoprawną, będącej jednocześnie pracownikiem Partnera zatrudnionym na umowę o pracę, uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi z jednej strony w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych jak w również - w dalszej kolejności - w wysokości wyższej niż niezbędna dla prawidłowej realizacji projektu, co wynika z faktu że taka konstrukcja zatrudnienia personelu z jednej strony wyłączałaby możliwość poddania wysokości wynagrodzenia pracownika kontroli względem stawek wynagrodzenia obowiązujących u pracodawcy; 7) poniesienia i rozliczenia wydatków, rozliczonych dwukrotnie na podstawie tych samych dokumentów księgowych (podwójne finansowanie) skutkuje nieuzasadnionym obciążeniem budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami uprzednio już rozliczonymi w ramach projektu; 8) poniesienia i rozliczenia wydatków obejmujących wynagrodzenie osób zaangażowanych do realizacji zadań merytorycznych w projekcie, nie posiadających minimalnych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, określonych samodzielnie przez beneficjenta, uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi z jednej strony w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych jak w również - w dalszej kolejności - w wysokości wyższej niż niezbędna dla prawidłowej realizacji projektu, co wynika z faktu, że taka konstrukcja zatrudnienia personelu z jednej strony wyłączałaby możliwość poddania wysokości wynagrodzenia pracownika kontroli względem stawek wynagrodzenia obowiązujących u pracodawcy; 9) poniesienia i rozliczenia wydatków, w ramach których sfinansowano wsparcie projektowe dla 8 osób, które nie spełniały określonych w projekcie kryterium kwalifikowalności uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych jak w również umowy o dofinansowanie projektu, z uwagi na brak posiadania przez osobę, na rzecz której były ponoszone wydatki statusu uczestnika projektu (w sposób nieuzasadniony, biorąc pod uwagę zapisy Umowy o dofinansowanie określające przeznaczenie przyznanych środków dofinansowania); 10) poniesienia i rozliczenia wydatków, w ramach których sfinansowano wsparcie 10 osób w okresie przed dniem przystąpienia do projektu i uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych jak w również umowy o dofinansowanie projektu z uwagi na brak posiadania przez osobę na rzecz której były ponoszone wydatki statusu uczestnika projektu w chwili ponoszenia wydatku (w sposób nieuzasadniony, biorąc pod uwagę zapisy Umowy o dofinansowanie określające przeznaczenie przyznanych środków dofinansowania); 11) poniesienia i rozliczenia wydatków, w ramach których sfinansowano wsparcie projektowe dla 12 uczestników projektu zakwalifikowanych do udzielenia I lub II profilu pomocy, uzasadnia twierdzenie o możliwości obciążenia budżetu projektu, a w konsekwencji budżetu Unii wydatkami poniesionymi w sposób wprost zakazany przywołanymi w treści decyzji zapisami Wytycznych Horyzontalnych oraz Programowych, jak w również umowy o dofinansowanie projektu z uwagi na ukierunkowanie wsparcia finansowanego ze środków UE do osób o innym profilu społeczno-zawodowym, które mogłyby wymagać innych form wsparcia niż udzielone, o innej wartości niż poniesiona w ramach projektu; 12) poniesienia i rozliczenia wydatków, w ramach których sfinansowano kursy i szkolenia zawodowe dla uczestników projektu, zamówionych bez przeprowadzenia procedury właściwej z uwagi na ogólną wartość zamówienia, tj. z zastosowaniem "zasady konkurencyjności" uzasadnia twierdzenie, że kwoty wydatków na te szkolenia w sposób istotny odbiegają od stawek rynkowych, jakie mogłyby być uzyskane w przypadku zastosowania transparentnej i konkurencyjnej procedury udzielenia zamówienia; w toku kontroli strona nie przedłożyła dokumentów dotyczących oszacowania wartości zamówienia, które dałyby obraz możliwych rynkowych kosztów tych szkoleń. W odniesieniu zaś do naruszenia wykazanego w pkt 12, związanego z wadliwie udzielanymi zamówieniami w ramach projektu, organ zauważył, że § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych stanowi, że: Wartość korekty finansowej związanej z nieprawidłowością indywidulaną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa wartości wydatków objętych współfinansowaniem UE poniesionych w ramach tego zamówienia. Wartość pomniejszenia związanego z nieprawidłowością indywidualną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa kwocie wydatków kwalifikowanych poniesionych w ramach tego zamówieni. Wprawdzie dalsze przepisy tego rozporządzenia przewidują możliwość oraz warunki pomniejszania wartości korekt finansowych związanych z nieprawidłowo udzielanymi zamówieniami, jednak biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny, a w szczególności brak prawidłowo dokonanego oszacowania wartości zamówienia, jak też brak jakiegokolwiek upublicznienia ogłoszeń o zamówieniu, brak dokumentów umożliwiających prześledzenie ścieżki audytu w zakresie procesu udzielenia zamówienia (poprzedzającego zawarcie umowy) nie było możliwości złagodzenia zastosowanej sankcji finansowej. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił skargę beneficjentki. W motywach wyroku WSA wskazał, że skarżąca w odwołaniu zakwestionowała jedynie stanowisko organu w zakresie prawidłowości kwalifikowalności uczestników projektu, a powstałe zarzuty podniosła we wniesionej do sądu skardze. Sąd przyjął za podstawę wyroku ustalenia faktyczne dokonane w zaskarżonej decyzji, którą wydano na podstawie art. 207 ust. 1 ufp. W pierwszej kolejności WSA wskazał, że organ trafnie zarzucił skarżącej złamanie zasady konkurencyjności, o której mowa w podrozdziale 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne) - podrozdział 6.5 pkt 1 oraz podrozdział 6.5.2 pkt 1 lit. a przez niezastosowanie konkurencyjnego trybu wyboru wykonawcy, a w konsekwencji naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Zgodnie z art. 6.5.2 pkt 1 lit. a Wytycznych, udzielenie zamówienia w ramach projektu przez beneficjenta następuje zgodnie z zasadą konkurencyjności w przypadku beneficjenta niebędącego zamawiającym w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych, w przypadku zamówień przekraczających wartość 50.000 zł netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT). Art. 6.5.2 pkt 11 Wytycznych stanowi, że w celu spełnienia zasady konkurencyjności należy: a) upublicznić zapytanie ofertowe zgodnie z warunkami, o których mowa w pkt 12 lub 13. Zgodnie z tymi unormowaniami upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu w bazie konkurencyjności (strona internetowa wskazana w komunikacie ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, przeznaczona do umieszczania zapytań ofertowych), a w przypadku, gdy wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie projektu, upublicznia zapytanie ofertowe na stronie internetowej wskazanej przez instytucję ogłaszającą nabór wniosków o dofinansowanie projektu. Zgodnie z Wytycznymi podrozdział 6.5 pkt 10 zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia trzech przesłanek (tożsamości) 18: a) usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie (tożsamość przedmiotowa), b) możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie (tożsamość czasowa) 19, c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę (tożsamość podmiotowa). W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych), wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części. Powyższe wymogi nie zostały przez skarżącą spełnione. Skarżącą nie zastosowała tego trybu i nie upubliczniła zapytania ofertowego w bazie konkurencyjności. Skarżąca wskazywała, że nie było to konieczne, gdyż wartość poszczególnych zamówień nie przekraczała 50.000 zł. Łączna wartość usług szkoleniowych, których dotyczyły zawarte przez skarżącą umowy przekraczała tę kwotę i wynosiła ponad 70.000 zł. Za przekonywujące WSA uznał stanowisko organu, że usługi te, jako usługi szkoleniowe, stanowiły usługi jednorodzajowe pod względem przedmiotowym, były to szkolenia zawodowe, pełniące taką samą funkcję społeczno-gospodarczą, biorąc pod uwagę szeroko rozwinięty, dzięki funduszom unijnym, rynek szkoleniowy w Polsce, przyjąć należało, że mogły być one zrealizowane przez jednego wykonawcę w zbliżonym okresie. Organ prawidłowo stwierdził, że skarżąca dokonała niedozwolonego podziału zamówienia, omijając w ten sposób zasadę konkurencyjności. Skarżąca twierdziła, że żaden usługodawców nie był w stanie zrealizować wszystkich planowanych szkoleń. Okoliczność ta nie została przez nią wykazana. Bowiem w sytuacji, gdy skarżąca skierowała swoje zapytania ofertowe do ograniczonej liczby kilku podmiotów, brak jest podstaw do stwierdzenia, że zlecenie przeprowadzenia szkoleń przez jednego usługodawcę nie było możliwe. Skarżąca dołączyła do skargi protokoły z przeprowadzonego rozeznania rynku, wskazując na wysłanie ofert do min. 3 potencjalnych wykonawców oraz udostepnienie zapytania na stronie internetowej skarżącej, protokoły te dotyczą jednak zamówień poniżej 50.000 zł. Jak słusznie wskazał organ, na terenie kraju działa wiele firm zajmujących się prowadzeniem szkoleń, niewątpliwym jest, że skarżąca nie sprawdzała możliwości realizacji szkoleń u większości tych podmiotów. Skarżąca nie wykazała więc podmiotowego braku możliwości łącznej realizacji przedmiotowo tożsamych usług. Skarżąca mogłaby twierdzić, że nie było wykonawcy wszystkich planowanych szkoleń gdyby zamieściła swoją ofertę w bazie konkurencyjności, dostępnej dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. Dopiero w sytuacji gdyby na takie ogłoszenie uzyskała jedynie oferty cząstkowe, mogłaby dokonać podziału zamówienia ze względu na brak podmiotów zainteresowanych realizacją wszystkich szkoleń. Nie spełnia wymogu udowodnienia braku podmiotów realizujących wszystkie szkolenia oraz skierowanie pism do kilku podmiotów z zapytaniem o szkolenia. Okoliczność zamieszczenia oferty na stronie internetowej 31 stycznia 2017 r. nie stanowi o spełnieniu obowiązku zachowania zasady konkurencyjności, nadto wskazać należy, że skarżąca zamieściła 2 zapytania ofertowe, zamówienie podzielone zostało zatem na oferty nie przekraczające 50.000 zł, co potwierdza zarówno treść protokołów jak i wydruk ze strony internetowej. WSA wskazał, że zgodnie z rozdziałem 6.5 pkt 7 lit. a możliwe jest niestosowanie procedur określonych w sekcjach 6.5.1 i 6.5.2 przy udzielaniu zamówień m.in. w sytuacji, gdy w wyniku prawidłowego zastosowania zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2 nie wpłynęła żadna oferta lub wpłynęły tylko oferty podlegające odrzuceniu, albo wszyscy wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania lub nie spełnili warunków udziału w postępowaniu. Skarżąca mogła zatem zgodnie z prawem dokonać podziału zamówienia na oferty cząstkowe, gdyby nie było podmiotów, które zrealizować mogły wszystkie szkolenia. Okoliczność ta winna zostać przez skarżącą, w realiach sprawy (dotyczącej usług, których wykonanie nie ogranicza się o jednego lub kilku podmiotów w kraju), wykazana wyczerpaniem trybu przewidzianego w rozdziale 6.5 pkt 7 lit. a. Tryb ten nie został przez skarżącą zastosowany. WSA rozważył, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych rozporządzeniu 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 – co oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce zarówno w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody, jak i w sytuacji, gdy mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Celem korekt finansowych jest spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi. Korekta finansowa jest zatem kwotą nienależnie wypłaconą ze środków budżetu UE. Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez fundusz w związku z nieprawidłowością, w tym także szkody potencjalnej. Szkodą w interesach finansowych Unii jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, a nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego; wystarczy stwierdzenie możliwości wystąpienia "potencjalnej" szkody w budżecie Unii. Zatem WSA uznał, że stanowisko organu, iż skarżącą dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 poprzez brak zastosowania zasady konkurencyjności jest prawidłowe. Organ zasadnie stwierdził, że brak zachowania zasady konkurencyjności skutkował nałożeniem korekty finansowej w wysokości 100% wartości zamówienia. Skarżąca nie zastosowała obowiązującej zasady konkurencyjności przy zawieraniu umów z kontrahentami. Niewątpliwe charakter tego naruszenia i jego waga są znaczne. W przypadku zaniechania trybu konkurencyjności dochodzi do pominięcia szeregu oferentów, co może skutkować szkodą budżetu unijnego, polegającą na zawarciu umów przewidujących zawyżone ceny usług. Działanie skarżącej godziło w zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności - umożliwiającej wydajne i skuteczne zarządzanie zasobami oraz zapewnienie dostępu do zamówień wszystkim podmiotom, będącym w stanie je zrealizować za najkorzystniejszą cenę. Możliwość powstania szkody w budżecie UE w przypadku naruszenia zasady konkurencyjności, jest oczywista. Okoliczność, że strona nie dokonała prawidłowego upublicznienia oferty, prowadziła do ryzyka pominięcia oferty najlepszej, która na skutek działań strony nie mogła zostać zgłoszona. Okoliczność, że zawarte umowy nie przekraczały maksymalnych stawek zawartych w Taryfikatorze nie może mieć znaczenia dla odmiennej oceny w tym zakresie. Zawarcie umowy przewidujących wstawki wyższe stanowiłoby odrębne naruszenie warunków zawartej umowy, a beneficjent miał obowiązek przeprowadzić postępowanie z zachowaniem zasady konkurencyjności, która pozwala na wybór najkorzystniejszych ofert. Oferty te musiały pozostawać w granicach stawek maksymalnych, jednak wysokość cen usług mogła być od stawek maksymalnych znacznie niższa. Z uwagi na charakter stwierdzonej nieprawidłowości, związanej z naruszeniem zasady konkurencji przy udzielaniu zamówienia finansowanego ze środków unijnych, precyzyjne określenie skutków finansowych tego naruszenia nie jest możliwe. Zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy wdrożeniowej, korekty finansowej w tym przypadku dokonuje się z uwzględnieniem przepisów wydanych na podstawie ust. 13, zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego. Przepisami wydanymi na podstawie ust. 13 art. 24 ustawy wdrożeniowej są przepisy rozporządzenia w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych. Zgodnie § 2 tego rozporządzenia, wartość korekty finansowej związanej z nieprawidłowością indywidulaną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa wartości wydatków objętych współfinansowaniem UE poniesionych w ramach tego zamówienia; wartość pomniejszenia związanego z nieprawidłowością indywidualną stwierdzoną w danym zamówieniu jest równa kwocie wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach tego zamówienia. Załącznik do rozporządzenia przewiduje w lp. 2, że sztuczny podział zamówienia i niedopełnienie w jego wyniku obowiązku upublicznienia zapytania ofertowego zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu, przewidziana została korekta finansowa w wysokości 100%, z możliwością jej obniżenia do 25%. Zgodnie z § 3 rozporządzenia wartość korekty finansowej lub pomniejszenia może zostać obniżona, jeżeli anulowanie całości współfinansowania UE lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach zamówienia jest niewspółmierne do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej; charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się odrębnie dla każdego zamówienia, biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i niedyskryminacji. WSA uznał za organem, że skarżąca nie wykazała istnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od zastosowania podstawowej wysokości korekty finansowej (100%). Przestrzeganie zasad przejrzystości, jawności i uczciwej konkurencji mają zasadnicze znaczenie przy realizacji projektów dofinansowanych z UE, zaś ich nieprzestrzeganie pociąga za sobą konieczność zastosowania korekt finansowych. Stwierdzona w sprawie nieprawidłowość polegająca na niedozwolonym podziale zamówienia i niezastosowaniu zasady konkurencyjności miała charakter naruszenia godzącego w podstawowe zasady rządzące wydatkowaniem środków unijnych i zasadnie organ nie dokonał miarkowania korekty. Ponadto skarżąca przy realizacji umowy dopuściła się także szeregu innych nieprawidłowości, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca kwestionowała dopuszczenie się nieprawidłowości związanych z kwalifikowalnością części uczestników programu. Wnioski kilku wskazanych przez organ uczestników zostały wypełnione w sposób świadczący o tym, że nie spełniają oni warunków udziału w szkoleniach. Niewątpliwym jest, że obowiązkiem skarżącej była weryfikacja poprawności formalnej złożonych wniosków i merytoryczna kontrola na podstawie treści wniosków, czy wnioskodawcy spełniają warunki do zakwalifikowania na szkolenia. Skarżąca mimo wskazanych we wnioskach informacji uniemożliwiających zakwalifikowanie na szkolenie, zakwalifikowała wnioskodawców do programu szkoleń. Organ zasadnie uznał, że skarżąca nie wykonała prawidłowo obowiązków wynikających z zawartej umowy i regulaminu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności, że wnioskodawcy błędnie wypełnili formularze nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skarżąca przedstawiła prawidłowo sporządzone w tym zakresie dokumenty dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zakres dokumentów, których złożenie warunkowało możliwość objęcia wsparciem został określony przez beneficjenta w regulaminie rekrutacji. Oparcie procesu rekrutacji uczestników projektu o wskazany regulamin zostało przewidziane w treści wniosku o dofinansowanie stanowiącym, jako załącznik, integralną część umowy o dofinansowanie. Pomimo wezwania do uzupełnienia wadliwych dokumentów skarżąca takich prawidłowych dokumentów nie złożyła. Wskazać także należy, że co zasady kontrola prawidłowości realizacji programu opiera się na gromadzonych przez beneficjenta dokumentach, do dokumentów tych należą m.in. dokumenty stanowiące podstawę weryfikacji uczestników programu oraz dokumenty potwierdzające przeprowadzenie ich weryfikacji przez beneficjenta. WSA podkreślił, że postępowanie kontrolne dotyczące prawidłowości wykorzystania funduszy unijnych jest postępowaniem szczególnym. Beneficjent korzystający z takich funduszy ma obowiązek z należytą starannością gromadzić dokumentację potwierdzającą prawidłową realizację zawartej umowy. Skarżąca niewątpliwe zaniechała realizacji tego obowiązku, gdyż zakwalifikowała do programu osoby, które nie spełniały, zgodnie z treścią złożonych wniosków podstawowych warunków kwalifikacyjnych. Nie spełniła ona zarówno obowiązku starannej kontroli składnych dokumentów, jak i obowiązku prawidłowej kwalifikacji uczestników programu. Skarżąca wskazała, że nie można czynić jej zarzutu, że zarówno termin, jak i obszar realizacji poszczególnych szkoleń wykraczał poza pierwotnie założony, skoro nie mogła ona przewidzieć, iż z uwagi na brak wystarczającej ilości uczestników projektu, konieczne będzie rozszerzenie jego obszaru i okresu realizacji, nadto rozszerzenie zakresu szkolenia elektrycznego o jedną jego podkategorię, tj. do 1 kV, również nie stanowi istotnej zmiany zamówienia. Stanowisko skarżącej nie jest uzasadnione. Zmiana warunków umowy winna znaleźć odzwierciedlenie w treści zawartego przez strony aneksu do umowy i nie mogła nastąpić przez jednostronną zmianę tych warunków przez beneficjenta pomocy. WSA stwierdził, organ prawidłowo uznał za niekwalifikowalne wydatki poniesione na koszty dojazdu uczestników szkoleń, które nie zostały udokumentowane. Stwierdził, że niekwalifikowalne są koszty związane z wkładem rzeczowym w postaci sal na spotkania uczestników projektu w zakresie dotyczącym osób, które nie były uczestnikami projektu, uznał za niekwalifikowalne wydatki, które nie zostały udokumentowane, a poniesione na poradnictwo w stosunku do osób, co do których stwierdzono brak ich kwalifikowalności jako uczestników projektu, zakwestionował niezasadnie przekazaną do ZUS zawyżoną w stosunku do należnej kwotę, uznał za niekwalifikowalne 25% koszty pośrednie, należne od wskazanych wyżej niekwalifikowalnych wydatków, uznał za niekwalifikowalne wydatki na wynagrodzenia osób zatrudnionych niezgodnie z warunkami wynikającymi z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków – pkt 14 Podrozdziału 6.16 oraz pkt 2 Podrozdziału 6.16, Sekcji 6.16.2 (zatrudnienie na umowę zlecenia pracownika partnera oraz pracownika zatrudnionego u siebie na umowę o pracę), zakwestionował wydatki zaksięgowane podwójnie na podstawie tego samego dokumentu księgowego, uznał za niekwalifikowalne wydatki na wynagrodzenie personelu nieposiadającego kwalifikacji i doświadczenia wymaganego przez beneficjenta określonego we wniosku o dofinansowanie oraz przepisach prawa krajowego, uznał za niekwalifikowalne wydatki związane z udziałem w projekcie 4 osób, które zamieszkiwały poza obszarem objętym projektem oraz poza obszarem o ponadprzeciętnym zagrożeniem wykluczeniem społecznym (na obszarze Gminy wiejskiej M.), uznał za niekwalifikowalne wydatki związane z udziałem w projekcie 3 osób, które nie spełniały warunków udziału w projekcie, nie były bowiem osobami bezrobotnymi ani biernymi zawodowo, co wskazały w Formularzu zgłoszeniowym od projektu, uznał za niekwalifikowalne wydatki związane z udziałem w projekcie 2 osób, które nie uzyskały merytorycznego wsparcia w okresie udziału w projekcie, uznał za niekwalifikowalne wydatki poniesione przed przystąpieniem przez uczestników projektu do udziału w projekcie. Powyższe uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji sankcji finansowych. WSA stwierdził także, że w sprawie brak było podstaw do domagania się dokumentacji dotyczącej korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. Uczestnicy programu nie wskazywali bowiem, że korzystają ze świadczeń pomocy społecznej, a tylko w takim przypadku powstawał obowiązek złożenia dokumentacji obrazującej zakres tej pomocy. Stanowisko organu nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Koszty uczestników programu nie zostały bowiem uznane za niekwalifikowalne i podlegające zwrotowi jedynie na tej podstawie. Beneficjentka ww. wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając – w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: ppsa) – naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ufp, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, iż beneficjent wykorzystał środki przyznane w ramach dofinansowania z naruszeniem procedur, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania, podczas gdy: • udzielone wykonawcom zamówienia, było zgodne z postanowieniami Wytycznych, ponieważ beneficjent nie miał obowiązku zamieszczenia zapytań ofertowych w bazie konkurencyjności, celem ustalenia czy istnieją na rynku podmioty zdolne zrealizować szkolenia przewidziane w projekcie; • zakwestionowanych przez organ 8 uczestników projektu w istocie spełniało warunki do udziału w projekcie w zakresie statusu na rynku pracy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 poprzez jego niezastosowanie, i poprzestanie na wyłącznym ustaleniu, iż doszło do wydatkowania przez skarżącą środków z naruszeniem procedur, podczas gdy nie każda nieprawidłowość powoduje konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania – aby bowiem orzec o zwrocie środków niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE, oraz na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów: - art. 3 § 1 ppsa z zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: pusa) poprzez pozbawione wystarczającej wnikliwości przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem postępowania odwoławczego i decyzji wydanej przez organ odwoławczy, w tym oceny zarzutów postawionych w treści skargi, w szczególności dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych organu odwoławczego oraz niewykazania przez organ odwoławczy spełnienia przesłanki łączności podmiotowej udzielonych wykonawcom zamówień; - art. 141 § 4 ppsa poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia wyroku, potwierdzającego wydanie wyroku po gruntownej analizie sprawy, z uwagi na brak wyjaśnienia przez sąd wszystkich wątpliwości w sprawie i powołanie się w całości na argumentację organu, w tym w szczególności, brak uzasadnienia dla stwierdzenia braku naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ odwoławczy i organ I instancji wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania, a mianowicie: • art. 8 i 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności brak uzasadnienia prawnego w zakresie twierdzenia czy i w jaki sposób wydatkowanie środków przez beneficjenta wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego Unii Europejskiej; • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, tj. poprzez nieuwzględnienie przez organ całokształtu okoliczności mogących mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy sprowadzających się do błędnego przyjęcia, iż beneficjent dokonał nieuprawnionego podziału zamówienia, zaniżył jego wartość oraz nie dopełnił obowiązku zastosowania zasady konkurencyjności a tym samym zachodzi podstawa do wydania decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającego zwrotowi, przy jednoczesnym braku uzależnienia jego wysokości od wagi stwierdzonego naruszenia, co miało wpływ na wynik sprawy skargowej, tj. skutkowało błędnym wykonaniem kontroli sądowej poprzez oddalenie przez WSA skargi na zaskarżoną decyzję. W konsekwencji powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego i wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarząd nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA. Skarga kasacyjna oparta została obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. W sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na obu podstawach, w pierwszej kolejności – co do zasady – rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc zatem do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ppsa należy stwierdzić, iż skarżąca zarzuca WSA naruszenie art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 1 § 1 i § 2 pusa poprzez pozbawienie wystarczającej wnikliwości przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem postępowania odwoławczego i decyzji. W związku z tak postawionym zarzutem podkreślić należy, że przepis art. 1 § 1 i § 2 pusa zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art. 3 § 1 ppsa stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 ppsa ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji, natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia tego przepisu prawa. Wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem, do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli (p. wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1598/17, dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Ponadto zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Również za bezskuteczne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ppsa. Należy wskazać, że przepis art. 151 ppsa jest przepisem wynikowym i kompetencyjnym, na jego podstawie sąd administracyjny oddala skargę w przypadku niestwierdzenia podstaw do jej uwzględnienia. Skoro zatem skarżąca kasacyjnie wskazuje wadliwe skorzystanie przez WSA z kompetencji określonej w art. 151 ppsa, to rozstrzygająca dla oceny jego zasadności jest ocena jego trafności w powiązaniu ze stawianymi zarzutami naruszenia art. 8 i art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA prawidłowo przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, bowiem oddalając skargę wyraźnie i w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów dotyczących ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W tym zakresie nie można zarzucić sądowi, że wadliwie oddalił skargę, zamiast uchylić zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przez organy ww. wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego czy brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Wbrew tym zarzutom, WSA prawidłowo oceniał, że organ odwoławczy stan faktyczny w sprawie ustalił zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 kpa). Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 kpa). Organ odwoławczy nie naruszył również zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), czemu dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji, którą obszernie i wnikliwie uzasadnił, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 kpa. Dodać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się materiał dowodowy, który pozwolił na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia przedmiotu prowadzonego postępowania. Organy wzięły pod uwagę i rozważyły podnoszoną w toku postępowania administracyjnego argumentację skarżącej, a WSA argumentację tę zaakceptował jako niewykraczającą poza ramy swobodnej oceny dowodów. Natomiast brak podzielenia argumentacji w tym zakresie przez skarżącą nie świadczy o jej pominięciu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo omówił dowody, na których oparł się ustalając naruszenia i określił kwoty przypadające do zwrotu. Szczegółowo odniósł się też do argumentacji skarżącej. Uznał jednak, że okoliczności i argumentacja przedstawiona przez skarżącą nie są wystarczające dla wykazania, iż w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia warunków przyznania dotacji, a w konsekwencji konieczności zwrotu jej części. WSA prawidłowo to stanowisko podzielił i wskazał, że uzasadnienia decyzji organów administracji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa i stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje za prawidłowe. W konsekwencji należy uznać, że WSA prawidłowo ocenił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i pozwalał na przyjęcie przez organy, że zaistniały okoliczności do nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu części środków na realizację projektu. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Zarząd przed wydaniem decyzji określającej kwotę podlegającą zwrotowi ustalił, że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich wykorzystane zostały z naruszeniem procedur, dokonał oceny zapisów umowy, a następnie przeprowadził wykładnię przepisów prawa powszechnie obowiązującego – unijnego i krajowego – działając w ramach zasady swobodnej oceny dowodów ustalił, jaka kwota podlega zwrotowi. Ustalenia poczynione w sprawie są w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami, a powodem zwrotu dofinansowania przez skarżącą było naruszenie przepisów, do przestrzegania których była zobligowana. Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Powołany przepis określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 ppsa może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, by taka sytuacja miała miejsce. Dodać także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r. wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 ppsa), jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa skarżonego rozstrzygnięcia (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte tego rodzaju wadą. WSA uznał bowiem za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, a tym samym przyjął je za podstawę orzeczenia. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu, niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 ppsa, gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że część analityczna uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania WSA, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Podsumowując zarzuty natury procesowej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organ ustalił stan faktyczny sprawy w sposób prawidłowy, który został następnie zaaprobowany przez WSA, i jaki taki służył do zastosowania w sprawie przepisów materialnych. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że sąd pierwszej instancji może dopuścić się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przy czym uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Autor skargi kasacyjnej musi wykazać jak w jego ocenie powinien być zastosowany przepis prawa. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ufp, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, iż beneficjent wykorzystał środki przyznane w ramach dofinansowania z naruszeniem procedur, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 poprzez jego niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oba zarzuty są niezasadne. Wskazać należy, że przepisem prawa materialnego będącym podstawą prawną zwrotu środków jest art. 207 ufp. W myśl art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp – w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (m.in. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu – ust. 1) - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W myśl art. 207 ust. 9 pkt 1 ufp – po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ: pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...), albo ustawy o zasadach realizacji programów - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7. W zacytowanym przepisie art. 207 ufp, w celu realizacji na poziomie państwa członkowskiego rozporządzenia 1303/2013, w zakresie eliminowania finansowych skutków nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków europejskich, uregulowano przesłanki zwrotu środków znajdujące zastosowanie do podmiotów prawa polskiego (krajowych beneficjentów). W tym kontekście należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 ufp są beneficjenci, gdy adresatami norm prawnych wynikających z rozporządzenia 1303/2013 są przede wszystkim państwa członkowskie. Zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nieprawidłowością jest każde naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2575/17). Chodzi przy tym nie tylko o szkodę rzeczywistą, ale i o hipotetyczną oraz potencjalną możliwość powstania szkody w budżecie unijnym. Natomiast nie jest przesłanką konieczną dla zakwalifikowania zachowania jako nieprawidłowości faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego, polegającego na zmniejszeniu lub utracie przychodów odprowadzanych do budżetu Unii albo dokonaniu z niego nieuzasadnionych wydatków (por. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 817/18). Natomiast bez znaczenia jest to, czy szkoda ta powstała na skutek świadomego i celowego działania beneficjenta, czy też w sposób niezamierzony i wynika z niewłaściwej realizacji projektu lub wadliwego prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia. Przyczyny powstania oraz rozmiar nieprawidłowości mogą mieć jedynie wpływ na wysokość zastosowanej korekty. Na gruncie polskiego prawa regulacja procedur, o których mowa w rozporządzeniu 1303/2013 i z których wynika obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 – realizowany jest na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawodawca w art. 207 ust. 1 ufp nie użył terminu "nieprawidłowości" lecz terminów - "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", oraz co ważniejsze w rozpoznawanej sprawie "wykorzystanie z naruszeniem procedur". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 ufp są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego aktu. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 ufp powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 (por: wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5056/16,). Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalony pogląd, że dla stwierdzenia nieprawidłowości wymagane jest kumulatywne spełnienie trzech okoliczności. Pierwsza okoliczność to naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa (procedury), drugą okolicznością jest naruszenie prawa, które musi być wynikiem działania lub zaniechanie beneficjenta, a trzecia okoliczność polega na powiązaniu naruszenia ze szkodliwym wpływem na budżet UE, w tym z wpływem potencjalnym, polegającym na obciążeniu budżetu UE nieuzasadnionym wydatkiem. Wszystkie te okoliczności zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie i organ, a za nim WSA słusznie uznały, że skarżąca swoim działaniem naruszyła obowiązujące ją procedury. Przede wszystkim WSA trafnie uznał, że skarżąca złamała zasadę konkurencyjności, o której mowa w podrozdziale 6.5.2 Wytycznych - podrozdział 6.5 pkt 1 i podrozdział 6.5.2 pkt 1 lit. a, przez co naruszyła art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Skarżąca nie upubliczniła bowiem zapytania ofertowego w bazie konkurencyjności, których łączna wartość usług szkoleniowych wynosiła ponad 70.000 zł. W zaskarżonym wyroku trafnie wskazano, że usługi te stanowiły usługi jednorodzajowe pod względem przedmiotowym, były to szkolenia zawodowe, pełniące taką samą funkcję społeczno-gospodarczą, które mogły być zrealizowane przez jednego wykonawcę w zbliżonym okresie. Zatem dokonany przez skarżącą podział zamówienia, omijał zasadę konkurencyjności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ustaleń tych skarżąca kasacyjnie nie podważyła w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania z art. 174 pkt 2 ppsa, a związku z tym należało taki stan przyjąć do zastosowania przepisów materialnych, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Przy czym WSA zasadnie uznał, że brak zachowania zasady konkurencyjności skutkował nałożeniem korekty finansowej w wysokości 100% wartości zamówienia. Zaznaczyć należy, że skarżąca kasacyjnie, choć w treści skargi postuluje potrzebę rozważenia zastosowania 25% korekty finansowej, to w tym zakresie naruszenia konkretnych przepisów prawa nie sformułowała. Podobnie należy potraktować zarzut w zakresie zakwestionowanych 8 uczestników projektu, które w ocenie skarżącej w istocie spełniało warunki do udziału w projekcie w zakresie statusu na rynku pracy. Ustosunkowując się do tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sama skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznała, że "w zakresie kwalifikowalności uczestników skarżąca przyznaje, iż formularze rekrutacyjne kilku zakwestionowanych przez organ uczestników zostały błędnie wypełnione w sposób świadczący o tym, iż nie spełniają oni warunków udziału w postępowaniu". Skoro tak, to nie można WSA zarzucać przejęcia błędnych ustaleń w tym zakresie, a także podnosić, że nie doszło do nieprawidłowości przy realizowaniu projektu w tej części. Dlatego i w tym przypadku zarzut skargi kasacyjnej okazał się nieskuteczny. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego postawione w skardze kasacyjnej za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.