I GSK 2025/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 375/22 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 21 marca 2022 r. nr 60/2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 7 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 375/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej zwany: sądem pierwszej instancji), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę A. M. (dalej zwanego: skarżącym) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi (dalej zwany: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z 21 marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 rok. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zaskarżając je w całości. W skardze kasacyjnej wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 511/21, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm.; dalej jako: "ustawa o ARiMR") w związku z art. 16 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 października 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2017, podczas gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opocznie z dnia 16 stycznia 2018 r., nr 0085-2018-001559 przyznająca tę płatność skarżącemu, a decyzje uchylająca tę decyzję zostały uznane za naruszające prawo nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2021 roku, III SA/Łd 511/21.; II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10a ust. 1 pkt 1-2 ustawy o ARiMR w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji w sytuacji, w której decyzja ta opierała się na stanie faktycznym ustalonym wyłącznie w oparciu o dowody przeprowadzone w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 marca 2021 roku, która to decyzja została następnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2021 roku (sygn. akt III SA/Łd 511/21). Na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów, wyrokowi sądu pierwszej instancji zarzucono ponadto: III. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2114; dalej zwanej: ustawą o płatnościach) w związku z art. 24 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347, str. 608 ze zm.; dalej zwane: rozporządzeniem 1307/2013) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przesłanką przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest wykazanie przez rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności tytułu prawnego do działki rolnej, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.; dalej zwanej: k.c.) w związku z art. 341 zdanie pierwsze k.c. w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: a. dla wykazania tej przesłanki rolnik powinien przedłożyć organowi administracji publicznej ważną i skuteczną umowę cywilnoprawną, stanowiącą podstawę władania gruntem rolnym deklarowanym do płatności; b. "posiadanie" w rozumieniu cytowanych przepisów może polegać na zlecaniu osobom trzecim dokonywania prac agrotechnicznych tylko pod warunkiem, że dzierżawca nieruchomości jest do tych czynności "legitymowany", to jest dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości; IV. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 149 § 1 oraz 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a w związku z art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w związku z art. 135 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie uchylenia decyzji organów obu instancji, podczas gdy postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną nie wskazywało przyczyn wznowienia postępowania, co uniemożliwiało skarżącemu ustalenie czego (jakich okoliczności) będzie dotyczyło postępowanie wszczęte w trybie nadzwyczajnym; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyjęciu, że: a. skarżący nie przedstawił dowodów na to, by decydował o sposobie prowadzonej na gruntach zgłoszonych do płatności uprawy, podczas gdy wynikało to ze złożonych przez skarżącego zeznań w charakterze świadka w toku postępowania karnego, które organy obu instancji oraz sąd I instancji uznały za wiarygodne; b. zaniechaniu wyjaśnienia przyczyn odmiennej oceny wiarygodności i przydatności dla postępowania tego samego dowodu co do różnych okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację podniesionych zarzutów. Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do zarzutów procesowych podniesionych w punkcie II. i IV. petitum skargi kasacyjnej. Przechodząc zatem do rozpoznania pierwszego z zarzutów procesowych (zarzut II. petitum skargi kasacyjnej) na wstępie przypomnieć należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. Autor skargi kasacyjnej trafności postawionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10a ust. 1 pkt 1-2 ustawy o ARiMR w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy przeprowadzony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego uchyleniem decyzji i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 r., które zostało zakończone decyzją Dyrektora ARiMR z 29 marca 2021 r., a która to decyzja została uchylona nieprawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 21 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 511/21. Powyższy zarzut nie jest usprawiedliwiony. Podkreślić przede wszystkim należy, w myśl art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Oznacza to, że do czasu uprawomocnienia się wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uchylającego decyzję organu odwoławczego, decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, chociaż nie wywołuje skutków prawnych. W orzecznictwie podkreśla się, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera podobny skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie bowiem jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 tej ustawy akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1261/17, czy z 14 października 2022 r., sygn. akt I FSK 1158/22, dostępne w bazie: CBOSA). Oznacza to, że na chwilę orzekania przez sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie – 7 września 2022 r. - decyzja Dyrektora ARiMR z 29 marca 2021 r., pozostawała w obrocie prawnym. Wskazać również należy, że skutkiem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę i uchylającego decyzję organu odwoławczego, jest jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanej konkretnej decyzji a nie wszelkich czynności procesowych podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie. Oznacza to, że o ile nie zakwestionował tego sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku, czynności przeprowadzone w ramach takiego postępowania są skuteczne, a dowody zgromadzone w takim postępowaniu mogą być wykorzystywane również w innych toczących się postępowaniach administracyjnych. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, w której organy ARiMR w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR, wykorzystały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu prowadzonym w ramach wznowienia postępowania, a dotyczącego odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 r. Końcowo odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, że nawet przyjmując, iż decyzja organu pierwszej instancji z 16 stycznia 2018 r. przyznająca skarżącemu płatności bezpośrednie za 2017 r. pozostaje w obrocie prawnym (co nastąpiło na skutek oddalenia skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 511/21 wyrokiem NSA z dnia 15 kwietnia 2025 r. w sprawie sygn. akt I GSK 76/22), zaznaczyć należy, że postępowanie zwrotowe prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie czy doszło do pobrania nienależnie pobranych środków publicznych. Płatnością nienależnie pobraną jest płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ustalenie czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku odrębnego postępowania wyjaśniającego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Możliwość domagania się zwrotu nienależnie pobranych kwot bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej płatność została szeroko zaakceptowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności. Pogląd ten powtórzony został m.in. w wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11, wyroku NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 9/20, wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 96/12, wyrok z dnia 12 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 568/15, wyrok z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 2053/18 i wyrok z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1467/18, CBOSA. Tym samym przyjąć należy, że nie było konieczności wznawiania postępowań przyznających płatność skarżącemu, co oznacza, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji przyznających płatność czy też jej uchylenie nie ma istotnego znaczenia dla prawidłowości wydanej w sprawie decyzji. Kluczowym zagadnieniem było to, czy płatność pobrana przez skarżącemu była należna a to może wynikać nie tylko z ostatecznych innych decyzji administracyjnych, ale kwestię tę samodzielnie może ustalić także organ ARiMR w tak przeprowadzonym postępowaniu, co w niniejszej sprawie niewątpliwie wykazał - skarżący mimo bycia formalnym posiadaczem określonych użytków rolnych nie prowadził na nich działalności rolniczej, co w konsekwencji oznacza, że wypłacone mu płatności należało uznać za nienależne. Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w pkt IV 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej – odnoszących się do nieprawidłowego sformułowania postanowienia o wznowieniu postępowania (bez wskazania przyczyn wznowienia) oraz nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie oceny wiarygodności zeznań skarżącego w charakterze świadka, należy przypomnieć raz jeszcze, że niniejsze postępowanie dotyczy zwrotu nienależnie pobranych płatności, prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR a nie postępowania dotyczącego przyznania płatności bezpośrednich za 2017 r., po wznowieniu postępowania w sprawie. Tym samym powyższe zarzuty, odnoszące się w istocie do postępowania wymiarowego w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich po wznowieniu postępowania nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik niniejszej sprawy, a zatem należało uznać je za nieuzasadnione. Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tej mierze przypomnienia wymaga – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną – że błędna wykładnia, o której jest mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, przez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa przez jego błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z: 28 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r. sygn. akt II FSK 1445/15; CBOSA). Odwołując się do przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, którym powinny czynić zadość zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego stawiane na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., trzeba stwierdzić, że omawiane zarzuty kasacyjne nie mogą być uznane za zasadne. Odnosząc się do zarzutu z pkt I petitum skargi kasacyjnej podkreślić należy, że skarżący po pierwsze nie wskazał postaci naruszenia prawa materialnego – czy chodziło o błędną wykładnię przepisów czy też o ich niewłaściwe zastosowanie, a ponadto zdecydowana większość wskazanych w tym zarzucie przepisów ma charakter procesowy. Tym samym podniesiony zarzut należało uznać za nieskuteczny. Nadmienić jedynie należy, że istota wskazanego zarzutu jest tożsama z zarzutem podniesionym w pkt II petitum skargi kasacyjnej, do którego Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkował się we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Z kolei w kwestii zarzutu z pkt III petitum skargi kasacyjnej, wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby sąd pierwszej instancji podejmował jakiekolwiek zabiegi interpretacyjne – w tym w kontekście wskazywanym przez stronę – w odniesieniu do przepisów art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 24 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 czy też art. 336 k.c., do których nawet się nie odwołał, co prowadzi do wniosku, że na gruncie zarzutu z pkt III.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej strona podjęła polemikę z poglądem nieistniejącym, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że zarzut ten nie jest skuteczny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w wyniku interpretacji art. 336 k.c. sąd pierwszej instancji miałby wyrazić poglądy kwestionowane skargą kasacyjną, że dla wykazania przesłanki posiadania rolnik powinien przedłożyć organowi administracji publicznej ważną i skuteczną umowę cywilnoprawną, stanowiącą podstawę władania gruntem rolnym deklarowanym do płatności; czy też posiadanie może polegać na zlecaniu osobom trzecim dokonywania prac agrotechnicznych tylko pod warunkiem, że dzierżawca nieruchomości jest do tych czynności legitymowany, to jest dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości. Końcowo odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z 21 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 511/21, uznać należało go za niezasadny. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi zatem być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jak wskazano we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia wyroku, ocena legalności wyroku WSA w Łodzi z 21 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 511/21 dotyczącego odmowy przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich za 2017 r., po wznowieniu postępowania, w świetle istoty postępowania zwrotowego prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy ARiMR nie była zagadnieniem wstępnym i nie miała bezpośredniego wpływu na wynik niniejszego postępowania. Jedynie informacyjnie wskazać należy, że skarga kasacyjna skarżącego od wskazanego wyroku WSA w Łodzi została rozpoznana przez NSA w dniu 15 kwietnia 2025 r., na tym samym posiedzeniu co skarga kasacyjna w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.