Sygnatura
I GSK 1937/22
I GSK 1937/22 - Wyrok NSA z 2025-08-08
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 8 sierpnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 587/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 27 kwietnia 2022 r., I SA/Kr 587/21 przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-P. w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie [...] marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie przyznania pomocy posiadaczowi c., któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19; w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W punkcie II. zasądził od organu na rzecz A. S. 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku A. S. (dalej: "skarżący") o przyznanie pomocy dla posiadaczy c. poszkodowanych ograniczeniami związanymi z epidemią COVID-19, decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], przyznał pomoc w wysokości 100.000 EUR; co stanowi kwotę 444.920 złotych. Skarżący w odwołaniu na powyższą decyzję podniósł, że otrzymał wsparcie w wysokości 100.000 EUR (w ramach pomocy publicznej), podczas gdy spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania wsparcia w wysokości 200.000 EUR w ramach pomocy de minimis. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego zmiana formuły wnioskowania o pomoc została dokonana przez skarżącego dopiero 10 listopada 2020 r. a zatem po upływie terminu do składania wniosków wyznaczonym na 6 listopada 2020 r. i z tego powodu nie mogła być uwzględniona. Po rozpoznaniu skargi, WSA w Krakowie uznał, że jest ona uzasadniona. Sąd I instancji wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz.187). Rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z 2 listopada 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1932), które weszło w życie w tym samym dniu. Zmiana dotyczyła dodania § 13 za określającego zasady udzielania pomocy finansowej posiadaczom c. doniczkowych i ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku – będącym mikroprzedsiębiorstwem, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19. WSA zauważył, że sporną kwestią była wysokość i forma pomocy zależna od tego, czy skarżący ma prawo do korekty wniosku w tym zakresie. Sąd I instancji przytoczył treść § 13 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym wniosek składa się : 1) do dnia 6 listopada 2020 r.; 2) do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce przechowywania zgłoszonych c.; 3) na formularzu udostępnionym przez Agencję. WSA zaznaczył, że zdaniem organu odwoławczego termin 6 listopada 2020 r. jest terminem granicznym dla dopuszczalności wnioskowania o przyznanie płatności, a tym samym także dla złożenia zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy. Zdaniem Sądu I instancji stanowisko organu odwoławczego w zakresie braku możliwości zmiany wniosku po dniu 6 listopada 2020 r. jest nieprawidłowe. WSA wyjaśnił, że celem dokonanych 2 listopada 2020 r. zmian rozporządzenia było udzielenie wsparcia posiadaczom c. w pełnej dojrzałości, którzy z powodu zakazu wejścia na cmentarze zostali pozbawieni możliwości ich sprzedaży. Wobec powyższego na organach administracji spoczywał obowiązek udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom ponoszącym straty w związku z wprowadzonym zakazem, którzy prawidłowo wykazali ilość c. oddanych podmiotom lub instytucjom określonym w rozporządzeniu. Wprowadzenie przepisów zmieniających rozporządzenie nie zostało poprzedzone odpowiednim vacatio legis, umożliwiającym zapoznanie się z treścią przepisów. Dokładna analiza treści rozporządzenia była konieczna, bowiem uzależniało ono przyznanie pomocy od spełnienia szeregu obowiązków w zakresie zachowania odpowiedniej treści i terminu składanych wniosków. Ponadto rozporządzenie zmieniające przewidywało wyjątkowo krótki okres na złożenie wniosku, to jest 4 dni. W ocenie sądu tryb wdrażania powyższych przepisów pomocowych ma znaczenie dla oceny zarówno treści wniosku jak i możliwości jego korekty. Nie można w tym zakresie stawiać wyższych wymagań wnioskodawcom, niż oddziałom Agencji, które nie były w stanie prawidłowo przygotować się do wykonania rozporządzenia poprzez wydanie formularzy wniosku już w pierwszych dniach obowiązywania nowych przepisów. W związku z powyższym Sąd uznał za nieusprawiedliwioną odmowę przyznania prawa skorygowania wniosku po dniu 6 listopada 2020 r. Przepis § 13 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia określa końcową datę złożenia wniosku. Nie jest natomiast tak, jak błędnie przyjęły organy, że jest terminem granicznym dla dokonania korekty - zmiany wniosku. Tym samym Sąd I instancji przyjął, że skarżący składając wniosek do 6 listopada 2020 r. nie przekroczył terminu określonego w rozporządzeniu również w przypadku dokonania jego korekty po tym dniu. Za powyższą wykładnią terminu określonego w § 13 ust. 5 pkt 1 przemawia także treść przepisu § 14 rozporządzenia, w myśl którego pomoc ustala się w wysokości iloczynu liczby chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom, o których mowa w ust. 6 i podmiotom, o których mowa w ust. 12, oraz stawki pomocy. Przepisy rozporządzenia nie zawierają zakazu zmiany treści wniosku złożonego w terminie. Prezentowany przez organ sposób wykładni § 13 ust. 5 pkt 1 prowadzi do wypaczenia celu rozporządzenia, którym jest przeciwdziałanie skutkom ograniczeń na rynku rolnym spowodowanych epidemią COVID-19. Natomiast uniemożliwienie korekty wniosku jest dodatkowym ograniczeniem uprawnień wnioskodawcy, nie przewidzianym w rozporządzeniu, co prowadzi do wniosku, iż organy naruszyły § 13za ust. 2 i 5 w/w rozporządzenia wywodząc z nich brak prawa do złożenia korekty wniosku. Uchybienie to w efekcie doprowadziło do naruszenia § 13za ust. 17 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe określenie statusu podmiotu występującego o wsparcie tj. czy w formie pomocy publicznej czy pomocy de minimis Sąd uznał za logiczne wyjaśnienia skarżącego, że wstępnie nie określił formy pomocy, stąd także nie wykluczył pomocy de minimis, a obowiązkiem organu było w razie wątpliwości, wezwać o sprecyzowanie wniosku, zamiast opierać rozstrzygnięcie na własnej kwalifikacji pomocy publicznej, przewidującej niższą kwotę wsparcia. Sposób wdrażania rozporządzenia utrudniał wnioskodawcom zapoznanie się z jego treścią i staranne przygotowanie wniosku. Negatywne skutki takiego wdrażania aktu prawnego nie mogą obciążać wnioskodawców. Sąd I instancji orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Wskazał, że rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej w uzasadnieniu oceny prawnej. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej: "skarżący kasacyjnie") wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a"): a. przepisu § 13za ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.) dodanego rozporządzeniem Rady Ministrów z 2 listopada 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2020r., poz. 1932) poprzez jego nieprawidłową wykładnię, iż dopuszczalna była korekta wniosku po upływie terminu w jakim miał on być kompletny i prawidłowo wypełniony (6 listopada 2020 r.), podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że dokonanie po tym terminie zmiany wniosku jest niedopuszczalne; b. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłową kontrolę działalności organów administracji i oparcie wyroku na niewykazanych twierdzeniach o braku przygotowania oraz odpowiednio wczesnego przekazania przez ARiMR formularzy wniosków dot. ww. pomocy, a także na niewykazanych utrudnieniach dla wnioskodawców związanych z wdrożeniem pomocy c. - miało to istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do błędnego uznania, że wnioskodawca miał prawo dokonania w dowolnym czasie korekty wniosku. c. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez sprzeczne z stanem faktycznym uznanie, że organ samodzielnie dokonał kwalifikacji, czy wnioskodawca żąda przyznania płatności w formie pomocy publicznej, czy pomocy de minimis oraz niezasadne uznanie, że istniała konieczność wezwania strony przez organ do sprecyzowania wniosku w tym zakresie, podczas gdy (przy uwzględnieniu nadanej placówce pocztowej w dniu 5 listopada 2020 r. korekty wniosku w której zaznaczono, że wnioskodawca ubiega się o przyznanie płatności w formie pomocy publicznej) wniosek był kompletny i prawidłowo wypełniony, a także jednoznacznie określał o jakiej formy pomocy, a dopiero korektą wniosku z 18 listopada 2020 r. zawnioskowano o przyznanie pomocy w formie de minimis - miało to istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do uznania, że organ dopuścił się nieprawidłowej kwalifikacji wniosku, a w konsekwencji uwzględnienia skargi; d. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w związku z art 3 § 1 p.p.s.a., poprzez pominięcie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń organu wskazujących na to, że wnioskodawca jest producentem rolnym zajmującym się produkcją c., nie zaś podmiotem zajmującym się handlem kwiatami, dla których przewidziana była pomoc w formule de minimis - miało to istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w jak wskazano w decyzji wnioskodawcy ta forma pomocy nie przysługiwała. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. A. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku 27 kwietnia 2022 r., I SA/Kr 587/21 uchylającym decyzję ostateczną Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z 18 marca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. następującą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania: "Prezentowany przez organ sposób wykładni § 13 ust. 5 pkt 1 prowadzi do wypaczenia celu rozporządzenia, którym jest przeciwdziałanie skutkom ograniczeń na rynku rolnym spowodowanych epidemią COVID-19. Natomiast uniemożliwienie korekty wniosku jest dodatkowym ograniczeniem uprawnień wnioskodawcy, nieprzewidzianym w rozporządzeniu, co prowadzi do wniosku, iż organy naruszyły § 13za ust. 2 i 5 w/w rozporządzenia wywodząc z nich brak prawa do złożenia korekty wniosku. Uchybienie to w efekcie doprowadziło do naruszenia § 13za ust. 17 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe określenie statusu podmiotu występującego o wsparcie tj. czy w formie pomocy publicznej czy pomocy de minimis Sąd uznał za logiczne wyjaśnienia skarżącego, że wstępnie nie określił formy pomocy, stąd także nie wykluczył pomocy de minimis, a obowiązkiem organu było w razie wątpliwości, wezwać o sprecyzowanie wniosku, zamiast opierać rozstrzygnięcie na własnej kwalifikacji pomocy publicznej, przewidującej niższą kwotę wsparcia. Sposób wdrażania rozporządzenia utrudniał wnioskodawcom zapoznanie się z jego treścią i staranne przygotowanie wniosku. Negatywne skutki takiego wdrażania aktu prawnego nie mogą obciążać wnioskodawców. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą." W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie opiera się na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej kasator zarzucił trzykrotnie Sądowi I instancji w pkt III. b., c., d. petitum skargi kasacyjnej naruszenie: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a." Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. może być skuteczny, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z przepisem prawa materialnego, który był podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą. W takim wypadku kasator winien wskazać postać naruszenia przepisu prawa materialnego przez Sąd I instancji: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem naruszenia prawa materialnego. Skoro kasator w pkt III. b), c), d) petitum skargi kasacyjnej nie powiązał art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. z konkretnym przepisem prawa materialnego naruszonym przez Sąd I instancji, zarzut nie jest trafny. Z kolei, podniesiony w pkt III. a. petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 13za ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dna 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez jego nieprawidłową wykładnię, jako przedwczesny nie może zostać rozpoznany, ponieważ stosując, jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w istocie zakwestionował stan faktyczny ustalony przez organ administracji publicznej przedstawiony w uzasadnieniu faktycznym decyzji ostatecznej. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię jest uprawniona i zasadna wówczas, kiedy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według wykładni literalnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ dokonał kontroli decyzji ostatecznej oraz zastosował środek określony w ustawie – uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki musi polegać na wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone z równoczesnym wyraźnym wskazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który jest przepisem postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z odpowiednimi przepisami postępowania, które miały zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uwzględnienie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny z powodu stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w istocie jest zakwestionowaniem przez sąd stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji publicznej przedstawionego w uzasadnieniu faktycznym decyzji (Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej). O skuteczności zarzutów naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania stwierdzonych przez sąd w ramach art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu stawianego organowi administracji publicznej, a wydaną w sprawie decyzją, który to związek przyczynowy nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, którym jest decyzja. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Obowiązkiem sądu jest więc nie tylko wskazanie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, lecz również jego uzasadnienie w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd winien w odniesieniu do każdego z osobna stwierdzonego naruszenia przepisu postępowania uzasadnić możliwość istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, kiedy sąd stwierdzi jedynie zbiorcze naruszenie przepisów postępowania powołując przy tym zwrot ustawowy "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w ogóle nie wskazał i nie uzasadnił, jakie przepisy postępowania naruszył Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku, podobnie kiedy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2024 r., poz. 1267, dalej: "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów (...). Według art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do środków tych należy eliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu, o ile spełnione są przewidziane w przepisie art. 145 § 1 i nast. p.p.s.a. przesłanki. Wykroczenie poza te podstawy, bądź posłużenie się nimi w sposób nieuzasadniony może świadczyć o naruszeniu nie tylko odpowiedniego przepisu zawartego w art. 145 p.p.s.a., ale o uchybieniu normie kompetencyjnej zamieszczonej w art. 3 § 1 p.p.s.a. Wypowiedź sądu względem zaskarżonej formy prawnej działania administracji nie może być dowolna. Aplikowanie poszczególnych podpunktów art. 145 § 1 p.p.s.a. musi znajdować oparcie w stwierdzeniu przez sąd przewidzianych w nim wad decyzji bądź poprzedzającego jej wydanie postępowania. Przypisanie ich organowi musi zostać należycie uargumentowane w motywach wydanego orzeczenia, tak by zarówno skarżący, jak i NSA w ramach kontroli instancyjnej dysponował motywami pozwalającymi na weryfikację poprawności zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. i art. 185 p.p.s.a., sprawując tę kontrolę, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku z 27 kwietnia 2022 r. nie zawarł wyjaśnienia tej podstawy prawnej. W sytuacji, kiedy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa miała być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku z 27 kwietnia 2022 r., nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uniemożliwia dalszą kontrolę kasacyjną wyroku. W rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w pełnym zakresie. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Z tego powodu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, przyjmując przypadek szczególnie uzasadniony.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 listopada 2022
- Symbol z opisem
- 6559
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Henryk Wach /sprawozdawca/ Joanna Wegner Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny