I GSK 1819/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy T. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt I GSK 1819/19 w przedmiocie pozostawienia skargi kasacyjnej bez rozpatrzenia oraz wniosku Gminy T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 539/19 w sprawie ze skargi Gminy T. na uchwałę Zarządu Wojewódzkiego Łódzkiego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 539/19 oddalił skargę Gminy [...] na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z [...] maja 2019 r. nr 651/19 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu Jak wynika z akt sprawy, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Gminie 23 sierpnia 2019 r. (ZPO – k. 61 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącej - adw. A. L. - pismem z dnia 23 września 2019 r. (data nadania: 23 września 2019 r.) wniósł, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Ten środek zaskarżenia został nadany listem poleconym na adres Sądu I instancji, a następnie WSA w Łodzi 25 września 2019 r. przekazał go do Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 66 akt sądowych). Na biuro podawcze Naczelnego Sądu Administracyjnego przekazana skarga kasacyjna wpłynęła 26 września 2019 r. (prezentata – k. 66 akt sądowych). Postanowieniem z 24 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił skargę kasacyjną Gminy bez rozpatrzenia oraz zwrócił ze środków budżetowych WSA w Łodzi uiszczony wpis od skargi kasacyjnej. Gmina złożyła zażalenie na ww. postanowienie wskazując na naruszenie przepisów art. 177 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) oraz art. 62 § 1 w zw. z art. 64 ustawa z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm., dalej: ustawa wdrożeniowa). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl przepisów działu IV rozdziału 1 i 2 p.p.s.a. środki odwoławcze przysługują od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że zażalenie wnosi się na postanowienia sądu I instancji. Sytuacji tej nie zmienia okoliczność, że zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie NSA zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ustawy wdrożeniowej nie modyfikuje zasady niezaskarżalności kończących sprawę orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym bardziej że zawarte w nim wyłączenia nie obejmują regulacji dotyczącej przepisów, z których wywodzi się tę zasadę. Powyższe oznacza, że zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako orzeczenie ostateczne jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85-89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie odpis wyroku WSA wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 23 sierpnia 2019 r. Oznacza to, że 14-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego upłynął 6 września 2019 r. Jak wynika z akt sądowych, skarga kasacyjna została nadana 23 września 2019 r. w Urzędzie Pocztowym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Następnie Sąd I instancji przekazał skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 25 września 2019 r. (k. –54 akt sądowych). Niewłaściwe zaadresowanie przesyłki przez pracownika nie usprawiedliwia dochowana należytej staranność przez pełnomocnika przy dokonaniu danej czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.