I GSK 1787/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. B. Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 909/19 w sprawie ze skargi L. B. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 października 2019 r. nr 3001-IEE.711.583.2019 w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od L. B. Sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Po 909/19 oddalił skargę L. B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 października 2019r. nr 3001-IEE.711.583.2019 w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła L. B. Sp. z o.o. w L., zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż brak prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi strony decyzji nie stanowi o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku; 2. art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 39 oraz 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art 44 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę wznowienia postępowania, w którym nie doszło do prawidłowego doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie; 3. art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie zarzutu za uzasadniony i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (choć autor skargi kasacyjnej nie wskazał tego wprost), zgodnie z którym skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Już wstępna analiza zarzutów ujętych w punktach 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej, w tym w szczególności jej uzasadnienia prowadzi do wniosku o ich niezasadności. Otóż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że w przypadku zarzutów natury procesowej niewystarczające jest wykazanie naruszenia prawa, ale koniczne jest również wykazanie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Takiego związku w skardze kasacyjnej nie wykazano. Niezależnie od powyższego stwierdzenia Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę na merytoryczną niezasadność ww. zarzutów. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu zawartego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej należy dojść do wniosku o jego niezasadności. Otóż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja z dnia 29 listopada 2017 r. została doręczona prawidłowo, zgodnie z postanowieniami art. 45 k.p.a., który stanowi, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia ww. decyzja została przesłana na adres skarżącej spółki ujawniony w KRS, co czyni zadość wymogom art. 45 k.p.a. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze kasacyjnej, że ww. decyzja powinna być doręczona na adres korespondencyjny wskazany w formularzu INF – Z. W kwestii doręczania decyzji administracyjnej kluczowe znaczenie ogrywa bowiem k.p.a., w tym wymieniony art. 45 tej ustawy. Nadmienić również należy, że z akt sprawy wynika, że nie było w sprawie podstaw do doręczania decyzji z dnia 29 listopada 2017 r. pełnomocnikowi, gdyż strona nie przedłożyła w toku postępowania pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi Panu S. K. do jej reprezentowania przed organem administracyjnym. Konsekwencją niezasadności zarzutu zawartego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej jest niezasadność zarzutu zawartego w punkcie 1 petitum tego środka zaskarżenia, gdyż w tej sprawie nie miało miejsca nieprawidłowe doręczenie decyzji. Wreszcie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 113 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (§ 1) przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Można zamknąć rozprawę również w przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze uzupełniający dowód z dokumentów znanych stronom, a przeprowadzenie rozprawy co do tego dowodu sąd uzna za zbyteczne (§ 2). Wskazana regulacje nie dotyczy w żadnej mierze problematyki wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez Sąd I instancji, jak również nie dotyczy problematyki podjęcia przez ten Sąd wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zarzut ten w ogóle nie został uzasadniony w skardze kasacyjnej, co stanowi obowiązek skarżącego kasacyjnie, stosowanie do postanowień art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).