I GSK 178/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej MW od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 586/21 w sprawie ze skargi MW na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 30 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od MW na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji, WSA) wyrokiem z 28 października 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 586/21 oddalił skargę MW (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi (dalej: Dyrektor OR ARiMR, organ) z 30 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiodła strona, a zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie: 1) art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący uchybił jednomiesięcznemu terminowi na wniesienie podania o wznowienie postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego, mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz autora skargi kasacyjnej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wniósł o dopuszczenie dowodu z kserokopii oświadczenia KJ z 16 lutego 2021 r. na okoliczność wykonywania przez niego w latach 2004–2011 (na polecenie skarżącego) zleconych mu prac w stanowiącym jego własność gospodarstwie rolnym oraz rozliczania się za te prace w formie oleju napędowego przekazywanego przez skarżącego na rzecz KJ. Dowód ten - zdaniem skarżącego - jest istotny dla sprawy i może mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a jego przeprowadzenie nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu niniejszej sprawy. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, a także oddalenie wniosku dowodowego i zasądzenie od strony na rzecz Dyrektora OR ARiMR kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Biorąc pod uwagę fakt, że wydane w niniejszej sprawie końcowe rozstrzygnięcie jest - w zakresie jego treści - identyczne, jak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt: I GSK 177/22, I GSK 357/22 i I GSK 358/22, a zarazem stanowi kontynuację przyjętej przez Sąd II instancji linii orzeczniczej w zakresie oceny żądania strony w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, a różni się tylko – w poszczególnych sprawach – wskazaniem innego aktu administracyjnego, którego dotyczy, przeto – przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym, a także wobec tożsamości problemu prawnego, na kanwie którego złożono skargę kasacyjną – pozostaje aktualna argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w motywach trzech judykatów, o których wyżej była mowa. Ponieważ zarzuty i żądania niniejszej skargi kasacyjnej są izomorficzne w zestawieniu z ich treścią w ww. sprawach, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zawarte tam motywy za aktualne w tej i w pozostałych sprawach rozpoznanych 11 stycznia 2023 r. dotyczących odmowy wznowienia postępowania administracyjnego i nie widzi potrzeby ich przypominania (powielania); są one bowiem znane stronom, które otrzymają sporządzone w tych sprawach pełne uzasadnienia sporządzone z uwzględnieniem treści art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. Mając na względzie treść art. 141 § 4 p.p.s.a., można – w ramach rozszerzającej interpretacji tego przepisu – zasadnie przyjąć, że ocena zarzutów skargi kasacyjnej może również zostać dokonana skrótowo, tj. poprzez odesłanie stron występujących w sprawie do uzasadnień rozstrzygnięć, zwłaszcza kiedy w tych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny wypracował jednolitą linię orzecznictwa, na kanwie identycznie brzmiących skarg kasacyjnych. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. – oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie – w myśl art. 254 § 1 i art. 258–261 p.p.s.a. – Sąd I instancji po złożeniu przez pełnomocnika stosownego wniosku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.