I GSK 1774/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 246/25 w sprawie ze skarg M. W. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr 9009-2025-000295 oraz nr 9009-2025-000296 w przedmiocie płatności rolnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 26 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 246/25 oddalił skargi M. W. (dalej zwanego: skarżącym) na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 7 kwietnia 2025 r.: nr 9009-2025-000295 w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW na 2023 r. oraz nr 9009-2025-000296 w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2023 rok. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej strona skarżąca zawarła wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 instytucja ta znajduje również zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony uregulowanej w tym przepisie (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 90/20 – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z: 1 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty wynikającej z przedmiotowych decyzji może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do pełnej sytuacji materialnej i finansowej skarżącego. W rozpoznanej sprawie możliwość takiej analizy nie zachodzi. We wniosku skarżący podniósł w sposób bardzo ogólny, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie dla skarżącego trudnych do odwrócenia skutki, polegających na konieczności dokonania na rzecz organu zapłaty kwoty 24 737,10 zł oraz kwoty 9 817,50 zł i to pomimo tego, że ww. kwoty w ogóle nie zostały skarżącemu wypłacone wbrew twierdzeniom sądu I instancji, że zostały one wypłacone skarżącemu 8 listopada 2023 r. Zdaniem NSA, powyższe argumenty nie są wystarczające do udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Nie zostało bowiem przez stronę wykazane, jaka jest obecnie sytuacja finansowa skarżącego. W związku z tym NSA nie miał możliwości skonfrontować wysokości zobowiązania wynikającego z zaskarżonych decyzji z faktycznymi możliwościami płatniczymi skarżącego, a w konsekwencji nie mógł dokonać oceny, czy w związku z wykonaniem tych decyzji faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu zauważyć także należy, że samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywołuje co do zasady nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności wraz z odsetkami. Pomimo że realizacja zobowiązania publicznoprawnego, którego dotyczą przedmiotowe decyzje może być ze swej istoty dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, to jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu środków. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale taka szkoda, którą można uznać za znaczną. A zatem aby ocenić, czy rzeczywiście wykonanie decyzji może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest jej odniesienie do sytuacji majątkowej skarżącego. Tymczasem skarżący we wniosku w ogóle nie przedstawił, w jakiej sytuacji obecnie się znajduje, jakim dysponuje majątkiem ani tym bardziej nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o jego trudnej sytuacji stosownymi dokumentami źródłowymi, jak choćby wyciągiem z rachunków bankowych czy dokumentami finansowymi. Uzasadnienie wniosku skarżącego sprowadza się do ogólnych informacji i nie zawiera żadnych konkretnych danych obrazujących jego kondycję finansową. W świetle powyższej argumentacji należy uznać, że skoro skarżący we wniosku kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w żaden sposób nie wykazał, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to brak jest podstaw do zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.