I GSK 168/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. G. i J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. G. i J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 200/23 w sprawie ze skargi A. G. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 28 marca 2023 r., nr 43.4/D-11/1/2023 w przedmiocie zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 200/23 oddalił skargę A. G., J. E. S. – wspólników spółki cywilnej "G. S." A. G. i J. E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 28 marca 2023 r. w przedmiocie zwroty części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. O tego wyroku storna skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Następnie pismem procesowym z dnia 31 stycznia 2024 r. strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z tego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FZ 633/05, z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 518/14). Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Uwzględnione w postępowaniu zażaleniowym okoliczności pozwalają na przyjęcie, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy wskazać, że wysokość zwrotu kwoty otrzymanej dotacji jest kwotą znaczną w stosunku do aktualnych możliwości finansowych skarżących. Załączone do wniosku dokumenty wskazują na wysokość osiąganych przez skarżące dochodów. Tym samym uznać należy, że kwota zwrotu dofinansowania jest kwotą o znacznej wysokości i w sytuacji wykonania zaskarżonej decyzji może pozbawić skarżące środków do zapewnienia podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych. Dane wynikające z załączonych do wniosku dokumentów w zestawieniu z wysokością kwoty wymaganej do zwrotu w sposób dostateczny uprawdopodabniają wystąpienie w sprawie przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że kwota zwrotu dofinansowania jest kwotą wysoką i w sytuacji wykonania zaskarżonej decyzji może pozbawić skarżące środków do zapewnienia podstawowych i niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa wpływu środków do budżetu, gdyż w przypadku niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia decyzja zostanie wykonana. Natychmiastowe wykonanie objętej skargą decyzji może natomiast spowodować ubytek w majątku skarżących, równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu incydentalnym ocenie podlegał zatem tylko wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zaś skarga zostanie rozpatrzona w postępowaniu głównym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.