I GSK 1673/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 274/24 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 lutego 2024 r. nr WZS/1/W/2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej wraz z odsetkami oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: sąd, WSA) wyrokiem z 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 274/24, w wyniku rozpoznania skargi A. B. (dalej: skarżący) na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Zarząd, organ) z 15 lutego 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Zarządu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu 14 listopada 2017 r. została zawarta umowa z (...) sp. z o.o. w K. (aktualnie spółka (...)) w przedmiocie dofinansowania projektu "Żłobek (...)" - szansą na aktywny powrót do pracy mamy i taty". Organ wypłacił spółce (...)na podstawie tej umowy łącznie 1.063.020,61 zł. W toku realizacji projektu 22 i 30 stycznia oraz 13 lutego 2019 r. spółka (...) złożyła organowi dokumenty poświadczające nieprawdę (potwierdzenia zapłaty, dokumenty księgowe). Transakcje bankowe w nie miały miejsca. Za czyn, polegający na użyciu podrobionych dokumentów, mających istotne znaczenie dla uzyskania dofinansowania na realizację ww. projektu, skazany został D. B. (wyroki Sądu Rejonowego (...)). W następstwie powyższego organ 13 maja 2019 r. rozwiązał umowę o dofinansowanie ze spółką (...) (dalej: spółka) i wezwał ją do zwrotu otrzymanego dofinansowania. Brak zwrotu dofinansowania, spowodował wszczęcie postępowanie administracyjnego, zakończonego decyzją organu I instancji z 7 lutego 2020 r. orzekającą o obowiązku spółki zwrotu 1.063.020,61 zł, utrzymaną w mocy przez Zarząd decyzją z 27 stycznia 2021 r. WSA prawomocnym wyrokiem z 27 października 2021 r. sygn. I SA/Sz 347/21 oddalił skargę spółki na decyzję z 27 stycznia 2021 r. Postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne i w rezultacie zostało umorzone z tego powodu postanowieniem z 6 czerwca 2022 r. Nie udało się ustalić majątku spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Powyższe spowodowało wszczęcie 17 października 2022 r. postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności skarżącego (A. B.) za zobowiązania spółki z tytułu zwrotu dofinansowania. Postępowanie zakończone zostało decyzją Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z 13 stycznia 2023 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki z tytułu zwrotu środków w wysokości 1.063.020,61 zł z odsetkami. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Zarządu z 15 lutego 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym (nr (...)) skarżący był jedynym członkiem zarządu spółki (...) w dacie powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019, poz. 869 ze zm.; dalej: ufp). Pełnił funkcję członka zarządu spółki od 7 kwietnia 2018 r. do 27 maja 2019 r. Natomiast spółka naruszyła zasady wykorzystania dofinansowania 22 stycznia 2019 r., 30 stycznia 2019 r. i 13 lutego 2019 r. W tych dniach bowiem spółka złożyła do organu dokumenty poświadczające nieprawdę, co skutkowało rozwiązaniem umowy o dofinansowanie i obowiązkiem zwrotu całości otrzymanego dofinansowania. Zarząd zaznaczył, że postępowanie egzekucyjne przeprowadzone wobec spółki zostało umorzone z powodu bezskuteczności. Odnosząc się do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, organ wskazał, iż ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie wynika, aby skarżący zgłosił we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Z dokumentacji nie wynika także brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazania mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowych, o czym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 poz. 2383 ze zm.; dalej: op). Ponadto organ odniósł się do ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy (...)w wyroku z 15 czerwca 2022 r., z których miałoby wynikać, że to D. B. od 22 stycznia do 23 maja 2019 r. pełnił funkcje Prezesa Zarządu spółki (...). Zdaniem organu zawarte w wyroku sądu karnego dodatkowe sformułowanie w opisie czynu, dotyczące funkcji D. B. jako Prezesa Zarządu w czasie popełniania przestępstwa, nie jest wiążące na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Za wiążące w postępowaniu administracyjnym mogą być uznane ustalenia sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, czyli ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia). Oznaczenie funkcji D. B. jako reprezentanta w spółce (...)sp. z o. o. nie zalicza się do elementów, warunkujących odpowiedzialność karną za czyn z art. 297 § 1 kodeksu karnego. Ponadto jak wynika z treści uzasadnień ww. wyroków, materiał dowodowy stojący u podstaw ustaleń sądu karnego nie obejmował wszystkich dokumentów, które były do przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym Zarząd nie może podzielił tych ustaleń sądu karnego, które są nie do pogodzenia z ustaleniami poczynionymi przez organy w niniejszej sprawie. Z ustaleń tych wynika jednoznacznie, że D. B. od 22 stycznia do 23 maja 2019 r. nie mógł pełnić funkcji Prezesa Zarządu spółki (...), gdyż pełnił ją skarżący (A. B.). Co więcej, D. B. od 22 stycznia do 23 maja 2019 r. nie mógł również pełnić funkcji Prezesa Zarządu (...)sp. z o.o., ponieważ w tym okresie pełnił w spółce funkcję prokurenta. Jak wynika bowiem z uchwały Zarządu Spółki z 16 kwietnia 2018 r. (podpisanej przez Prezesa Zarządu A. B.), D. B. powołany został z dniem 16 kwietnia 2018 r. na stanowisko Prokurenta spółki. Z funkcji tej D. B. odwołany został przez Prezesa Zarządu A. B. 24 maja 2019 r., co potwierdza także dołączona do akta sprawy informacja z Rejestru Przedsiębiorców. Zgodnie z odpisem z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, D. B.został wpisany do rejestru, jako Prokurent (...)sp. z o.o. 26 kwietnia 2018 r. i wykreślony 23 sierpnia 2019 r. W aktach sprawy znajduje się także Uchwała nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 6 kwietnia 2018 r., dotycząca odwołania D. B. z dniem 7 kwietnia 2018 r. z funkcji Prezesa Zarządu spółki oraz Uchwała nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 27 maja 2019 r., dotycząca powołania D. B. 27 maja 2019 r. na funkcję Prezesa Zarządu spółki. Powyższe ustalenia potwierdzają, że to nie D. B., a A. B. pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki, w chwili przedłożenia nierzetelnych dokumentów organowi. Wobec braku związania ustaleniami wyroku Sądu Rejonowego (...)z 15 czerwca 2022 r., w przedmiocie funkcji pełnionej w spółce przez osobę wymienioną w tym wyroku, Zarząd stanął na stanowisku, że był uprawniony do dokonania samodzielnej oceny w tym zakresie. W świetle powyższego, spełnione zostały wszystkie pozytywne przesłanki solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zwrot środków wypłacanych spółce. W skardze do WSA skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucił: błędne przyjęcie, że od 31 stycznia do 27 maja 2019 r. pełnił funkcje zarządcze w spółce, "wystąpiły przesłanki negatywne dotyczące jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki"; nieprawidłowe ustalenie momentu powstania obowiązku spółki z tytułu zwrotu środków uzyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie; naruszenie: art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) op w zw. z art. 67 ufp i niezastosowanie w sprawie tych przepisów w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki; a także art. 10, art. 11 Prawa upadłościowego w wyniki niezbadania, czy w 2019 r., kiedy powstał obowiązek zwrotu środków i czy istniały przesłanki ogłoszenia upadłości spółki. Zaskarżonym wyrokiem WSA uwzględnił skargę. W motywach wyroku sąd wskazał, że osoby trzecie odpowiedzialne za obowiązek zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp, należało ustalać według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 ufp, jak tego wymaga art. 66b ust. 2 ufp. Z tego punktu widzenia skarżący należy do osób, ponoszących odpowiedzialność jako osoba trzecia w odniesieniu do obowiązku zwrotu należności określonych w art. 60 pkt 6 ufp, skoro był członkiem zarządu spółki od 22 stycznia do 13 lutego 2019 r., kiedy dochodziło do naruszeń. Sąd stwierdził także, że niewątpliwe też postępowanie egzekucyjne przeprowadzone w stosunku do spółki okazało się bezskuteczne. WSA nie zgodził się z organem w dwóch kwestiach. Po pierwsze, powołując się uchwałę NSA o sygn. II FPS 3/09, sąd stwierdził, że organ nie omówił dowodów i nie przedstawił ustaleń faktycznych na okoliczność, kiedy konkretnie wystąpił właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a op, z jakich przyczyn faktycznych i prawnych, czy miało to miejsce, kiedy skarżący był członkiem zarządu spółki. Po drugie, sąd powołał się na uchwałę NSA sygn. I FPS 4/08, w myśl której art. 116 § 1 op nakłada obowiązek na organ podatkowy do prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe sp. z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Przekładając powyższe na grunt okoliczności niniejszej sprawy, WSA wskazał, że D. B. został skazany za posługiwanie się podrobionymi dokumentami w związku z dofinansowaniem projektu od 22 stycznia do 23 maja 2019 r., działając jako prezes zarządu spółki. W wyroku skazującym z 15 czerwca 2022 r. sygn. (...) wyraźnie stwierdzono nie tylko w przypisanych zarzutach, ale także w uzasadnieniu, że D. B. w czasie popełnienia zarzuconego mu czynu był zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu spółki (...). Niewątpliwie w tym czasie D. B. nie figurował w KRS jako członek zarządu spółki (...). Rzecz jednak w tym, że nie sam wpis w KRS rozstrzyga o tym, kto wchodzi w skład zarządu sp. z o.o. K. znaczenie ma stan faktyczny, a ściślej kto rzeczywiście zarządzał sp. z o.o., a tym samym na ile treść KRS odpowiada prawdzie obiektywnej. WSA stwierdził, że organ dostrzegł podstawowe znaczenie stanu faktycznego przy ustalaniu składu zarządu spółki, ale tylko w odniesieniu do A. B.. Natomiast w przypadku D. B. nie omówił konkretnych dowodów i nie przedstawił konkretnych ustaleń faktycznych, mających świadczyć o tym, że treść wyroku skazującego nie odpowiada rzeczywistości. Organ ogólnie stwierdził, że wyroki wydane w sprawie karnej, miały na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez D. B.. Jednak nie omówił, na czym konkretnie te wątpliwości miały polegać, na jakiej konkretnej podstawie dowodowej, faktycznej zostały one wyjaśnione. Organ nie wykazał, dlaczego przymiot wiarygodności mają uchwały organu spółki i wpisy w KRS dokonywane na podstawie tych uchwał, a takiego przymiotu nie ma treść prawomocnego wyroku skazującego. W następstwie na obecnym etapie kontrolowanego postępowania administracyjnego organ dowolnie, w sposób arbitralny rozważał odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej z pominięciem takiej odpowiedzialności D. B.. Nie wyjaśnił konkretnie i w zgodzie z prawdą obiektywną, kto personalnie wchodził w skład zarządu wymienianej spółki w czasie istotnym dla orzeczenia o spornej odpowiedzialności. Powyższe stanowi o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp. Stwierdzona dowolność w postępowaniu organu niewątpliwie może przekładać się na prawidłowe zastosowanie art. 116 § 1 op. Ponadto świadczy o tym, że organ nie respektował zapatrywania prawnego wypracowanego w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego. WSA wskazał, aby w dalszym postępowaniu organ uwzględnił stanowisko prawne sądu. Rzetelnie i wyczerpująco wyjaśni wszystkie istotne aspekty faktyczne i prawne odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 § 1 op. Skargę kasacyjną od wyroku wniósł Zarząd, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając go w całości. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi (na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: ppsa), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, rozpoznania sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp poprzez błędne uznanie, że "organ nie omówił dowodów i nie przedstawił ustaleń faktycznych na okoliczność, kiedy konkretnie właściwy czas w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a op, z jakich przyczyn faktycznych i prawnych, czy miało to miejsce, kiedy skarżący był członkiem zarządu spółki JSI" oraz uchylenie wydanej w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej mimo, że: a) organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy; b) art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) op jako przepis szczególny względem ogólnych zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 kpa stosowanych tu na mocy art. 67 ust. 1 ufp, przerzuca ciężar i obowiązek wykazania przesłanek egzoneracyjnych wyłączających odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki, w tym obowiązek wykazania, że w ww. czasie odpowiednim spółce nie groziła upadłość, na tego skarżącego, a skarżący nie podjął nawet próby wykazania w postępowaniu administracyjnym tej okoliczności; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 122 i art. 133 § 1 op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp poprzez uchylenie decyzji z 15 lutego 2024 r. wyniku zastosowania przez WSA m.in. tych przepisów w sytuacji, w której ze względu na brzmienie art. 67 ust. 1 ufp, art. 122 i art. 133 § 1 op nie mogą one znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie (znajdują się poza działem III op); 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp poprzez uchylenie wydanej w niniejszej sprawie decyzji w wyniku błędnego uznania przez WSA, że organ dowolnie, w sposób arbitralny rozważał odpowiedzialność A. B. jako osoby trzeciej z pominięciem takiej odpowiedzialności D. B. i nie wyjaśnił konkretnie i w zgodzie z prawdą obiektywną, kto personalnie wchodził w skład zarządu wymienionej spółki w czasie istotnym dla orzeczenia o spornej odpowiedzialności; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązkiem organu było omówienie dowodów i przedstawienie ustaleń faktycznych dotyczących tego, że w czasie powstawania zobowiązania JS lnvestment sp. z o.o. nie występowała sytuacja rodząca wątpliwości co do jej wypłacalności, mimo, iż skarżący nie wykazał jakiekolwiek inicjatywy dowodowej w tym zakresie, nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których można byłoby ocenić sytuację finansową spółki w odpowiednim czasie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) op, a twierdzenie o tym, że w ww. czasie sytuacja finansowa spółki była dobra i nie groziła jej upadłość, skarżący po raz pierwszy wysłowił już po wydaniu ostatecznej decyzji, tj. w skardze na tę decyzję złożonej do WSA. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, choć część zarzutów okazała się usprawiedliwiona. Zgodnie z art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję Zarządu z 15 lutego 2024 r., WSA nie zgodził się z organem w dwóch kwestiach. Po pierwsze, nawiązując do uchwały NSA z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, w kontekście zgłoszonego w skardze do WSA zarzutu, że w czasie powstawania zobowiązania w spółce nie występowała sytuacja rodząca wątpliwości, co do jej wypłacalności, organ nie omówił dowodów i nie przedstawił ustaleń faktycznych na okoliczność, kiedy konkretnie wystąpił właściwy czas w rozumieniu ort. 116 § 1 pkt 1 lit. a) op, z jakich przyczyn faktycznych i prawnych, czy miało to miejsce, kiedy skarżący było członkiem zarządu spółki. Po drugie, nawiązując do uchwały NSA z 9 marca 2009 r. sygn. akt I FPS 4/08) sąd uznał, że organ nie wyjaśnił konkretnie i w zgodzie z prawdą obiektywną, kto personalnie wchodził w skład zarządu spółki w czasie istotnym dla orzeczenia o odpowiedzialności za jej zobowiązania oraz dowolnie, w sposób arbitralny rozważał odpowiedzialność skarżącego, jako osoby trzeciej z pominięciem takiej odpowiedzialności D. B., podczas gdy stosownie do ww. uchwały, przepis art. 116 § 1 op nakłada na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się z oboma powodami uchylenia przez WSA decyzji z 15 lutego 2024 r., zarzucając zarówno naruszenie przepisów materialnych jak i procesowych. W pierwszej kolejności odnosząc się do drugiego powodu uchylenia decyzji Zarządu, dotyczącego niewyjaśnienia kręgu osób mogących ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 op, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena WSA w tym zakresie nie uwzględnia charakteru odpowiedzialności przewidzianej w tym przepisie ani ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zgodnie z art. 116 § 1 op, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z uchwałą NSA z 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08, organ prowadzący postępowanie powinien ustalić wszystkie osoby mogące ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 op. Obowiązek ten nie oznacza jednak konieczności prowadzenia postępowania wobec każdej osoby, która faktycznie uczestniczyła w prowadzeniu spraw spółki, lecz jedynie wobec tych podmiotów, które mieszczą się w ustawowym kręgu osób objętych hipotezą tego przepisu. Art. 116 § 1 op w sposób jednoznaczny wskazuje, że odpowiedzialność za zobowiązania spółki może zostać przypisana wyłącznie członkom zarządu. Odpowiedzialność ta ma charakter wyjątkowy, stanowiąc odstępstwo od zasady odrębności majątkowej osoby prawnej, dlatego przesłanki jej stosowania nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że w okresie, w którym doszło do naruszeń skutkujących obowiązkiem zwrotu dofinansowania, jedynym członkiem zarządu spółki ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym był skarżący (Adam Burek). Okoliczność ta nie była skutecznie podważona żadnym dowodem wskazującym na powołanie do zarządu innej osoby. Jednocześnie bezsporne pozostaje, że D. B. pełnił funkcję prokurenta. Status prokurenta nie jest tożsamy ze statusem członka zarządu. Prokura stanowi szczególny rodzaj pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorcę i nie prowadzi do uzyskania statusu organu osoby prawnej. Prokurent nie staje się przez to członkiem zarządu, a zatem nie należy do kategorii podmiotów, wobec których może zostać wydana decyzja na podstawie art. 116 § 1 op. Z tego względu ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku sądu karnego, zgodnie z którymi D. B. faktycznie kierował działalnością spółki oraz posługiwał się nierzetelną dokumentacją, nie mają decydującego znaczenia dla oceny przesłanek odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 op. Ustalenia te mogą świadczyć o faktycznym zakresie wykonywanych przez niego czynności, nie prowadzą jednak do zmiany jego statusu prawnego ani do objęcia go odpowiedzialnością przewidzianą wyłącznie dla członków zarządu. Podkreślić należy, że organ nie kwestionował ustaleń wyroku karnego, co do tego, że D. B. posługiwał się nierzetelną dokumentacją i faktycznie wykonywał szereg czynności związanych z prowadzeniem działalności spółki. Okoliczności te pozostają jednak irrelewantne dla zastosowania art. 116 § 1 op, ponieważ przepis ten wiąże odpowiedzialność nie z faktycznym wykonywaniem czynności zarządczych, lecz z posiadaniem statusu członka zarządu. Nie sposób zatem podzielić stanowiska WSA, że organ powinien był prowadzić postępowanie także wobec D. B.. Obowiązek wynikający z uchwały NSA sygn. I FPS 4/08 polega na ustaleniu wszystkich osób, które mogą ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 op, a nie wszystkich osób faktycznie uczestniczących w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Skoro D. B. nie posiadał statusu członka zarządu, nie należał do kręgu podmiotów, wobec których mogła zostać wydana decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej. Co więcej, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza twierdzeń skarżącego, jakoby został całkowicie odsunięty od prowadzenia spraw spółki. Przeciwnie, pozostawał on ujawniony, jako jedyny członek zarządu w KRS, ustanowił D. B. prokurentem, wykonywał czynności należące do kompetencji organu spółki, w szczególności podpisywał sprawozdania finansowe oraz reprezentował spółkę. Okoliczności te potwierdzają, że sprawował funkcję członka zarządu również w okresie, w którym doszło do naruszeń skutkujących obowiązkiem zwrotu środków publicznych. W konsekwencji nie można podzielić stanowiska WSA, że organ w sposób dowolny pominął odpowiedzialność D. B.. Organ nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wobec osoby, która nie posiadała statusu członka zarządu, natomiast prawidłowo ustalił, że jedyną osobą spełniającą przesłankę podmiotową z art. 116 § 1 op był skarżący. Zarzut naruszenia obowiązku ustalenia kręgu osób mogących ponosić odpowiedzialność nie znajduje zatem oparcia ani w treści tego przepisu, ani w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Podsumowując w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się trafne. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela natomiast zarzutów organu w zakresie drugiej przyczyny uchylenie decyzji, tj. braku rozważań, co do tego, czy w czasie powstawania zobowiązania w spółce nie występowała sytuacja rodząca wątpliwości co do jej wypłacalności, omówienia dowodów i przedstawienia ustaleń faktycznych na okoliczność, kiedy konkretnie wystąpił właściwy czas w rozumieniu ort. 116 § 1 pkt 1 lit. a) op, z jakich przyczyn faktycznych i prawnych, czy miało to miejsce, kiedy skarżący było członkiem zarządu spółki. Nie budzi wątpliwości, że WSA zasadnie odwołał się do uchwały NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, z której wynika, iż członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 § 1 op również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, jeżeli wykaże, że w okresie sprawowania funkcji nie istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości albo wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości. W tym względzie skarżący kasacyjnie organ zarzuty zbudował na twierdzeniu, że skarżący nie wykazał jakiekolwiek inicjatywy dowodowej w tym zakresie, nie przedstawił żadnych dowodów, na podstawie których można byłoby ocenić sytuację finansową spółki w odpowiednim czasie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) op, a twierdzenie o tym, że w ww. czasie sytuacja finansowa spółki była dobra i nie groziła jej upadłość, skarżący po raz pierwszy wysłowił już po wydaniu ostatecznej decyzji, tj. w skardze na tę decyzję złożonej do WSA. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że twierdzenie skarżącego kasacyjnie organu nie odpowiada prawdzie. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się, bowiem złożone przez skarżącego pismo z 15 grudnia 2022 r., w którym m.in. podniesiono, że w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji w zarządzie spółka osiągała zyski, co potwierdzać mają załączone do pisma sprawozdania finansowe za 2018 i 2019 r. (p. k. 115-272 akt adm.). W tej sytuacji zarzut skarżącego kasacyjnie organu, jakoby skarżący nie przejawiał jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej zmierzającej do wykazania okoliczności egzoneracyjnych i że dopiero na etapie wniesienia skargi do WSA to podniósł, jest zarzutem nieusprawiedliwionym. Powyższe oznacza, że pierwszy opisany powód uchylenia przez WSA zaskarżonej decyzji pozostaje aktualny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.