I GSK 1660/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. C. o wyłączenie sędziego NSA Joanny Salchny w sprawie ze skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3827/21 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 25 kwietnia 2021 r. nr DIR-II.025.33.2020.IS.5 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3827/21 oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 25 kwietnia 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Przewodniczący Wydziału I Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem skierował do rozpoznania na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawę ze skargi kasacyjnej skarżącego od ww. wyroku Sądu I instancji. Jako skład orzekający wyznaczony został: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz, Sędzia NSA Joanna Salachna (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Izabella Janson. Skarżący, pismem z 14 października 2025 r., wniósł na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), o wyłączenie sędziego NSA Joanny Salachny. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł wątpliwości, które jego zdaniem wystąpiły w procesie powołania sędziego zwracając szczególną uwagę na uczestnictwo "neoKRS" w tym procesie. W oświadczeniu z 21 października 2025 r. Sędzia Joanna Salachna oświadczyła, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie o sygn. akt I GSK 1660/22. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie Sędziego NSA Joanny Salachny od orzekania w sprawie podlega odrzuceniu. Wniosek o wyłączenie sędziego skarżący oparł na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 wskazano, że zakres przedmiotowy normy art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, dalej: p.u.s.a.). Jak trafnie wskazał NSA w ww. uchwale, w każdym postępowaniu sądowym obowiązuje zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw. Oznacza ona, że określonemu podmiotowi znajdującemu się w danej sytuacji procesowej przysługuje tylko jeden środek prawny. W aktualnym stanie prawnym ustawodawca przewidział dwie bardzo podobne instytucje prawne, które w sposób prewencyjny umożliwiają kontrolę bezstronności sędziego. Instytucje te, jak wyżej wskazano, różnią się zarówno zakresem przedmiotowym, jak i procedurą stosowania. W konsekwencji takich regulacji unormowania te powinny być stosowane w odmiennych okolicznościach. Ustawodawca, dostosowując się do powyższej zasady, przyznał podmiotom uprawnionym prawo składania wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. w przypadku braku bezstronności sędziego wynikającej z powiązania z podmiotami lub przedmiotem postępowania. Natomiast w sytuacji kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu przyznano uprawnienie do składania wniosku w trybie art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Stosownie do art. 269 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanowiskiem zawartym w powyższej uchwale. Oznacza to, że niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie art. 19 p.p.s.a. rękojmi bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego Joannę Salachnę wyłącznie z uwagi na okoliczności związane z jej powołaniem na stanowisko sędziego NSA, gdyż art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu. Biorąc powyższe pod uwagę przedmiotowy wniosek uznać należy za niedopuszczalny i podlegający odrzuceniu na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a.