I GSK 1645/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 590/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie niewypłacenia dotacji oświatowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 7 września 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 590/20 odrzucił skargę M. S. na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie niewypłacenia dotacji oświatowej. Sąd podał w uzasadnieniu, że strona nie wykazała, że tok instancji przed wniesieniem skargi do Sądu został wyczerpany. Strona wniosła pismo zatytułowane zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.), poprzez przyjęcie że wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca błędnie wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Pomimo natomiast błędnego oznaczenia pisma procesowego, należało potraktować je jako skargę kasacyjną. Przedmiotem kontroli instancyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi na bezczynność Starosty Wałbrzyskiego w przedmiocie niewypłaceni dotacji oświatowej. Sama zaś istota w sprawie sprowadza się do kwestii czy skarżąca skorzystała z instytucji ponaglenia o której mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), a zatem czy złożona przez stronę skarga była dopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika bowiem, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. stronie służy ponaglenie. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia ze pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Stosownie zaś do art. 53 § 2b p.p.s.a., obowiązującego od dnia 1 czerwca 2017 r., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Powyższe wskazuje, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Z przepisów nie wynika natomiast jaki czas powinien dzielić obie te czynności. Ustawodawca nie określił bowiem terminu, w którym można wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wprowadził jedynie warunek, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów k.p.a. wynika, że ponaglenie można wnieść wyłącznie w sposób właściwy dla podania, a więc korzystając z przewidzianych przepisami prawa możliwości, tak co do formy, jak i sposobu złożenia. W myśl art. 63 § 1 k.p.a. można to uczynić w formie pisemnej, w tym w postaci dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a., bądź ustnej do protokołu. Z kolei zawierające podanie pismo może zostać złożone osobiście bądź przesłane tradycyjnie lub telegraficznie, telefaksem, bądź też z wykorzystaniem innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 700) lub nośnika elektronicznego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (zob. postanowienie NSA z 17 stycznia 2020 r., II GSK 1502/19). Analiza akt przedmiotowej sprawy nie wskazuje, aby skarżąca uczyniła zadość tym wymaganiom, brak jest na to dowodu w aktach sprawy administracyjnej. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że wezwanie do zapłaty nie stanowi ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji właściwie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnosić w każdym czasie, jednakże po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 oddalił skargę kasacyjną.