I GSK 1612/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyrku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Go 180/19 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 23 stycznia 2019 r. nr 9004-2019-0002 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze na rzecz D. M. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Go 180/19 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 259 – dalej jako p.p.s.a.) w sprawie skargi D. M. uchylił decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 23 stycznia 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Słubicach z 13 grudnia 2018 r. w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dnia 24 września 2018 r. skarżący złożył w BP ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gminy, w której wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź. Decyzją z 13 grudnia 2018 r. Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania pomocy wskazując, że skarżący nie załączył obligatoryjnego, bo wskazanego w § 13s ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm. – powoływanego dalej jako rozporządzenie w sprawie zadań ARiMR) załącznika do wniosku w postaci oświadczenia o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania (RRW-22) zawierającego zestawienie dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli za rok 2016. Formularz taki złożył bowiem jedynie za 2017 rok. Decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że z przepisów rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR wynika, że dla przyznania pomocy konieczne jest spełnienie wszystkich warunków wynikających z rozporządzenia, także w zakresie złożenia koniecznych załączników. Wyjaśnił, że pomoc udzielana jest podatnikowi podatku rolnego, który łącznie spełnia warunki określone w przepisach rozporządzenia, a mianowicie jest podatnikiem podatku rolnego, złoży wniosek w terminie ogłoszonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który spełnia wymagania określone w § 13s ust. 4 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR wraz z załącznikami wskazanymi w § 13s ust. 5 rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego, użyte określenie "łącznie" należy rozumieć jako połączenie wskazanych przepisów tworzących jedną całość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzje podkreślił, że w stanie faktycznym występującym w rozpoznawanej sprawie skarżący, ponieważ nie prowadził działalności w roku 2016 r., a podjął ją dopiero w 2017 r., nie miał obowiązku składania oświadczenia o złożeniu formularza za 2016 rok. Brak takiego oświadczenia, przy jednoczesnym oświadczeniu o nieprowadzeniu działalności w 2016 roku, nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy. Skarżący prowadził działalność w roku 2018, a za rok 2017, czyli rok w którym podjął działalność w zakresie hodowli ryb w słodkowodnych stawach rybnych, formularz RRW-22 złożył. Nie ma również wątpliwości, że był podatnikiem podatku rolnego. W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 13s ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR przez uznanie, że w razie niezłożenia przez wnioskodawcę oświadczenia o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania (RRW-22) za rok 2016 w sytuacji, gdy wnioskodawca nie prowadził w 2016 r. działalności w zakresie chowu lub hodowli ryb słodkowodnych w stawach rybnych, pomoc przysługuje ponieważ wnioskodawca nie miał obowiązku składania oświadczenia, a zatem brak takiego oświadczenia za rok 2016 nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy. Prawidłowa wykładnia i zastosowanie § 13s ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR wskazuje, że celem ustawodawcy było ograniczenie prawa do uzyskania pomocy finansowej tylko do tych producentów rolnych, którzy co najmniej od 2016 r. prowadzili działalność w zakresie chowu lub hodowli ryb słodkowodnych w stawach rybnych. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia należy wskazać, że istotę zagadnienia wymagającego rozstrzygnięcia na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowi wykładnia § 13s ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR. Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną celem ustawodawcy było ograniczenie prawa do uzyskania pomocy finansowej tylko do tych producentów rolnych, którzy co najmniej od 2016 r. prowadzili działalność w zakresie chowu lub hodowli ryb słodkowodnych w stawach rybnych. Z kolei, w zaskarżonym wyroku przyjęto, że w razie niezłożenia przez wnioskodawcę oświadczenia o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania (RRW-22) za rok 2016 w sytuacji, gdy wnioskodawca nie prowadził w 2016 r. działalności w zakresie chowu lub hodowli ryb słodkowodnych w stawach rybnych, pomoc przysługuje ponieważ wnioskodawca nie miał obowiązku składania oświadczenia, a zatem brak takiego oświadczenia za rok 2016 nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odpowiada prawu. Wynika to przede wszystkim z treści § 13s ust. 1 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR zgodnie z którym w 2018 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, podatnikowi podatku rolnego, który w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2018 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. W przepisie tym jednoznacznie wskazano, że pomoc przysługuje podatnikom podatku rolnego, którzy w 2018 roku prowadzili chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych na obszarze gmin dotkniętych suszą lub powodzią. Wskazany w tym przepisie cel regulacji sprzeciwia się stanowisku organów orzekających w tej sprawie, że pomoc przysługuje jedynie tym producentom, którzy prowadzili hodowlę i chów w latach 2016 i 2017. Należy mieć na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca był podatnikiem podatku rolnego, w 2018 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych na obszarze gmin dotkniętych suszą lub powodzią, złożył w terminie wniosek na formularzu opracowanym prze ARiMR oraz dołączył oświadczenie o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania za rok 2017, a za rok 2016 nie złożył ponieważ stosowną dzielność w zakresie hodowli ryb w stawach słodkowodnych podjął dopiero w 2017 r. i za ten rok złożył wymagane oświadczenie. Dodatkowo można wskazać, że odniesieniu do spornego przepisu § 13s ust. 5 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR, w uzasadnieniu projektu nowelizacji wprowadzającej ten przepis wyjaśniono, że oświadczenie o złożeniu sprawozdania na formularzu RRW-22 za lata 2016 i 2017 ma być złożone wyłącznie w celu zapewnienia, że pomoc będzie kierowana do podatników podatku rolnego prowadzących chów i hodowlę ryb słodkowodnych. Wyklucza to zatem przypisanie prawodawcy zamiaru wyłączenia ze wsparcia tych producentów, którzy nie prowadzili działalności w 2016 r. Taka wykładnia analizowanych przepisów stałaby bowiem w sprzeczności z celem regulacji wskazanym § 13s ust. 1 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR . W tym świetle nie znajduje uzasadnienia zaprezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko o wyłączeniu ze wsparcia producentów, którzy nie prowadzili działalności w 2016 i 2017, a tym samym nie złożyli za te okresy do Instytutu Rybactwa Śródlądowego formularza sprawozdania zawierającego zestawienie dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli. Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).