I GSK 1604/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Salachna Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1437/20 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2020 r. nr 13/2020 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania grupy producentów rolnych 1. oddala skargą kasacyjną, 2. zasądza od A Sp. z o.o. w K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1437/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę A spółka z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 czerwca 2020 r. nr 13/2020 w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia 21 grudnia 2018 r., Dyrektor OR ARiMR odmówił skarżącej spółce przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy producentów rolnych objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres od 17 stycznia 2017 r. do 16 stycznia 2018 r., to jest za 5 rok działalności. Następnie, decyzją z dnia 24 maja 2019 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.) dalej: k.p.a., Prezes ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Od powyższej decyzji spółka złożyła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając sprzeciw za zasadny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1177/19 uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od dnia 17 stycznia 2017 r. do dnia 16 stycznia 2018 r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy. Prezes ARiMR stwierdził, że zostały wypełnione przesłanki z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.) (dalej: Rozporządzenie 1306/2013), z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu, do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że w niniejszej sprawie miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności. W ocenie Sądu pierwszej instancji Grupa działająca pod firmą A została zarejestrowana w dniu 27 listopada 2012 r. i składa się z 5 wspólników Wszyscy pierwotni członkowie Grupy mieli to samo miejsce zamieszkania, wszyscy członkowie Grupy byli zarejestrowani w rejestrze podmiotów nadzorowanych. Wydzierżawienie i podział do korzystania z budynków inwentarskich wraz z wyposażeniem przez A1. I. własnej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków Grupy, którzy przed powstaniem Grupy nie posiadali własnych obiektów i prowadzą w nich działalność, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego. Zdaniem Sądu I instancji utworzenie grupy producentów rolnych złożonych z 5 członków, z których 2 członków rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej po zarejestrowaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzi działalność wyłącznie na gruntach innego członka Grupy wskazuje, że w sprawie doszło do podziału jednego gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie całości i uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia 30 czerwca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży z dnia 21 grudnia 2018 r. to jest za 5 rok działalności ewentualnie jego uchylenie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis powyższy utracił moc z dniem 01.01.2015 r. zgodnie z art. 43 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej na wypadek uznania, że art. 4 ust. 8 Rozporządzenia nr 65/2011 ma zastosowanie w niniejszej sprawie późnej przedstawiam zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, co spowodowało błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przez grupę producentów rolnych A sp. z o.o. 2) art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 przez zaniechanie dokonania prawidłowej wykładni, a następnie niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie okoliczności, że w świetle zaprezentowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładni powyższego przepisu Sąd w rozpatrywanej sprawie winien wszechstronnie rozważyć spełnienie przesłanek zastosowania tego przepisu aby móc stwierdzić zaistnienie sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz wykazać zaistnienie elementu obiektywnego tj. obiektywnych okoliczności danego przypadku, pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez dany system wsparcia, co doprowadziło Sąd do błędnego uznania że organy prawidłowo zastosowały na gruncie niniejszej sprawy art. 4 ust. 8 Rozporządzania 65/2011, na podstawie którego odmówiono przyznania Spółce pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, podczas gdy analiza akt sprawy wskazuje, że nie zaistniały żadne okoliczności, które wskazywałyby na to że nie mogły być osiągnięte cele wskazane w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz art. 2 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw z dnia 15 września 2000 r., a w konsekwencji nie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, 3) art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 przez zaniechanie dokonania prawidłowej wykładni, a następnie niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie okoliczności, że w świetle zaprezentowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykładni powyższego przepisu Sąd w rozpatrywanej sprawie powinien wszechstronnie rozważyć spełnienie przesłanek zastosowania tego przepisu, aby móc stwierdzić zaistnienie sztucznych warunków do uzyskania płatności oraz wykazać zaistnienie elementu subiektywnego tj. że wyłącznie chęć otrzymania nienależnych płatności legła u podstaw utworzenia grupy producentów rolnych, a w konsekwencji błędne uznanie przez Sąd, że organy prawidłowo zinterpretowały ww. normę prawną przyjmując, że powiązania pomiędzy członkami grupy producentów rolnych oraz brak wcześniejszej produkcji przez niektórych członków takiej grupy przesądzają o konieczności zastosowania przedmiotowego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 powinna prowadzić do wniosku, że okoliczności te nie mogą stanowić wystarczających przesłanek jego zastosowania, bowiem powodami powstania grupy producentów rolnych A sp. z o.o. była nie tylko chęć uzyskania płatności, ale również realizacja celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz art. 2 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw z dnia 15 września 2000 r., 4) art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wspierania rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) przez błędną wykładnię ww. przepisu, a w konsekwencji nie zastosowanie go w niniejszej sprawie oraz uznanie, że działalność A sp. z o.o. nie spełnia celów wskazanych w w/w przepisie, pomimo że faktycznie nie istnieją żadne okoliczności przemawiające za uznaniem, że w/w grupa producentów rolnych nie spełniła któregokolwiek z celów wskazanych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, przeciwnie zaś skarżący przedstawił szereg dowodów potwierdzających, że w toku pięcioletniego funkcjonowania grupy producentów rolnych skarżący spełnił cele wskazane w powyższym przepisie a ponadto poprzez błędną wykładnię ww. przepisu oraz wskazanie, że celem pomocy finansowej przewidzianej dla grup producentów rolnych jest "koncentracja gospodarstw rolnych, a zatem zwiększenie ich wielkości w ramach Grupy" w sytuacji gdy art. 35 ust. 1 Rozporządzenia nr 1698/2005 nie przewiduje tego rodzaju celu, 5) art. 2 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach przez błędną wykładnię ww. przepisu, a w konsekwencji nie zastosowanie go w niniejszej sprawie oraz uznanie, że działalność A sp. z o.o. nie spełnia celów wskazanych w przepisie, pomimo że faktycznie nie istnieją żadne okoliczności przemawiające za uznaniem, że grupa producentów rolnych nie spełniła któregokolwiek z celów wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych, przeciwnie zaś skarżący przedstawił szereg dowodów potwierdzających, że w toku pięcioletniego funkcjonowania grupy producentów rolnych Skarżący spełnił cele wskazane w powyższym przepisie a ponadto poprzez błędną wykładnię ww. przepisu oraz wskazanie, że celem pomocy finansowej przewidzianej dla grup producentów rolnych jest "koncentracja gospodarstw rolnych, a zatem zwiększenie ich wielkości w ramach Grupy" w sytuacji gdy art. 35 ust. 1 Rozporządzenia nr 1698/2005 nie przewiduje tego rodzaju celu, 6) art. 3 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych poprzez jego błędną wykładnię oraz dowolne uznanie, że adresatami tego przepisu są nie ci producenci, którzy dopiero co dopełnili formalności w celu prowadzenia działalności rolniczej, a konsekwencji wskazanie, że chronologia zdarzeń w zakresie rozpoczęcia działalności przez dwóch producentów tj. A2. I. i P. I., a następnie utworzenie grupy producentów rolnych wskazuje na to że Skarżący spełnił sztuczne warunki do uzyskania płatności, w sytuacji gdy ww. producenci funkcjonowali na rynku drobiu przed utworzeniem grupy producentów rolnych A sp. z o.o. (a w przypadku P. I. przed przystąpieniem przez niego do grupy producentów rolnych), a żadne przepisy prawa regulujące powstawanie, rejestrację i funkcjonowanie grupy producentów rolnych nie zawierają regulacji, co do wymogu minimalnego okresu prowadzenia produkcji przed założeniem i rejestracją grupy producentów rolnych; II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 z późn. zm.) (dalej: ustawa o wspieraniu), przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, mimo że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracji nie rozpatrzyły w sposób wszechstronny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przez co ustaliły one stan faktyczny sprawy w sposób nieprawidłowy, albowiem wbrew dowodom znajdującym się w aktach sprawy przyjęły one, że wyłącznym zamiarem członków grupy producentów rolnych A sp. z o.o. było uzyskanie pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przez organy art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, na podstawie którego odmówiono przyznania Skarżącemu płatności; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić, 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i zaakceptował przerzucenie całego ciężaru dowodowego na skarżącego, w sytuacji gdy zgodnie z treścią i prawidłową wykładnią wskazywanego przepisu, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a to organ podniósł twierdzenie, że Grupa stworzyła sztuczne warunki do przyznania płatności, zatem na organie spoczywał ciężar udowodnienia tego faktu i poszukiwania dowodów; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprzekonywujący, nierozpoznanie oraz brak odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj. art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 8, 77 oraz 80 kodeksu postępowania administracyjnego; poprzez brak wskazania dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z pominięciem dokumentów składanych przez Skarżącego na poparcie jego twierdzeń, opierające się na powtórzeniu argumentacji organów administracyjnych i akceptacji w całej rozciągłości wszystkich ustaleń organów, gdy tymczasem uzasadnienie wyroku winno polegać na ustosunkowaniu się do całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, w celu uzyskania jednoznaczności ustaleń faktycznych i prawnych, co uniemożliwia skarżącemu kontrolę oceny materiału dowodowego pod kątem obowiązujących zasad swobodnej jego oceny; powyższe naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia ono ocenę i kontrolę toku rozumowania Sądu, 4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, mimo że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że postępowanie to było prowadzone w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, albowiem organy administracji zmieniły podczas tego postępowania swoją uprzednią ocenę funkcjonowania Spółki jako grupy producentów rolnych; gdyby natomiast organy nie zmieniły swojej oceny funkcjonowania Spółki jako grupy producentów rolnych, to nie odmówiłyby one Spółce płatności z uwagi na zarzut sztucznych warunków; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić, 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110 k.p.a. przez dokonanie przez Sąd nieprawidłowej kontroli legalności działania organów administracji publicznej oraz nie zastosowanie środka określonego w ustawie i oddalenie skargi, mimo że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że w toku postępowania o przyznanie Skarżącemu płatności za 5 rok jej działalności organy administracji w sposób nieuprawniony rozstrzygały, czy w przypadku Skarżącego zostały stworzone sztuczne warunki do otrzymania płatności, podczas gdy brak występowania sztucznych warunków po stronie skarżącego został ustalony już wcześniej na mocy ostatecznych Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży na mocy decyzji z dnia 24.04.2014 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 1 rok; z dnia 08.07.2015 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 2 rok; o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 3 rok oraz z dnia 21.04.2017 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 4 rok, w konsekwencji czego decyzje ta powinny być dla organów wiążące; gdyby zatem organy respektowały ustalenia wynikające z wydanych wcześniej decyzji Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży na mocy decyzji z dnia 24.04.2014 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 1 rok; z dnia 08.07.2015 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 2 rok; z dnia 12.05.2016 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 3 rok oraz z dnia 21.04.2017 r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej za 4 rok to nie odmówiłyby one spółce płatności z uwagi na zarzut sztucznych warunków, który był zbadany w toku wspomnianych postępowań oraz stwierdzono, że sztuczne warunki do uzyskania płatności nie zostały spełnione przez skarżącego; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że istotą sporu jest to, czy w rozpatrywanej sprawie miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności. Odnosząc się merytorycznie do tego zagadnienia należy wskazać, Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów i decyzją Marszałka Województwa Podlaskiego z 17 stycznia 2013 r. została wpisana do tego rejestru, a następnie Dyrektor Podlaskiego OR ARiMR orzekł o przyznaniu Grupie pomocy finansowej w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych" w okresie od 17 stycznia 2013 r. do 16 stycznia 2018 r. Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badaniu przez ARiMR zasadności przyznania płatności przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność za piąty rok działalności. Wynika to z faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi w konkretnej sprawie i za określony czas, w tym przypadku 5 rok działalności. Należy przy tym niejako na marginesie zaznaczyć, że wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5007/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa ARiMR z dnia 18 sierpnia 2021 r. wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach działania grupy producentów rolnych za poprzednie lata prowadzonej działalności, a więc za pierwszy, drugi, trzeci i czwarty rok prowadzonej działalności. W ocenie Sądu także w poprzednich latach zostały stworzone przez Grupę sztuczne warunki, a tym samym środki jakie otrzymała skarżąca spółka, wypłacone na jej wniosek o płatność za pierwsze cztery lata korzystania z pomocy w ramach PROW 2007-2013 powinny zostać zwrócone. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca pod firmą A została zarejestrowana w dniu 27 listopada 2012 r. i składa się z 5 wspólników: A. I., A1. I., H. Z. (wówczas I.), A2. I., P. I.. Pomiędzy członkami grupy istnieją powiązania rodzinne oraz lokalizacyjne. Grupę tworzą członkowie jednej rodziny: A. I. i A. I. są małżeństwem, H. Z., P. I., A2. I. są dziećmi A. i A1. małżonków I. . Wszyscy pierwotni członkowie Grupy, mieli to samo miejsce zamieszkania – [...] (dane z aktu notarialnego z 21.11.2012 r. – umowy spółki z o.o.), wszyscy członkowie Grupy byli zarejestrowani w rejestrze podmiotów nadzorowanych pod adresem: [...]. Powiązania te wskazują, że działania Grupy nie były ukierunkowane na osiągnięcie i zachowanie celu wyznaczonego przez Unię Europejską, a jedynie na uzyskanie wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Wydzierżawienie i podział korzystania z budynków inwentarskich wraz z wyposażeniem przez A1. I. własnej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków Grupy, którzy przed powstaniem Grupy nie posiadali własnych obiektów i prowadzą w nich działalność, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego. Wydzierżawienie i podział przez A1. I. kurników spowodowało, że sam musiał częściowo zrezygnować z prowadzenia produkcji. Ten fakt nie wpłynął na zwiększenie potencjału produkcyjnego, a przeciwnie na jego zmniejszenie. Utworzenie grupy producentów rolnych złożonych z 5 członków, z których 2 członków rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej po zarejestrowaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzi działalność wyłącznie na gruntach innego członka Grupy wskazuje, że w sprawie doszło do podziału jednego gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania przez obejście przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów. Utworzenie grup producentów rolnych z 5 członków, z których pierwotnie 3 (obecnie 2) prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka i dopiero wraz z wydzierżawieniem gruntów rozpoczyna działalność rolniczą wskazuje, że w sprawie doszło do podziału gospodarstwa celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej liczby 5 członków. W sytuacji, gdy poszczególni członkowie na potrzeby założenia grupy producentów rolnych rozpoczynają tego rodzaju działalność, w której uprzednio żadnej działalności nie prowadzili, a obiekty do produkcji uzyskali na skutek podziału nieruchomości pozostałych członków grupy, należy ocenić jako sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i mające na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności, tj. ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenie 1698/2005. W najnowszym orzecznictwie TSUE (m. in. wyrok TSUE z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20) wskazuje się, że pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt. I GSK 2767/18, publ. www.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie spółka w sposób sztuczny stworzyła warunki do wypłaty pomocy (rozdrobniła produkcję i podzieliła gospodarstwo), a udzielenie jej w takiej sytuacji pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka, wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że ciąg zdarzeń, poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, warunku dotyczącego limitu płatności oraz warunku minimalnej liczby członków Grupy, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia. Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 jednym z celów działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. W rozpatrywanej sprawie dwóch członków Grupy prowadzenie działalności nadzorowanej, w zakresie hodowli i chowu drobiu, rozpoczęło bezpośrednio przed rejestracją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz przed wpisaniem Grupy do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa Podlaskiego, bądź po tych datach. Ponadto pierwotnie trzech (aktualnie dwóch) członków Grupy, użytkuje wydzierżawione obiekty od innego członka Grupy. Analiza postanowień Planu Działania Grupy wskazuje, że nie miała miejsca wspólna sprzedaż produktów, każdy z Członków Grupy podejmował samodzielnie decyzję, gdzie i komu oraz za jaką cenę zostanie sprzedany produkt ponadto Grupa nie przewidywała wzrostu produkcji po pierwszym roku działalności. W pozostałych okresach działalności Grupa nie planowała wzrostu produkcji, produkcja pozostawała na tym samym poziomie. Utworzenie Grupy nie wniosło zatem żadnych zmian w funkcjonowaniu kurników jej członków, a zatem Grupa stanowi jedynie sztuczną jednostkę w cyklu produkcyjno-sprzedażowym. Podział gospodarstwa A1. I. uniemożliwił osiągnięcie celu pomocy, którą jest koncentracja gospodarstw rolnych, a zatem zwiększenie ich wielkości w ramach Grupy. Zarówno A2., H. i P. rodzeństwo I. nie posiadali majątku pozwalającego prowadzić niezależne gospodarstwo rolne, ponieważ kurniki wydzierżawili pod tytułem darmym, bez opłat za wodę, energię elektryczną, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W tym świetle z pozbawione usprawiedliwionej podstawy uznano zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu, art. 8, art. 110 k.p.a. jak i przepisów prawa materialnego w postaci art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o grupach producentów rolnych, Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).