I GSK 1599/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1299/20 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 września 2020 r. nr SKO.NA/4130/14/2020 w przedmiocie zwolnienia z części opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 24 maja 2021 r., sygn. III SA/Kr 1299/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej WSA w Krakowie) po rozpoznaniu skargi B. sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej zwanej skarżącą lub spółką) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 września 2020 r., nr SKO.NA/4130/14/2020, w przedmiocie odmowy zwolnienia spółki z części opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie wniosła spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzuciła naruszenie: a. art. 11(1) ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest należna również za okres, kiedy wskutek decyzji władz państwowych (tj. § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U.2020.433 z dnia 2020.03.13 z poźn. zm., oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U.2020.433 z dnia 2020.03.13 z poźn. zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 r. poz. 658)) zakazano wykonywania działalności gospodarczej objętej ww. zezwoleniem, przez co nie jest możliwe zwrócenie przedsiębiorcy nadpłaconej opłaty alkoholowej, pomimo wprowadzonego przez władze publiczne zakazu prowadzenia działalności skutkującego niemożliwością korzystania z zezwolenia, podczas gdy oplata alkoholowa - jako należna za okres korzystania z zezwolenia, wobec niemożliwości korzystania z zezwolenia - powinna podlegać zwrotowi jako nienależna, b. art. 11(1) ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że wprowadzony wskutek decyzji władz państwowych (tj. § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U.2020.433 z dnia 2020.03.13 z poźn. zm., oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U.2020.433 z dnia 2020.03.13 z poźn. zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020 r. poz. 658)) czasowy zakaz prowadzenia określonej działalności skutkujący niemożnością korzystania z zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych, nie stanowi czasowej utraty ważności zezwolenia w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy taka sytuacja powinna skutkować przyjęciem czasowej utraty ważności zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych w okresie 13 marca - 17 maja 2020 r. jako okresu korzystania z ww. zezwolenia, (prawna, czasowa niewykonalność decyzji) i uznaniem ponoszonej opłaty jako niewymagalnej, co łącznie powinno doprowadzić do ustalenia, że pobrana oplata za korzystanie z zezwolenia jest nienależna (art. 72 § 1 pkt 1) ordynacji podatkowej) i powinna zostać zwrócona spółce (art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej). Na tej podstawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że ponoszenie opłaty rocznej w pełnym wymiarze w roku, kiedy przez ponad dwa miesiące nie można było korzystać z zezwolenia, jest sprzeczne z charakterem zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 193 zd. 2 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej spółki, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. I tak, na wstępie rozważań w tym przedmiocie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie spółka sformułowała dwa zarzuty, oparte na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego, na co wskazuje przywołanie jako ich podstawy art. 174 pkt 1 P.p.s.a. W ramach twierdzeń przedmiotowych zarzutów nie wskazała jednak czy uchybienia wymienionym przez siebie regulacjom ustawy o wychowaniu w trzeźwości (ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1119, ze zm.) upatruje w ich błędnej wykładni czy też niewłaściwym zastosowaniu. W związku z tym stwierdzić należy, że skarga kasacyjna spółki, już tylko z tego względu dotknięta jest istotnymi brakami, co nie może pozostać bez wpływu na ocenę jej zasadności. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając bowiem w granicach skargi kasacyjnej, nie jest uprawniony do modyfikowania czy też ustalania pełnej bądź zamierzonej przez jej autora postaci sformułowanych w niej zarzutów. Jego rola ogranicza się do oceny ich zasadności, w takiej postaci w jakiej zostały one skonstruowane. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie podniosła uchybienie (bez sprecyzowania jego postaci) przez Sąd I instancji art. 111 ust. 1 i ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, tj. przepisów dotyczących podstaw pobierania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, a także sposobu jej naliczania, uwzględniającego czasookresu obowiązywania konkretnego zezwolenia, na przestrzeni roku kalendarzowego. Tymczasem przedmiotem jej wniosku, jaki skierowała do Prezydenta Miasta Krakowa, było żądanie zwolnienia jej z części tego rodzaju opłaty, określonej wydaną w tym przedmiocie decyzją. Organ nie uwzględnił jej wniosku z uwagi na brak ku temu podstaw prawnych. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że oba zarzuty skargi kasacyjnej spółki nie znajdują uzasadnionych podstaw, nie tylko z uwagi na wadliwy sposób ich sformułowania, ale także dlatego, że wymienione w ich treści przepisy – podstawy prawne zarzutów, w ogóle nie odnoszą się do problematyki zwolnienia z opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czego to dotyczy poddana kontroli Sądu I instancji decyzja. Przedmiotem ich regulacji jest sama opłata i jej wysokość, nie zaś zwolnienie z niej. Na marginesie niniejszych rozważań zauważyć jedynie należy, że występując o zwolnienie z opłaty, podmiot zwracający się z takim wnioskiem, uznając prawny obowiązek jej uiszczenia (co wynika z istoty przedmiotowego wniosku), występuje o przyznanie mu stosownej ulgi w tym zakresie. Podstawa do udzielenia tego rodzaju ulgi musi zaś wynikać z konkretnych przepisów prawa. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie wystąpiła o zwolnienie, podstaw którego, jak należy wywodzić z twierdzeń i uzasadnienia jej zarzutów, upatruje w regulacjach dotyczących samej opłaty. Na tej więc już tylko podstawie stwierdzić należy, że oba jej zarzuty są wadliwe, nie tylko z tego względu, że nie wskazują precyzyjnie postaci naruszenia prawa przez Sąd I instancji, ale także dlatego, że oparte są na wewnętrznie sprzecznych twierdzeniach, nieprzystających do podstawy prawnej tychże zarzutów. WSA w Krakowie, dokonując oceny legalności zaskarżonej do niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zajmował się problematyką odnoszącą się do podstaw i wysokości nałożonej opłaty. Ta była objęta innym rozstrzygnięciem, którego materia wykracza poza granice niniejszej sprawy. W związku więc z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, z uwagi na niezasadność sformułowanych w niej zarzutów.