I GSK 1552/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P. [...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 902/18 w sprawie ze skargi "P. [...]" na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 20 marca 2018 r. nr DPP-III.7343.2.2017.ZR w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "P. [...]" na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 15 marca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 902/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę P. [...] w S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z 20 marca 2018 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. Wyrok ten skarżący zaskarżył w całości opierając skargę kasacyjną na obu podstawach. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez zaniechanie dopełnienia obowiązku należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zaniechanie należytej oceny charakteru i faktycznych skutków naruszenia przepisu o zamówieniach publicznych, jakiego zdaniem organu dopuścił się skarżący oraz wnikliwego i wszechstronnego ustalenia usprawiedliwionych potrzeb skarżącego uzasadniających zastosowanie w opisie przedmiotu zamówienia symulatora pacjenta I i IV sformułowań wskazujących na produkty konkretnego producenta, a tym samym brak należytego udowodnienia przesłanek warunkujących nałożenie na skarżącego korekty finansowej, art. 84 w związku z art. 78 k.p.a. poprzez bezzasadne niedopuszczenie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy opinia rzeczoznawczy przeprowadzona przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w toku kontroli doraźnej następczej budzi uzasadnione podejrzenia co do braku bezstronności biegłego. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego odnosiły się do art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 o ustanowieniu przepisów ogólnych dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności poprzez nieuzasadnione uznanie, że stwierdzone naruszenie jest naruszeniem, które spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, w drodze finansowania z budżetu ogólnego nieuzasadnionego wydatku, w sytuacji gdy organ był zobowiązany do uprzedniej dokładnej oceny charakteru i skutków stwierdzonego naruszenia, w szczególności stwierdzenia, czy naruszenie to może spowodować szkodę finansową w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, a zatem czy jest "nieprawidłowością" w rozumieniu tego przepisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Wbrew tezom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się uchybienia polegającego na oddaleniu skargi od decyzji naruszającej przepisy prawa. Sformułowana w skardze kasacyjnej teza o zaniechaniu przez organy wywiązania się z wynikającego z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązku należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego nie została przekonująco uzasadniona. Skarżący zwraca uwagę na potrzeby zamawiającego pozyskania wysokiej jakości symulatorów, zakupu sprzętu wysokospecjalistycznego, spełniającego najwyższe standardy, akcentuje skomplikowany charakter konstrukcji symulatora, konieczność jak najwierniejszego odwzorowania czynności życiowych. Te ujęte ogólnikowo, zasadne skądinąd, twierdzenia nie zostały jednak w żaden sposób skonkretyzowane. Nie podano przede wszystkim konkretnych przyczyn przyjętego w specyfikacji opisu zamówienia, nie wyjaśniono powodów wyposażenia symulatorów w zakwestionowane przez organ funkcje. Nie zakwestionowano tym samym sformułowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ani o kompletności zgromadzonego przez organ materiału ani o wynikach jego analizy zawartych w motywach zaskarżonej decyzji. Nie podano także racjonalnego uzasadnienia zarzutów stawianych wykorzystanemu przez organ dokumentowi sporządzonemu w innym postępowaniu. Sam fakt anonimizacji danych autora tego dokumentu nie niweczył ani jego przydatności w niniejszej sprawie ani też nie świadczył o braku profesjonalizmu tego materiału, choć wskazane dane osobowe rzeczywiście powinny być jawne. W postępowaniu administracyjnym autorstwo pozyskiwanych przez organ materiałów nie może stanowić dla strony tajemnicy. Wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. jawność i dostęp dla stron do postępowania nie może podlegać arbitralnym ograniczeniom; odstępstwa w tym zakresie muszą wynikać z przepisów prawa. Takiego zarzutu jednak w skardze kasacyjnej nie sformułowano. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że zaprezentowana przez organ ocena materiału dowodowego, w tym wspomnianego dokumentu nie nasuwa zastrzeżeń. Nie nasuwa zastrzeżeń konstatacja, że analiza treści tego dokumentu nie prowadzi do wniosku o potrzebie powołania w tej sprawie biegłego i rozszerzenia obligatoryjnego materiału dowodowego. Szersze wywody na temat żądania o powołanie biegłego są jednak w tej sprawie zbędne, bo zarzut skargi kasacyjnej nie jest dość precyzyjny. Powołano bowiem art. 84 k.p.a. nie wskazując którego paragrafu zarzucane naruszenie dotyczy. Przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 84 § 2 k.p.a. odnosi się do wyłączenia biegłego, co w tej sprawie nie miało ani nie mogło mieć miejsca, bo żaden biegły nie został powołany. Formalizm i rygoryzm skargi kasacyjnej stoi na przeszkodzie temu, by Naczelny Sąd Administracyjny uzupełniał z urzędu zarzuty skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego także został zredagowany nieprecyzyjnie, bo skarżący nie wskazał czy łączy go z wadliwą wykładnią czy też nieprawidłowym zastosowaniem. Skarżący nie zarzuca uchybień walidacyjnych, a zatem przyjąć należy że wybór organu właściwych przepisów prawa materialnego był prawidłowy, a w konsekwencji – stanowisko Sądu w tym zakresie było trafne. W tym stanie rzeczy, skoro skarżący nie podważył ustaleń stanu faktycznego, to błędzie w zastosowaniu przepisów prawa materialnego nie może być mowy. Nie doszło także do uchybień wykładni, bo potencjalną szkodę w budżecie Unii określa się uwzględniając charakter i wagę nieprawidłowości i tak też w tej sprawie uczyniono. Zakwestionowane przez organ postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia mogły ograniczyć krąg potencjalnych oferentów, a w konsekwencji doprowadzić do zapłacenia wyższej ceny niż w sytuacji, gdyby wskazane ograniczenie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.