I GSK 1358/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Sp.j. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1481/18 w sprawie ze skargi N. Sp.j. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 czerwca 2018 r. nr 83/2018 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. Sp. j. w K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 lutego 2019 r., V SA/Wa 1481/18 oddalił skargę N. S.j. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) z 22 czerwca 2018 r. nr 83/2018 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 19 marca 2009 roku poprzez uznanie, że w sprawie doszło do przekroczenia limitu zalesieniowego podczas gdy w postępowaniach o udzielenie pomocy na zalesianie uczestniczyły odrębne od siebie podmioty; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 26 § 2 k.s.h. poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez uznanie, iż I. N. na dzień składania wniosku o zalesienie była wspólnikiem N. Sp. j. podczas, gdy na dzień składania wniosku wspólnikami spółki N. Sp. j. byli P. N. i B. N.; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 19 marca 2009 roku w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię definicji rolnika; 4. mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a) w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie rozstrzygnięć sądów powszechnych i odmiennych ustaleń od rozstrzygnięć sądowych; 5. mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej skutkującą błędną wykładnią przepisu 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieuwzględniającą oczywistości naruszenia przepisu oraz analizy wszystkich nieodwracalnych skutków decyzji będących przedmiotem postępowania oraz zasad postępowania dowodowego co doprowadziło do braku właściwej analizy skutków nieodwracalnych decyzji, co do której stwierdzono nieważność; 6. mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej poprzez oddalenie skargi pomimo, iż zaskarżona do Sądu decyzja Prezesa, była oparta na innej podstawie niż poprzednia decyzja wydana przez dyrektora; 7. mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej skutkującą oddaleniem skargi i utrzymaniem w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji, która była wielokrotnie przedmiotem kontroli i co do której, w toku przeprowadzonych kontroli nie zostały przedstawione jakiekolwiek zarzuty, które mogłyby skutkować stwierdzeniem jej nieważności; 8. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, co w zasadzie czyni niemożliwym kontrolę instancyjną orzeczenia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Za podstawę wyroku z 4 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach decyzją z 3 stycznia 2012 r. przyznał N. sp. j. w K. pomoc w łącznej wysokości 157 150,00 zł. Następnie ustalono, że decyzja ta rażąco narusza § 7 rozporządzenia zalesieniowego z powodu przekroczenia limitu powierzchniowego na skutek powiązań kapitałowo-osobowych istniejących między spółką a małżeństwem N. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie – musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji ostatecznej oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. w pkt 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzucono naruszenie: § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 19 marca 2009 r. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia limitu zalesieniowego (...); art. 26 § 2 k.s.h. poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez uznanie że I. N. na dzień składania wniosku była wspólnikiem N. sp.j. Kasator zarzucając Sądowi I instancji naruszenie wskazanych przepisów prawa (które w jego ocenie są przepisami prawa materialnego) nie sprecyzował, który z nich został naruszony przez błędną wykładnię, a który przez niewłaściwe zastosowanie, lub też który został naruszony przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (błąd podwójny niezależny). Według kasatora, przepisy te zostały naruszone: "poprzez uznanie"; "poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego poprzez uznanie (...)". W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Tymczasem w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. kasator postawił zarzuty dotyczące w istocie ustaleń faktycznych. Zarzut zawarty w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej sformułowany został precyzyjniej i obejmował naruszenie prawa materialnego (art. 4 § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 roku w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) poprzez niewłaściwą wykładnię definicji rolnika. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ istotą ustaleń organów administracji, zaakceptowanych następnie przez Sąd I instancji, było wykazanie, że te same osoby (rolnicy) składają wnioski jako rolnicy indywidualni oraz jako wspólnicy wielu spółek jawnych. Zarzut ten nie poddaje się rozpoznaniu, albowiem nie został w żaden sposób skonkretyzowany i uzasadniony. Prawidłowo postawiony zarzut błędnej wykładni wymaga wskazania, jakie dyrektywy interpretacyjne przy wykładni danego przepisu zostały naruszone i jakie powinno być prawidłowe rozumienie interpretowanego przepisu. Skarga kasacyjna nie zawiera żadnych argumentów tego rodzaju, nie wskazuje naruszonych dyrektyw interpretacyjnych i w ogóle nie odnosi się do problemu wykładni przepisu. Zarzutu błędnej wykładni nie można sprowadzać do kwestii niewłaściwego zastosowania, są to bowiem dwie odrębne formy naruszenia prawa materialnego. Takie sformułowanie zarzutu jest zatem nieprawidłowe. Kwestia niewłaściwego zastosowania dotyczy etapu subsumpcji, kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa materialnego i określić sposób jego naruszenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę badał, czy w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. zawartych w art. 156 do art. 159 nie naruszono przepisów tego postępowania oraz to, czy prawidłowe było ustalenie dokonane w tym postępowaniu, że decyzja ostateczna z 3 stycznia 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. Według Sądu I instancji, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu nadzwyczajnym prawidłowo ustalił, że decyzja ostateczna z 3 stycznia 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na decyzję ostateczną wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym uznał, że organ administracji publicznej nie naruszył prawa materialnego – w tym przypadku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie na etapie subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, sprawie toczącej się w trybie nadzwyczajnym. Należy przypomnieć, że przypadki gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przepis jest jasny i precyzyjny. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takim wypadku zachodzą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności skutków, które pozostają w oczywistej i jawnej sprzeczności z wzorcem wynikającym z ustawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Postępowanie proceduralne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zasadniczo jest uregulowane w art. 157 k.p.a. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt 4. - pkt 8. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie, między innymi art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego. Przepis art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., który był podstawą prawną decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, jest przepisem prawa materialnego. Natomiast powołany przez organy administracji publicznej art. 158 § 1 k.p.a. określa formę rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji). Ustalenie, czy decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa jest ustaleniem z zakresu faktów dokonywanym przez organ administracji publicznej po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przepis art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. ma zastosowanie na etapie subsumpcji zarówno w razie ustalenia, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (stwierdzenie nieważności decyzji), jak i przy ustaleniu, że decyzja została wydana zgodnie z prawem (odmowa stwierdzenie nieważności decyzji). Z tych powodów, podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., tj. przepisu prawa materialnego nie mógł być skuteczny. Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania ogólnie wskazać należy, że o ich skuteczności nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Wobec powyższego twierdzenia podniesione w ramach zarzutów procesowych skargi kasacyjnej należy uznać za stanowiące jedynie polemikę z oceną zawartą w wyroku Sądu I instancji. W związku z brakiem stosownej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny, związany skargą kasacyjną, nie miał możliwości prawnych i faktycznych do wnikliwszego zweryfikowania zaskarżonego orzeczenia z perspektywy zarzutów ujętych w punktach 4, 6 - 8 petitum skargi kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Według art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.) Zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie środka przewidzianego w art. 151 p.p.s.a. było konsekwencją nie stwierdzenia przesłanek z art. 145 § 1 p.p.s.a. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Natomiast odnosząc się do naruszenia art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatność na zalesienie nie stanowi o zmianie stanowiska organu w kwestii limitów powierzchniowych, a tym samym nie świadczy w okolicznościach sprawy o naruszeniu art. 8 k.p.a. w zakresie zasady zaufania oraz zasady zachowania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. Ta ostatnia zasada z art. 8 § 2 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 365 § 1 k.p.c., ponieważ zgodnie z art. 1 p.p.s.a., prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Natomiast według art. 1 k.p.c., kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ kasator nie podważył skutecznie ustalenia, że utworzono spółki jawne wyłącznie w celu obejścia przepisów prawa umożliwiających uzyskanie pomocy na zalesianie ze względu na powierzchnię gruntu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.