Sygnatura
I GSK 1314/19
I GSK 1314/19 - Wyrok NSA z 2023-06-13
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Powiatu Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 731/18 w sprawie ze skargi Powiatu Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia 20 lutego 2018 r. nr ST4.4755.22.2018.3.IWA w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasadzą od Powiatu Ł. na rzecz Ministra Finansów 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r., o sygn. akt V SA/Wa 731/18, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę Powiatu Ł. (dalej jako: "Powiat", "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Ministra Finansów z dnia 20 lutego 2018 r., nr ST4.4755.22.2018.3.IWA, w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Istota sporu dotyczy oświatowej subwencji ogólnej należnej od dnia faktycznego pobytu wychowanka w placówce, a nie za gotowość przyjęcia do placówki oraz aktualności, na dzień 30 września danego roku, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla poszczególnych uczniów i możliwości zastąpienia tego dokumentu orzeczeniami z okresu późniejszego, na potrzeby uzyskania powyższej subwencji. 2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiat, reprezentowany przez radcę prawnego, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1453 ze zm. - dalej w skrócie: "u.d.j.s.t.") w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. z 2012 r., poz. 1541 - dalej w skrócie: "rozporządzenie MEN") poprzez ich zastosowanie i zobowiązanie Powiatu do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. na skutek tego, że do stanu faktycznego na dzień 30 września 2012 r. (tj. przed datą zmiany interpretacji pojęcia "wychowanek" młodzieżowego ośrodka wychowawczego – dalej jako "MOW") przy naliczaniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przy wagach P1, P2, P28, P37, P43 uwzględniono jedynie wychowanków wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na 30 września 2012 r., którzy fizycznie przebywali w MOW, a nie na podstawie skierowania wychowanka przez ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy, zgodnie z powyższym rozporządzeniem MEN, kiedy to wiążące było i nie kwestionowane w tej dacie, stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej (wykładnia autorska), z którego jednoznacznie wynikało, że ośrodek jest zobowiązany do rezerwowania miejsca dla skierowanego nieletniego i tym samym potwierdzało prawo do subwencji dla skierowanych, mimo ich fizycznej nieobecności w ośrodku w dacie 30 września. Z kolei przy wadze P39 uwzględniono jedynie wychowanków ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, posiadających w tej dacie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez poradnię psychologiczno- pedagogiczną, pomimo tego, że wychowanek z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim, dysponował takim orzeczeniem na wcześniejszych etapach nauki i uzupełnił wskazany brak poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w dniu 24 kwietnia 2013 r., tj. po dacie 30 września 2012 r. Analiza treści art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nie budzi żadnych wątpliwości, że minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje decyzję, jeżeli spełnione zostały warunki określone w pkt 1 lub 2 tego przepisu. Zdaniem Strony z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie; 2) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej w skrócie: "K.p.a.") w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez uznanie decyzji organów obu instancji za prawidłowe, pomimo że zostały one wydane, z przyczyn podanych powyżej, w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, a także w sposób pomijający całkowicie interes społeczny, m.in. na skutek nieuwzględnienia faktu, iż wychowanek ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego na dzień 30 września 2012 r. nie posiadał orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ale dysponował takim orzeczeniem na wcześniejszych etapach nauki i uzupełnił wskazany brak poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w dniu 24 kwietnia 2013 r., tj. po dacie 30 września 2012 r., z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że pomimo zapisów w rozporządzeniach MEN, o "wychowankach młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania", do 2015 r. utrwalona i akceptowana była praktyka, że za wychowanka MOW przyjmowano osobę skierowaną do ośrodka, a nie jak obecnie przyjmuje organ, od daty stawienia się w ośrodku. Dopiero z dniem 1 stycznia 2017 r., MEN określił, że wychowankiem MOW staje się nieletni, z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w MOW. Powołując się na zasadę zaufania do organów i rozstrzygania wątpliwości na korzyść Powiat stanął na stanowisku, że powyższa zmiana definicji "wychowanka" nie powinna stanowić podstawy uznania subwencji za nienależną. Strona uznała rozstrzygnięcie Ministra za zaskakujące, a dotychczasową praktykę za pułapkę. Powiat za niedopuszczalne uznał przerzucanie na Stronę skutków niewłaściwej interpretacji przepisów przez organy administracji. W skardze kasacyjnej wskazano nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt V SA/Wa 2572/16, twierdząc, że czasowy brak aktualności orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wychowanka, może być traktowany jako uchybienie, ale nie powodujące konieczności zwrotu subwencji. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie uzyskanie dla wychowanków orzeczenia po 30 września, ale aktualnego na dany rok szkolny, powinien być uwzględniony i nie stanowić nieprawidłowości. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 2.2. Organ odwoławczy, działając bez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Ministra Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 P.p.s.a. i w takiej sytuacji zasadą jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przepisów procesowych. 3.1. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a., ujęty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Przepis art. 151 P.p.s.a. jako regulacja wynikowa stanowi jedynie prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę. Formułując powyższy zarzut, autor skargi kasacyjnej nie wykazał istotnego wpływu uchybień procesowych na wynik sprawy, co czyni ten zarzut nieuprawnionym. W art. 151 P.p.s.a. ustawodawca uregulował treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku, gdy nie zostały potwierdzone zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Formułując ogólnikowe twierdzenie o naruszeniu zasady działania organów w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w skardze kasacyjnej powołano art. 8 K.p.a., ale bez podania pełnej jednostki redakcyjnej (w postaci numeru §). Tymczasem związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez Stronę. Sąd odwoławczy nie może poprawiać podstaw zaskarżenia i wniosków skargi kasacyjnej, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle przepisów P.p.s.a. jest niedopuszczalne. Wadliwe skonstruowanie podstaw skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, polega na braku wskazania, o który § z art. 8 K.p.a. chodzi, co uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu pełne rozważenie racji Strony i zasługuje na krytykę. Skarżący kasacyjnie Powiat nie podważył zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, stąd bezskuteczny jest powyższy zarzut proceduralny. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że wcześniejsza praktyka udzielania oświatowej subwencji ogólnej mogła być oparta na zasadach korzystniejszych, niż wynika to z literalnego brzmienia zapisów aktów wykonawczych. Powyższe nie oznacza jednak, że organ nie był uprawniony do weryfikacji tej praktyki i postępowania ściśle z zapisami rozporządzenia MEN. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, z powodów podanych powyżej nie miał możliwości prawnych i faktycznych do wnikliwszego zweryfikowania zaskarżonego orzeczenia z perspektywy zasady postępowania ujętej w art. 8 K.p.a. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest także stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., o sygn. akt I GSK 2343/15). 3.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przypomnieć, że istotą przedmiotowej sprawy jest zwrot nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zgodnie z którym – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy – w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. Ważne jest, że weryfikacji podlega kwota subwencji ustalonej (i wypłaconej jednostce samorządu terytorialnego), a nie – należnej, która z kolei jest wyliczana na podstawie stosownych danych, pochodzących z systemu informacji oświatowej, zweryfikowanych w oparciu o ustalenia postępowania kontrolnego i administracyjnego. Różnica między kwotą subwencji otrzymanej, a kwotą subwencji należnej przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega zwrotowi do budżetu państwa. W myśl art. 3 ust. 1 u.d.j.s.t. dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Zatem subwencja ogólna, w tym jej część oświatowa jest częścią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, obok dochodów własnych i dotacji z budżetu państwa. Subwencja ogólna dla powiatów – zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.j.s.t., składa się z części wyrównawczej, równoważącej i oświatowej. Będący przedmiotem postępowania administracyjnego zwrot przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, należy zatem rozpatrywać w oparciu o przepisy regulujące zasady i sposób ustalania i podziału tej części subwencji. Stosownie do § 3 powołanego w skardze kasacyjnej rozporządzenia MEN podział części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 następuje według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Uwzględnianie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie z załącznikiem, w którym opisano wymogi poszczególnych wag. Zawarty w załączniku do rozporządzenia – opis wagi P37 jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości. Waga ta jest dedykowana wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach. Nie chodzi tu zatem o akcentowaną w skardze kasacyjnej definicję wychowanka lub osoby skierowanej do ośrodka. Wobec powyższego nieuprawnione jest stanowisko Strony dotyczące naliczania subwencji i wyjaśnienie dla potrzeb tej sprawy pojęcia wychowanka na bazie przepisów regulujących przyznawanie dotacji. Przy naliczaniu oświatowej subwencji ogólnej należy uwzględniać jedynie wychowanków faktycznie korzystających z zakwaterowania w młodzieżowym ośrodku wychowawczym według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy i bez znaczenia jest okoliczność rezerwacji miejsca dla nieletniego w tym ośrodku. Część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie stosownych danych w systemie informacji oświatowej, a nie na podstawie kalkulacji wysokości wydatków ponoszonych przez szkoły i placówki oświatowe. Nie można pomijać, że celem subwencji ogólnej w części oświatowej jest dofinansowanie wychowanków przebywających w ośrodku, dofinansowanie zadań w zakresie ich nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunków bezpiecznego pobytu w ośrodku. Jeżeli zatem nieletni wykazani jako wychowankowie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w P., według stanu na dzień 30 września 2012 r., nie byli zakwaterowani w tym ośrodku, to przy naliczaniu należnej Powiatowi na rok 2013 części oświatowej subwencji ogólnej, nie mogli oni być przeliczeni z wagą P37. Reasumując, z uwagi na przedstawiony powyżej opis wagi P37, kluczowa w niniejszej sprawie była nie gotowość ośrodka do przyjęcia wychowanka, albo kiedy nieletni został skierowany do ośrodka, ale to, że wychowanek korzystał z zakwaterowania w danym ośrodku. Innymi słowy niezależnie od tego kiedy nieletni stawał się wychowankiem danego ośrodka, to uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P37 było możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z zakwaterowania. Powyższy pogląd jest zgodny z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że pojęcie wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym ośrodku obejmuje wyłącznie nieletnich, którzy faktycznie korzystali z zakwaterowania w danym ośrodku, co oznacza faktyczne ich zamieszkiwanie w tym ośrodku na dzień 30 września danego roku bazowego (por.: wyroki NSA z dnia: 24 stycznia 2017 r., o sygn. akt II GSK 1309/15; 15 lutego 2017 r., o sygn. akt II GSK 897/16; 15 lutego 2018 r., o sygn. akt II GSK 5058/16 i 30 maja 2018 r., o sygn. akt I GSK 879/18). Powyższe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. W skardze kasacyjnej nie podważono zatem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i ich zastosowania w sprawie. Zasadny jest zatem wniosek, że Powiat uzyskał część oświatową subwencji ogólnej wyższą od należnej. 3.3. W kwestii orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami należy zauważyć, że orzeczenia te wydają zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Zgodnie z ustalonym wzorem tego orzeczenia wymagane jest, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Orzeczenie o potrzebie kształcenia jest wystawiane z określoną datą, na określony czas, z uwagi na rodzaj zaburzeń i upośledzeń rozwojowych dziecka. Istotne jest również to, że zalecane w orzeczeniu formy i warunki kształcenia oraz stymulacji dziecka mają być przez placówkę realizowane w stosunku do danego dziecka, a zalecany sposób nauki dziecka jest relatywizowany do konkretnych zaburzeń lub nieprawidłowości rozwojowych. Uwzględniając zatem, że w każdym konkretnym przypadku sytuacja rozwojowa dziecka może ulec zmianie, konieczne jest dostosowanie tych zaleceń do aktualnych potrzeb dziecka, organizacji nauki czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Z tego względu w określonych przypadkach orzeczenia o potrzebie kształcenia wydawane są na określony czas, czy to etap edukacji, czy też określony okres nauki w danej szkole. W tej sytuacji istotne znaczenie ma to, jakie formy edukacji i warunki nauki zostały zalecone dziecku w związku z danym jego etapem rozwojowym uwzględniającym upośledzenie. Z powyższego wynika jednoznacznie jakiego rodzaju dokument daje podstawę do określenia potrzeb kształcenia specjalnego w określonym czasie, a w konsekwencji do pozyskania wyższej subwencji oświatowej na dany rok szkolny. W oparciu o powyższe kluczową datą dla określenia wysokości subwencji jest 30 września danego roku. Orzeczenie wystawione po tej dacie może mieć jedynie znaczenie na przyszłość dla potrzeb obliczenia wyższej subwencji. Zatem istotna jest kwestia aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które określa aktualne potrzeby danego dziecka na określony czas. Autor skargi kasacyjnej pomija, że organ orzekający w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest związany treścią ostatecznego orzeczenia zespołu poradni psychologiczno-pedagogicznej także w zakresie daty wydania przedmiotowego orzeczenia. Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, przy uwzględnieniu algorytmu bazującego wyłącznie na danych zawartych w systemie informacji oświatowej, według stanu na 30 września danego roku. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w ramach przedmiotu sprawy, nie jest kwestionowany ani stan zdrowia danego ucznia, ani możliwość uzyskania orzeczenia po dniu 30 września danego roku szkolnego, ale jego skutki nastąpią w przyszłości. Wobec powyższego rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który stwierdził, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że żaden inny dowód poza opisanym powyżej orzeczeniem (w przypadku wagi P2), nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Innymi słowy tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2012 r. stosowne orzeczenie, wydane przez powołaną do tego jednostkę, mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Powyższy pogląd prawny jako ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym podziela (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 8 lutego 2013 r., o sygn. akt II GSK 2092/11; 24 lipca 2013 r., o sygn. akt II GSK 589/12; 8 marca 2013 r., o sygn. akt II GSK 2375/11; 9 grudnia 2014 r., o sygn. akt II GSK 1767/13 i 17 grudnia 2017 r., o sygn. akt II GSK 3054/17). Ewentualne problemy w uzyskiwaniu przez uczniów orzeczeń zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych, mogą być wprawdzie związane z funkcjonowaniem tych zespołów, bądź z opóźnieniami w działaniach rodziców, ale w istocie nie dotyczą przedmiotu sprawy i nie mogą usprawiedliwiać uzyskania nienależnej subwencji. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podstawę do wykazywania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. przy wadze P2, stanowiły wyłącznie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm.), który to przepis powołano w motywach skargi kasacyjnej. 3.4. Odnosząc się do cytowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozważań z wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt V SA/Wa 2572/16, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że przedstawione w tym orzeczeniu stanowisko i argumentacja nie zostały zaakceptowane przez Sąd drugiej instancji, który w wyroku z dnia 21 października 2020 r., o sygn. akt I GSK 613/18, uchylił powyższe orzeczenie Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę. NSA jednoznacznie podkreślił, że orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogą zastąpić inne dowody, w szczególności opinie o potrzebie kształcenia wspomagania rozwoju dziecka lub nieaktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z lat poprzednich lub orzeczenia takie wydane w terminie późniejszym niż dzień sprawozdawczy. Podzielając powyższy podgląd uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. 3.5. Jak wspomniano podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., która to regulacja nakłada na właściwy organ obowiązek badania, czy część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie stosownych danych co do liczby uczniów/wychowanków, wynikających z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego, z uwzględnieniem korekty części oświatowej. W przypadku stwierdzenia, że oświatowa subwencja ogólna została uzyskana nienależnie, na organie ciążył ustawowy obowiązek zobowiązania Strony do zwrotu nienależnej kwoty. Wobec niepodważenia stanu faktycznego sprawy i niewykazania przez Powiat, że subwencja była w spornej części należna, rozpatrywane zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za bezzasadne. 3.6. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosownie do art. 184 in fine P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono na podstawie 204 pkt 1 i art. 209 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). M. Bejgerowska J. Wegner J. Salachna
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 lipca 2019
- Symbol z opisem
- 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Minister Finansów
- Sędziowie
- Joanna Salachna Joanna Wegner /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 1 · Dz.U. 2017 poz. 1453
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
art. 8 · Dz.U. 2017 poz. 1257
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny